Kinh tế Mỹ bất ngờ mất 23.000 việc làm trong tháng 7, tín hiệu mới khiến Fed khó tăng lãi suất

Nền kinh tế Mỹ vừa phát đi một tín hiệu đáng chú ý khi số lượng việc làm phi nông nghiệp bất ngờ giảm trong tháng 7, cho thấy thị trường lao động đang có dấu hiệu suy yếu rõ rệt sau một giai đoạn tăng trưởng chậm.

Theo báo cáo mới nhất của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), nền kinh tế Mỹ mất 23.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 7, sau khi số liệu tháng 6 cũng được điều chỉnh xuống mức giảm 20.000 việc làm. Diễn biến này trái ngược hoàn toàn với dự báo trước đó của thị trường khi giới phân tích kỳ vọng nền kinh tế Mỹ tạo thêm khoảng 83.000 việc làm trong tháng 7.

Không chỉ số liệu việc làm gây thất vọng, các thành phần khác trong báo cáo cũng cho thấy thị trường lao động Mỹ đang mất dần động lực. Việc làm trong khu vực chính phủ giảm mạnh, trong khi các ngành bán lẻ, giải trí và khách sạn cũng chứng kiến mức sụt giảm đáng kể.

Đáng chú ý, lĩnh vực chăm sóc sức khỏe – một trong những động lực tạo việc làm quan trọng nhất của nền kinh tế Mỹ thời gian qua – vẫn tăng việc làm nhưng tốc độ đã chậm hơn đáng kể so với mức trung bình của 12 tháng trước.

Việc làm chính phủ giảm mạnh, khu vực tư nhân vẫn tăng

Một trong những nguyên nhân chính khiến tổng số việc làm tại Mỹ giảm trong tháng 7 là sự sụt giảm mạnh ở khu vực chính phủ.

Theo báo cáo, việc làm trong khu vực chính phủ giảm 53.000 vị trí, trong đó riêng lĩnh vực giáo dục thuộc chính quyền địa phương mất khoảng 50.000 việc làm.

Ngược lại, khu vực tư nhân vẫn ghi nhận mức tăng khoảng 30.000 việc làm. Tuy nhiên, mức tăng này không đủ để bù đắp sự suy giảm trong khu vực công.

Bên cạnh giáo dục chính quyền địa phương, nhiều ngành dịch vụ cũng chịu áp lực.

Ngành bán lẻ mất khoảng 19.000 việc làm, trong khi lĩnh vực giải trí và khách sạn giảm khoảng 40.000 việc làm. Hoạt động tài chính cũng ghi nhận mức giảm khoảng 14.000 việc làm.

Một số diễn biến trong ngành giải trí và khách sạn được cho là có thể liên quan đến sự kết thúc của các hoạt động phục vụ giải đấu World Cup, khiến nhu cầu lao động trong một số phân khúc dịch vụ giảm xuống.

Trong khi đó, ngành xây dựng tiếp tục tạo thêm khoảng 22.000 việc làm.

Ngành chăm sóc sức khỏe cũng tăng khoảng 22.000 việc làm, nhưng con số này thấp hơn đáng kể so với mức tăng bình quân khoảng 36.000 việc làm mỗi tháng trong 12 tháng qua.

Điều này cho thấy ngay cả những lĩnh vực vốn được xem là điểm tựa của thị trường lao động Mỹ cũng đang bắt đầu giảm tốc.

Tỷ lệ thất nghiệp giảm nhưng chưa chắc là tín hiệu tích cực

Một điểm đáng chú ý trong báo cáo là tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ giảm nhẹ xuống 4,1%.

Thoạt nhìn, tỷ lệ thất nghiệp giảm thường được xem là tín hiệu tích cực đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, khi phân tích sâu hơn, diễn biến lần này lại cho thấy một câu chuyện khác.

Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm xuống 61,4%, mức thấp nhất trong hơn 5 năm. Điều này có nghĩa là số người Mỹ đang làm việc hoặc chủ động tìm việc tiếp tục giảm.

Theo số liệu khảo sát hộ gia đình, số người có việc làm giảm khoảng 87.000 người. Tuy nhiên, lực lượng lao động lại giảm tới 264.000 người.

Nói cách khác, tỷ lệ thất nghiệp giảm không hoàn toàn xuất phát từ việc có thêm nhiều người tìm được việc làm. Một phần nguyên nhân đến từ việc một lượng lớn người dân rời khỏi lực lượng lao động.

Đây là điểm mà các nhà kinh tế đặc biệt quan tâm.

Nếu người lao động rời khỏi thị trường việc làm vì không còn tìm kiếm việc làm, tỷ lệ thất nghiệp có thể giảm trên giấy tờ nhưng không phản ánh một thị trường lao động khỏe mạnh hơn.

Bill Adams, nhà kinh tế trưởng tại Fifth Third Commercial Bank, nhận định rằng tỷ lệ thất nghiệp giảm trong trường hợp này chủ yếu liên quan đến sự thiếu hụt lao động. Theo ông, nhập cư từng góp phần bù đắp tác động của quá trình già hóa lực lượng lao động trong giai đoạn mở rộng kinh tế sau đại dịch, nhưng xu hướng này hiện không còn mạnh như trước.

Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động xuống mức thấp đáng chú ý

Số liệu tháng 7 cho thấy tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của Mỹ giảm xuống 61,4%.

Nếu loại trừ giai đoạn đặc biệt của đại dịch Covid-19, đây là một trong những mức thấp nhất được ghi nhận trong nhiều năm.

Tỷ lệ việc làm trên dân số cũng giảm xuống 58,9%, mức thấp nhất kể từ tháng 5/2014.

Đây là hai chỉ báo quan trọng bởi chúng cho thấy bức tranh về thị trường lao động không chỉ nằm ở số người thất nghiệp mà còn ở số người thực sự tham gia vào nền kinh tế.

Một nền kinh tế có tỷ lệ thất nghiệp thấp nhưng tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm vẫn có thể đối mặt với những vấn đề dài hạn như dân số già hóa, thiếu lao động và suy giảm nguồn cung nhân lực.

Trong khi đó, một chỉ số thất nghiệp mở rộng, bao gồm cả những người nản chí tìm việc và những người làm việc bán thời gian vì lý do kinh tế, vẫn duy trì ở mức 7,9%.

Tiền lương tăng chậm nhất trong nhiều năm

Không chỉ thị trường việc làm suy yếu, tốc độ tăng tiền lương cũng đang giảm.

Thu nhập trung bình theo giờ của người lao động Mỹ chỉ tăng khoảng 2 cent trong tháng 7. Tính theo 12 tháng, mức tăng tiền lương giảm xuống 3,2%.

Đây là mức tăng thấp nhất kể từ tháng 5/2021, đồng thời thấp hơn mức dự báo khoảng 3,5%.

Việc tiền lương tăng chậm có hai mặt đối với nền kinh tế.

Ở góc độ tích cực, tốc độ tăng lương chậm lại có thể giúp giảm áp lực lạm phát, đặc biệt khi chi phí nhân công là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến giá dịch vụ.

Tuy nhiên, ở góc độ khác, tiền lương tăng chậm cũng phản ánh sức mạnh của thị trường lao động đang suy giảm. Nếu xu hướng này kéo dài, thu nhập thực tế của người lao động có thể chịu áp lực và ảnh hưởng đến tiêu dùng hộ gia đình.

Số liệu việc làm các tháng trước tiếp tục bị điều chỉnh giảm

Một yếu tố khiến báo cáo tháng 7 trở nên đáng chú ý hơn là các số liệu lịch sử tiếp tục được điều chỉnh theo hướng yếu hơn.

Ngoài số liệu tháng 6 được điều chỉnh xuống mức giảm 20.000 việc làm, số liệu cuối cùng của tháng 5 cũng được điều chỉnh xuống còn 63.000 việc làm, thấp hơn 66.000 việc làm so với ước tính trước đó.

Sau các lần điều chỉnh, mức tăng việc làm trung bình trong 12 tháng chỉ còn khoảng 34.000 việc làm mỗi tháng.

Đây là con số rất thấp nếu đặt trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ vẫn đang phải đối mặt với bài toán duy trì tăng trưởng, kiểm soát lạm phát và bảo đảm việc làm.

Nicole Bachaud, nhà kinh tế lao động tại ZipRecruiter, cho rằng báo cáo việc làm tháng 7 cho thấy thị trường lao động Mỹ vẫn chưa hoàn toàn thoát khỏi khó khăn.

Báo cáo việc làm làm thay đổi kỳ vọng về chính sách Fed

Báo cáo việc làm yếu hơn dự kiến xuất hiện vào thời điểm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang phải cân nhắc giữa hai mục tiêu quan trọng: kiểm soát lạm phát và duy trì sự ổn định của thị trường lao động.

Lạm phát tại Mỹ vẫn cao hơn mục tiêu dài hạn 2% của Fed. Điều này khiến một số quan chức ngân hàng trung ương tiếp tục ủng hộ chính sách tiền tệ thận trọng.

Trong những ngày gần đây, một số quan chức Fed thậm chí đã đề cập khả năng tăng lãi suất ngay từ tháng 9 nếu tốc độ tăng giá không giảm đủ nhanh.

Tuy nhiên, báo cáo việc làm tháng 7 tạo thêm một biến số mới.

Nếu thị trường lao động tiếp tục suy yếu, Fed sẽ phải cân nhắc kỹ hơn trước khi thực hiện một động thái thắt chặt chính sách tiền tệ. Việc tăng lãi suất trong lúc doanh nghiệp đang giảm tuyển dụng có thể làm gia tăng áp lực lên hoạt động kinh tế.

Trước đó, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã bỏ phiếu với tỷ lệ 9-3 để giữ nguyên lãi suất chuẩn, cho thấy nội bộ Fed đã bắt đầu xuất hiện những khác biệt đáng chú ý về định hướng chính sách.

Xác suất Fed tăng lãi suất tháng 9 giảm sau báo cáo

Sau khi báo cáo việc làm được công bố, thị trường tài chính lập tức điều chỉnh kỳ vọng về chính sách tiền tệ.

