Sức mạnh tính toán AI trở thành dầu mỏ mới: Cuộc đua xây dựng thị trường tỷ USD cho điện toán trí tuệ nhân tạo

Trong nhiều thập kỷ qua, các thị trường hàng hóa và hợp đồng tương lai đã đóng vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp quản lý rủi ro biến động giá cả. Các hãng hàng không sử dụng hợp đồng tương lai để phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu. Nông dân bảo vệ lợi nhuận trước biến động mùa vụ. Các nhà sản xuất công nghiệp phòng ngừa rủi ro đối với giá kim loại.

Ngày nay, khi trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ trên toàn cầu, một ý tưởng mới đang thu hút sự chú ý của giới tài chính: biến sức mạnh tính toán AI thành một loại hàng hóa có thể giao dịch giống như dầu mỏ, khí đốt hay vàng.

Công ty khởi nghiệp Silicon Data vừa hợp tác với CME Group – một trong những sàn giao dịch phái sinh lớn nhất thế giới – để phát triển các hợp đồng tương lai gắn liền với chi phí điện toán AI. Nếu được cơ quan quản lý phê duyệt, đây có thể trở thành thị trường hợp đồng tương lai điện toán AI đầu tiên trên thế giới.

AI đang trở thành “nhiên liệu” của nền kinh tế số

Sự phát triển mạnh mẽ của các mô hình AI thế hệ mới như ChatGPT, Gemini, Claude hay Grok khiến nhu cầu sử dụng GPU tăng chưa từng có.

Hầu hết doanh nghiệp không sở hữu trực tiếp các GPU cao cấp như Nvidia H100 hay B200. Thay vào đó, họ thuê năng lực tính toán thông qua các nhà cung cấp dịch vụ đám mây như AWS, Google Cloud, Microsoft Azure hoặc các nền tảng neocloud đang phát triển nhanh chóng.

Điều này khiến chi phí điện toán AI trở thành một yếu tố quan trọng trong kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo Carmen Li, nhà sáng lập và CEO của Silicon Data, các công ty AI ngày nay phụ thuộc vào sức mạnh tính toán tương tự như cách các hãng hàng không phụ thuộc vào nhiên liệu máy bay phản lực.

Khi nhu cầu AI tiếp tục tăng mạnh, giá thuê GPU có thể biến động đáng kể, khiến các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc dự báo ngân sách đào tạo và vận hành mô hình AI.

Thị trường hợp đồng tương lai GPU hoạt động như thế nào?

Silicon Data đã xây dựng hệ thống chỉ số theo dõi giá thuê GPU theo giờ từ nhiều nhà cung cấp khác nhau trên toàn cầu.

Mục tiêu là tạo ra một chỉ số chuẩn tương tự như dầu thô WTI trong thị trường năng lượng.

Nếu thị trường được triển khai:

• Các công ty AI có thể mua hợp đồng tương lai để khóa chi phí điện toán trong tương lai.
• Các nhà cung cấp GPU có thể bán hợp đồng để bảo vệ mình trước nguy cơ giá thuê giảm.
• Các nhà đầu tư có thể tham gia giao dịch dựa trên kỳ vọng về xu hướng giá điện toán AI.

Mô hình này tương tự cách thị trường dầu mỏ, khí đốt hay nông sản đã vận hành hàng chục năm qua.

Nhà đầu tư đã bắt đầu quan tâm mạnh mẽ

Dấu hiệu đầu tiên cho thấy tiềm năng của thị trường này xuất hiện ngay sau khi Silicon Data công bố hợp tác với CME Group.

Một số tổ chức quản lý tài sản lớn như ProShares và Rex Shares đã nhanh chóng nộp hồ sơ đề xuất các quỹ ETF liên quan đến hợp đồng tương lai điện toán AI.

Đáng chú ý, các đề xuất bao gồm:

• ETF theo chiều tăng giá điện toán AI.
• ETF đòn bẩy.
• ETF nghịch đảo cho phép đặt cược vào xu hướng giảm giá.

