Ấn Độ bán tới 6.5% cổ phần LIC để huy động 3,3 tỷ USD: Thương vụ thoái vốn lớn nhằm đáp ứng quy định niêm yết

Chính phủ Ấn Độ đang chuẩn bị thực hiện một trong những thương vụ bán cổ phần doanh nghiệp nhà nước đáng chú ý nhất năm 2026 khi dự kiến huy động khoảng 3,3 tỷ USD thông qua việc chào bán tới 6,5% cổ phần tại Tổng công ty Bảo hiểm Nhân thọ Ấn Độ (LIC – Life Insurance Corporation of India).

Đợt bán cổ phần được thực hiện với mức chiết khấu khoảng 10% so với giá đóng cửa gần nhất của cổ phiếu, nhằm tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư và đảm bảo thành công cho kế hoạch thoái vốn của chính phủ.

Đây không chỉ là một thương vụ tài chính quy mô lớn mà còn phản ánh quyết tâm của New Delhi trong việc cải thiện cơ cấu sở hữu tại các doanh nghiệp nhà nước, đồng thời thúc đẩy thanh khoản trên thị trường chứng khoán.

Chính phủ Ấn Độ dự kiến thu về 314 tỷ rupee

Theo thông báo của LIC gửi tới Sở Giao dịch Chứng khoán, chính phủ sẽ bán cổ phiếu với giá 382 rupee/cổ phiếu, thấp hơn khoảng 10% so với mức giá đóng cửa phiên giao dịch hôm thứ Hai.

Đợt chào bán sẽ diễn ra trong hai ngày:

• Bắt đầu từ thứ Ba
• Kết thúc vào thứ Tư

Tổng quy mô thương vụ có thể mang về cho ngân sách 314 tỷ rupee, tương đương khoảng 3,3 tỷ USD.

Cấu trúc giao dịch bao gồm:

• 2,5% cổ phần cơ bản
• Quyền chọn bán thêm 4% cổ phần nếu nhu cầu thị trường đủ lớn.

Việc áp dụng quyền chọn bán thêm cho phép chính phủ linh hoạt điều chỉnh quy mô giao dịch tùy theo sức hấp thụ của thị trường.

Vì sao Chính phủ Ấn Độ phải giảm tỷ lệ sở hữu tại LIC?

Sau đợt IPO lịch sử năm 2022, Chính phủ Ấn Độ vẫn đang nắm giữ tới 96,5% cổ phần tại LIC.

Theo quy định của thị trường chứng khoán Ấn Độ, các doanh nghiệp niêm yết phải đảm bảo ít nhất 25% cổ phần thuộc sở hữu của công chúng.

Điều đó đồng nghĩa với việc đến năm 2032, tỷ lệ sở hữu của chính phủ tại LIC phải giảm xuống còn khoảng 75%.

Do vậy, việc tiếp tục bán bớt cổ phần là bước đi cần thiết nhằm:

• Tuân thủ quy định niêm yết;
• Gia tăng lượng cổ phiếu lưu hành;
• Nâng cao thanh khoản trên thị trường;
• Thu hút thêm các nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước.

LIC vẫn là “gã khổng lồ” của ngành bảo hiểm Ấn Độ

Bất chấp quá trình thoái vốn, LIC vẫn giữ vị thế thống trị trên thị trường bảo hiểm nhân thọ Ấn Độ.

Theo số liệu đến cuối tháng 3/2026:

• Nắm hơn 56% thị phần tính theo doanh thu phí bảo hiểm.
• Quản lý khối tài sản lên tới 57,29 nghìn tỷ rupee, tương đương khoảng 600 tỷ USD.

Quy mô tài sản khổng lồ giúp LIC trở thành một trong những định chế tài chính có ảnh hưởng lớn nhất tại nền kinh tế lớn thứ tư châu Á.

Không chỉ đóng vai trò doanh nghiệp bảo hiểm, LIC còn là nhà đầu tư lớn trên thị trường chứng khoán và trái phiếu của Ấn Độ.

