Ông Trump gây tranh cãi khi nói yêu thích lạm phát: Giá cả tại Mỹ tăng mạnh nhất trong 3 năm, Fed đứng trước áp lực lớn

Nền kinh tế Mỹ đang bước vào giai đoạn đầy thách thức khi lạm phát bất ngờ tăng tốc mạnh trong tháng 5/2026. Theo số liệu mới nhất từ Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), Chỉ số Giá tiêu dùng (CPI) đã tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể so với mức 3,8% ghi nhận trong tháng 4.

Đây là tháng thứ ba liên tiếp lạm phát tăng và cũng là tốc độ tăng giá nhanh nhất trong vòng ba năm trở lại đây. Nguyên nhân chủ yếu được cho là xuất phát từ sự leo thang của giá năng lượng sau những căng thẳng quân sự liên quan đến Mỹ, Israel và Iran.

Trong bối cảnh đó, phát biểu của Tổng thống Donald Trump rằng ông “yêu thích lạm phát” đã nhanh chóng trở thành chủ đề gây tranh cãi trên các phương tiện truyền thông và mạng xã hội.

Phát biểu gây sốc của ông Trump

Tại Nhà Trắng, khi được hỏi về số liệu lạm phát mới công bố, Tổng thống Donald Trump đã bất ngờ tuyên bố:

“Tôi thích điều đó. Các con số thật tuyệt vời. Các bạn biết tôi thực sự thích gì không? Tôi thích lạm phát.”

Ngay lập tức, câu nói này đã gây ra làn sóng phản ứng trái chiều từ giới chính trị và các chuyên gia kinh tế.

Tuy nhiên, sau đó ông Trump giải thích rằng phát biểu của mình đã bị hiểu sai ngữ cảnh. Trong cuộc trao đổi với truyền thông, ông nhấn mạnh rằng điều ông muốn nói là mức lạm phát hiện nay thấp hơn nhiều so với những gì thị trường từng lo ngại trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông.

Tổng thống Mỹ cũng cam kết rằng áp lực giá cả sẽ giảm đáng kể khi xung đột với Iran được giải quyết và thị trường năng lượng toàn cầu ổn định trở lại.

Giá năng lượng là động lực chính đẩy CPI tăng mạnh

Theo dữ liệu từ BLS, chi phí năng lượng trong tháng 5 đã tăng gần 25% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý nhất là giá xăng dầu. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá trung bình một gallon xăng tại Mỹ hiện ở mức khoảng 4,15 USD, tăng mạnh so với mức 2,98 USD hồi cuối tháng 2.

Nguyên nhân chính xuất phát từ những gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu sau khi Iran hạn chế hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu khí của thế giới.

Không chỉ nhiên liệu, nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ khác cũng ghi nhận mức tăng giá đáng kể, bao gồm:

• Vé máy bay
• Dịch vụ chăm sóc sức khỏe
• Chi phí chăm sóc cá nhân
• Dịch vụ giải trí
• Viễn thông và liên lạc

Điều này cho thấy áp lực lạm phát đang lan rộng ra nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.

Chiến sự Trung Đông tiếp tục gây áp lực lên thị trường

Các chuyên gia kinh tế cho rằng yếu tố địa chính trị đang đóng vai trò rất lớn trong diễn biến lạm phát hiện nay.

Mặc dù đã từng có lệnh ngừng bắn giữa các bên từ tháng 4, các cuộc giao tranh giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp tục tái diễn trong thời gian gần đây.

Thậm chí, quân đội Mỹ xác nhận đã thực hiện thêm các cuộc không kích nhằm vào Iran chỉ trong vòng hai ngày liên tiếp.

Ông Trump cho biết quân đội Mỹ đã thu giữ hàng triệu thùng dầu từ Iran, đồng thời tin tưởng giá dầu sẽ giảm mạnh sau khi xung đột chấm dứt.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng ngay cả khi chiến tranh kết thúc trong ngắn hạn, việc khôi phục hoàn toàn chuỗi cung ứng dầu khí qua eo biển Hormuz có thể kéo dài đến tận năm 2027.

Điều này đồng nghĩa áp lực lạm phát có thể chưa sớm biến mất.

Fed đứng trước bài toán khó về lãi suất

Sự gia tăng của lạm phát đang đặt Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào tình thế khó khăn.

Mục tiêu lạm phát dài hạn của Fed là khoảng 2%. Với mức CPI hiện tại lên tới 4,2%, khoảng cách giữa thực tế và mục tiêu đang ngày càng lớn.

Theo thông lệ, khi lạm phát tăng cao, Fed thường phải nâng lãi suất nhằm:

• Hạn chế chi tiêu
• Giảm nhu cầu vay vốn
• Làm chậm tốc độ tăng giá

Các nhà kinh tế hiện dự báo Fed có thể giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp sắp tới ở vùng 3,5% – 3,75%.

Tuy nhiên, nếu lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao trong các tháng tới, khả năng tăng lãi suất hoàn toàn có thể xảy ra.

Ông Stephen Brown, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực Bắc Mỹ của Capital Economics, nhận định mức tăng CPI tháng 5 chưa đủ để tạo áp lực buộc Fed phải hành động ngay lập tức.

Trong khi đó, ông Isaac Stell thuộc Wealth Club cho rằng dữ liệu lạm phát kết hợp với thị trường lao động mạnh có thể khiến Fed cân nhắc thắt chặt chính sách tiền tệ trong thời gian tới.

Thách thức chính trị đối với ông Trump

Lạm phát từ lâu đã là một trong những vấn đề được cử tri Mỹ quan tâm nhất.

Trong chiến dịch tranh cử năm 2024, ông Donald Trump từng cam kết sẽ kiểm soát lạm phát và đưa giá cả trở lại mức hợp lý.

Hiện nay, dù lạm phát vẫn thấp hơn nhiều so với mức đỉnh 9,1% dưới thời Tổng thống Joe Biden vào năm 2022, việc giá cả tăng tốc trở lại có thể tạo áp lực đáng kể lên chính quyền Trump.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, ông Chuck Schumer, đã nhanh chóng chỉ trích phát biểu của Tổng thống trên mạng xã hội, cho rằng đây là biểu hiện thiếu đồng cảm với những khó khăn tài chính mà người dân Mỹ đang phải đối mặt.

Trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần, diễn biến lạm phát có thể trở thành một trong những chủ đề chính trị nóng bỏng nhất tại Mỹ.

Triển vọng kinh tế Mỹ trong thời gian tới

Dù nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì đà tăng trưởng tương đối ổn định và thị trường lao động chưa xuất hiện dấu hiệu suy yếu nghiêm trọng, nhưng lạm phát tăng trở lại là lời cảnh báo đối với các nhà hoạch định chính sách.

Giá năng lượng, căng thẳng địa chính trị và các rủi ro chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn là những yếu tố có thể tiếp tục tác động tiêu cực tới nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Trong ngắn hạn, mọi sự chú ý của thị trường sẽ hướng về quyết định lãi suất của Fed cũng như diễn biến xung đột tại Trung Đông. Đây sẽ là những yếu tố quyết định hướng đi của lạm phát và triển vọng tăng trưởng kinh tế Mỹ trong những tháng cuối năm 2026.