Điều này cho thấy giới tài chính không còn xem điện toán AI đơn thuần là hạ tầng công nghệ mà đang nhìn nhận nó như một loại tài sản đầu tư mới.

Liệu điện toán AI có thể lớn hơn cả thị trường dầu mỏ?

Carmen Li đưa ra một nhận định gây chú ý khi cho rằng quy mô thị trường điện toán AI trong tương lai có thể vượt qua thị trường dầu mỏ.

Theo bà, nhu cầu năng lượng phục vụ AI sẽ tiếp tục tăng trong nhiều năm tới khi:

• Các mô hình AI ngày càng lớn.
• Số lượng người dùng AI tăng nhanh.
• Doanh nghiệp tích hợp AI vào mọi hoạt động.
• Robot và hệ thống tự động hóa cần khả năng xử lý dữ liệu theo thời gian thực.

Nếu AI trở thành nền tảng của nền kinh tế số toàn cầu, sức mạnh tính toán có thể đóng vai trò tương tự như dầu mỏ trong nền kinh tế công nghiệp trước đây.

Thách thức lớn nhất: Chuẩn hóa điện toán AI

Không giống như dầu thô hay vàng, sức mạnh tính toán AI không phải là một sản phẩm vật lý đồng nhất.

Chỉ riêng dòng GPU Nvidia H100 đã tồn tại hàng chục cấu hình khác nhau với sự khác biệt về:

• Bộ nhớ.
• Tốc độ mạng.
• Hiệu suất xử lý.
• Tỷ lệ sử dụng.
• Vị trí trung tâm dữ liệu.

Điều này tạo ra thách thức rất lớn trong việc xây dựng chỉ số tham chiếu đáng tin cậy.

Silicon Data cho biết họ đã phát triển phương pháp quy đổi mọi cấu hình GPU về một chuẩn cơ sở H100 để tạo ra hệ thống giá thống nhất.

Tuy nhiên, các cơ quan quản lý sẽ cần xem xét kỹ lưỡng cách thức xây dựng chỉ số, cơ chế thanh toán và đặc điểm kỹ thuật của từng hợp đồng trước khi cấp phép.

Vai trò của giới đầu cơ trong thị trường điện toán AI

Tương tự các thị trường hàng hóa khác, hợp đồng tương lai điện toán AI không chỉ phục vụ các doanh nghiệp có nhu cầu thực tế.

Một lượng lớn nhà đầu cơ cũng sẽ tham gia giao dịch.

Những người ủng hộ cho rằng giới đầu cơ giúp:

• Tăng thanh khoản thị trường.
• Cải thiện khả năng phát hiện giá.
• Hỗ trợ giao dịch liên tục.

Trong khi đó, các ý kiến phản đối lo ngại hoạt động đầu cơ quá mức có thể khiến giá điện toán AI biến động mạnh hơn và xa rời nhu cầu thực tế.

Dù vậy, phần lớn chuyên gia tài chính đều cho rằng sự hiện diện của các nhà giao dịch là yếu tố cần thiết để hình thành một thị trường trưởng thành.

Điện toán AI có thể trở thành loại tài sản mới của thế kỷ 21

Sự bùng nổ của AI đang tạo ra một cuộc cách mạng không chỉ trong công nghệ mà còn trong lĩnh vực tài chính.

Nếu được phê duyệt, hợp đồng tương lai điện toán AI sẽ đánh dấu lần đầu tiên sức mạnh tính toán trở thành một loại tài sản có thể mua bán, phòng ngừa rủi ro và đầu cơ trên thị trường tài chính toàn cầu.

Từ một nguồn lực công nghệ thuần túy, GPU và năng lực xử lý AI đang dần được định hình như “dầu mỏ mới” của kỷ nguyên số.

Trong tương lai, giá điện toán AI có thể được theo dõi hàng ngày giống như giá dầu Brent, vàng hay khí tự nhiên, mở ra một thị trường hoàn toàn mới với quy mô hàng nghìn tỷ USD.