Thương vụ nối tiếp IPO lịch sử năm 2022

Năm 2022, LIC từng tạo nên dấu mốc lớn khi tiến hành IPO với quy mô thuộc nhóm lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán Ấn Độ.

Khi đó:

• Chính phủ bán 3,5% cổ phần
• Thu về hơn 2,7 tỷ USD

Đợt IPO đã thu hút sự quan tâm của đông đảo nhà đầu tư trong nước cũng như quốc tế, dù diễn ra trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu có nhiều biến động.

Sau IPO, chính phủ tiếp tục từng bước giảm tỷ lệ sở hữu nhằm đáp ứng lộ trình cải cách doanh nghiệp nhà nước.

Hiệu suất cổ phiếu LIC vượt trội so với thị trường

Một điểm đáng chú ý là diễn biến cổ phiếu LIC trong năm 2026 tương đối ổn định.

Theo số liệu từ đầu năm:

• Chỉ số Nifty 50 giảm khoảng 5,25%.
• Trong khi đó, cổ phiếu LIC chỉ giảm khoảng 0,5%.

Điều này cho thấy niềm tin của giới đầu tư đối với hoạt động kinh doanh và nền tảng tài chính của doanh nghiệp vẫn khá tích cực.

Việc duy trì mức giảm thấp hơn đáng kể so với chỉ số chung cũng giúp chính phủ có thêm thuận lợi khi triển khai kế hoạch bán cổ phần.

Thoái vốn doanh nghiệp nhà nước vẫn là ưu tiên của Chính phủ Ấn Độ

Không chỉ LIC, trong năm 2026 Chính phủ Ấn Độ còn liên tục bán cổ phần tại nhiều doanh nghiệp nhà nước khác.

Một số thương vụ đáng chú ý gồm:

• Cochin Shipyard
• Indian Railways Finance Corporation (IRFC)
• NHPC
• Coal India

Theo dữ liệu từ Bộ Tài chính Ấn Độ, các giao dịch này đã mang về khoảng 210 tỷ rupee, tương đương 2,2 tỷ USD.

Đa số các thương vụ đều được thực hiện với mức giá chiết khấu, giúp:

• Gia tăng sức hấp dẫn với nhà đầu tư;
• Đảm bảo lượng đăng ký mua lớn;
• Hạn chế rủi ro thất bại khi bán khối lượng cổ phiếu lớn;
• Đẩy nhanh tiến trình thoái vốn của chính phủ.

Việc bán cổ phần LIC có ý nghĩa gì với thị trường?

Các chuyên gia đánh giá thương vụ lần này mang nhiều ý nghĩa đối với nền kinh tế Ấn Độ.

Thứ nhất, nguồn thu hơn 3,3 tỷ USD sẽ bổ sung đáng kể cho ngân sách nhà nước.

Thứ hai, việc tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do lưu hành sẽ cải thiện thanh khoản của LIC trên thị trường chứng khoán.

Thứ ba, thương vụ phát đi tín hiệu tích cực về cam kết cải cách doanh nghiệp nhà nước, giúp nâng cao niềm tin của giới đầu tư quốc tế đối với thị trường vốn Ấn Độ.

Nếu thành công, đây sẽ tiếp tục là một trong những thương vụ thoái vốn đáng chú ý nhất của Chính phủ Ấn Độ trong năm 2026.

Kế hoạch bán tới 6,5% cổ phần tại LIC đánh dấu bước tiến mới trong chương trình cải cách doanh nghiệp nhà nước của Chính phủ Ấn Độ. Bên cạnh mục tiêu huy động khoảng 3,3 tỷ USD, thương vụ còn góp phần đáp ứng các quy định về tỷ lệ sở hữu công, cải thiện thanh khoản của cổ phiếu và tăng sức hấp dẫn của thị trường vốn Ấn Độ đối với nhà đầu tư toàn cầu.

Trong bối cảnh LIC vẫn duy trì vị thế dẫn đầu ngành bảo hiểm với quy mô tài sản khoảng 600 tỷ USD, quá trình thoái vốn được kỳ vọng sẽ diễn ra thuận lợi, đồng thời tạo thêm động lực cho các kế hoạch cải cách kinh tế của New Delhi trong những năm tới.