Theo chỉ số FedWatch của CME Group, xác suất thị trường đặt cược vào khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 9 giảm xuống khoảng 44%, trong khi xác suất tăng lãi suất trong tháng 10 ở mức khoảng 58,3%.

Những con số này cho thấy giới đầu tư không còn chắc chắn rằng Fed sẽ tiếp tục ưu tiên chống lạm phát bằng cách nâng lãi suất trong ngắn hạn.

Thay vào đó, rủi ro suy yếu của thị trường lao động đang được đưa trở lại trung tâm của các cuộc tranh luận về chính sách tiền tệ.

Chris Zaccarelli, giám đốc đầu tư của Northlight Asset Management, nhận định báo cáo việc làm là một bước ngoặt bởi trước đó phần lớn sự chú ý của thị trường tập trung vào lạm phát.

Theo góc nhìn này, nếu thị trường việc làm không còn mạnh như kỳ vọng, Fed sẽ có thêm lý do để cân nhắc một chính sách mềm mỏng hơn.

Chứng khoán Mỹ hưởng lợi từ kỳ vọng chính sách tiền tệ nới lỏng

Một phản ứng đáng chú ý khác xuất hiện trên thị trường tài chính.

Sau khi số liệu việc làm được công bố, hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ tăng mạnh khi nhà đầu tư kỳ vọng Fed có thể bớt cứng rắn hơn về chính sách tiền tệ.

Hợp đồng tương lai gắn với chỉ số Dow Jones Industrial Average tăng gần 200 điểm.

Trong khi đó, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ giảm mạnh sau khi trước đó gần như đi ngang.

Diễn biến này phản ánh cơ chế khá quen thuộc của thị trường: dữ liệu kinh tế yếu có thể là tin xấu đối với nền kinh tế nhưng lại trở thành tin tích cực đối với tài sản tài chính nếu nó làm tăng kỳ vọng Fed sẽ nới lỏng chính sách.

Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra câu hỏi lớn: liệu thị trường lao động Mỹ chỉ đang trải qua một giai đoạn điều chỉnh ngắn hạn hay nền kinh tế thực sự bước vào chu kỳ giảm tốc?

Báo cáo việc làm Mỹ có ý nghĩa gì với nhà đầu tư?

Đối với nhà đầu tư, báo cáo tháng 7 mang đến ít nhất ba thông điệp quan trọng.

Thứ nhất, thị trường lao động Mỹ đang yếu hơn so với những gì các số liệu trước đây thể hiện.

Thứ hai, tốc độ tăng lương đang giảm, qua đó có thể góp phần làm dịu áp lực lạm phát.

Thứ ba, Fed hiện phải đối mặt với một bài toán khó hơn khi vừa phải kiểm soát giá cả vừa phải tránh làm thị trường lao động suy yếu thêm.

Nếu dữ liệu việc làm tiếp tục kém trong những tháng tới, kỳ vọng về chính sách tiền tệ có thể thay đổi nhanh chóng. Ngược lại, nếu lạm phát tăng trở lại và thị trường lao động phục hồi, khả năng Fed duy trì lập trường cứng rắn vẫn có thể quay trở lại.

Vì vậy, một báo cáo việc làm đơn lẻ chưa đủ để xác định xu hướng của nền kinh tế Mỹ. Các nhà đầu tư sẽ cần theo dõi thêm dữ liệu lạm phát, tiền lương, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp, tuyển dụng của doanh nghiệp và tỷ lệ tham gia lực lượng lao động trong những tháng tiếp theo.

Báo cáo việc làm tháng 7 đang trở thành một trong những dữ liệu kinh tế đáng chú ý đối với thị trường tài chính Mỹ. Việc nền kinh tế mất 23.000 việc làm phi nông nghiệp, thấp hơn rất xa so với kỳ vọng tăng 83.000 việc làm, cho thấy đà phục hồi của thị trường lao động đang mất dần động lực.

Đáng chú ý hơn, tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4,1% không hoàn toàn phản ánh sự cải thiện của thị trường lao động, bởi lực lượng lao động và tỷ lệ tham gia tiếp tục giảm. Trong khi đó, mức tăng tiền lương 3,2% cũng cho thấy áp lực thu nhập đang hạ nhiệt.

Những diễn biến này có thể làm thay đổi đáng kể cuộc tranh luận về chính sách của Fed. Khi lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2% nhưng thị trường lao động bắt đầu yếu đi, ngân hàng trung ương Mỹ sẽ phải cân nhắc rất kỹ giữa nguy cơ lạm phát kéo dài và nguy cơ làm suy yếu nền kinh tế quá mức.

Đối với nhà đầu tư, điều quan trọng lúc này không chỉ là nhìn vào con số 23.000 việc làm bị mất, mà cần theo dõi toàn bộ bức tranh gồm việc làm, tiền lương, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động, lạm phát và các quyết định tiếp theo của Fed. Đây sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định hướng đi của chứng khoán Mỹ, trái phiếu, đồng USD và nhiều loại tài sản rủi ro trong thời gian tới.