Warren Buffett cảnh báo rủi ro đồng USD: Vì sao tiết kiệm bằng tiền mặt có thể mất sức mua theo thời gian?

Warren Buffett đã dành hơn 60 năm xây dựng Berkshire Hathaway trở thành một trong những tập đoàn đầu tư nổi tiếng nhất nước Mỹ. Trong những năm cuối cùng trên cương vị lãnh đạo Berkshire, ông nhiều lần đề cập đến một rủi ro mang tính dài hạn đối với nền kinh tế Mỹ: khả năng sức mua của đồng USD tiếp tục suy giảm nếu chính sách tài khóa thiếu bền vững kéo dài.

Tại cuộc họp cổ đông năm 2025, Buffett cảnh báo rằng ông không muốn sở hữu những tài sản được định giá bằng một loại tiền tệ mà ông cho rằng có nguy cơ mất giá mạnh trong dài hạn. Mối quan tâm của ông tập trung vào chính sách tài khóa, thâm hụt ngân sách và xu hướng chính phủ liên tục vay nợ để bù đắp phần chi vượt thu.

Tuy nhiên, lời cảnh báo của Buffett không đồng nghĩa ông cho rằng đồng USD sắp sụp đổ hay nước Mỹ đang mất vị thế. Ngược lại, trong nhiều năm, ông vẫn thể hiện niềm tin vào năng lực kinh doanh và đổi mới của nền kinh tế Mỹ.

Điểm quan trọng nằm ở sự khác biệt giữa giữ tiền mặt trong thời gian dài và sở hữu những tài sản có khả năng tạo ra giá trị, doanh thu hoặc lợi nhuận theo thời gian.

Buffett lo ngại điều gì về đồng USD?

Theo nội dung được ghi nhận tại cuộc họp cổ đông Berkshire Hathaway tháng 5/2025, Buffett cho rằng chính sách tài khóa là một trong những vấn đề đáng quan tâm của Mỹ.

Chính phủ liên bang Mỹ đã trải qua nhiều thập kỷ chi tiêu lớn hơn nguồn thu, khiến ngân sách thường xuyên rơi vào tình trạng thâm hụt. Khoản thiếu hụt được tài trợ bằng việc phát hành nợ, từ đó làm quy mô nợ công tiếp tục tăng.

Buffett không nói rằng tình trạng này sẽ lập tức khiến đồng USD sụp đổ. Điều ông cảnh báo là nếu chính sách tài khóa không được kiểm soát trong thời gian đủ dài, sức mua của đồng tiền có thể chịu tác động.

Theo lập luận này, một nền kinh tế có thể tiếp tục hoạt động bình thường trong nhiều năm, nhưng giá trị thực của đồng tiền vẫn có thể giảm dần thông qua lạm phát.

Đây là lý do Buffett đặc biệt quan tâm đến việc người sở hữu tài sản nên phân biệt giữa giá trị danh nghĩa và sức mua thực tế.

Thâm hụt ngân sách và nợ công Mỹ tiếp tục tăng

Những con số tài khóa được đề cập trong nguồn cho thấy quy mô của vấn đề rất lớn.

Trong 11 tháng đầu năm tài chính 2026, chính phủ liên bang Mỹ được cho là đã ghi nhận mức thâm hụt khoảng 1,97 nghìn tỷ USD. Trong khi đó, tổng nợ quốc gia đã vượt 40 nghìn tỷ USD.

Đây là những con số có quy mô khó hình dung đối với một hộ gia đình thông thường. Nhưng tác động cuối cùng của chính sách tài khóa không chỉ nằm trên bảng cân đối của chính phủ.

Nó có thể ảnh hưởng đến lãi suất, lạm phát, chi phí vay, giá tài sản và quan trọng nhất là sức mua của tiền.

Nếu thu nhập bằng tiền tăng nhưng giá hàng hóa và dịch vụ tăng nhanh hơn, người dân vẫn có thể cảm thấy mình nghèo đi về mặt sức mua.

Buffett từng lưu ý rằng chính phủ có khả năng phát hành thêm tiền giấy, nhưng việc mở rộng tiền tệ trong thời gian dài có thể góp phần làm giảm giá trị thực của đồng tiền.

100 USD năm 1970 có sức mua tương đương bao nhiêu ngày nay?

Lạm phát là cách dễ nhất để nhìn thấy tác động của việc đồng tiền mất sức mua theo thời gian.

Theo máy tính lạm phát của Federal Reserve Bank of Minneapolis được nguồn trích dẫn, 100 USD vào năm 1970 có sức mua tương đương khoảng 11,61 USD theo cách quy đổi được nêu trong dữ liệu nguồn cho năm 2026.

Điều này cho thấy sức mua của tiền mặt có thể suy giảm rất mạnh nếu được giữ nguyên trong nhiều thập kỷ.

Nói cách khác, một khoản tiền có vẻ rất lớn ở hiện tại chưa chắc vẫn giữ nguyên khả năng mua hàng sau 20, 30 hoặc 50 năm.

Đây cũng là lý do lạm phát thường được xem là một trong những rủi ro quan trọng đối với người tiết kiệm dài hạn.

Lạm phát ảnh hưởng đến người dân như thế nào?

Giả sử một người giữ toàn bộ tài sản bằng tiền mặt và không nhận được bất kỳ mức sinh lời nào. Nếu giá hàng hóa tăng trung bình theo thời gian, số tiền danh nghĩa vẫn không thay đổi nhưng lượng hàng hóa mà số tiền đó mua được sẽ giảm.

Ví dụ, 100.000 USD vẫn là 100.000 USD sau nhiều năm nếu không chi tiêu. Nhưng nếu mặt bằng giá tăng đáng kể, số tiền này có thể mua ít hàng hóa, dịch vụ hoặc nhà ở hơn so với thời điểm ban đầu.

Đây chính là khác biệt giữa giá trị danh nghĩa và giá trị thực.

Vàng được xem là một hàng rào trước lạm phát

Một trong những tài sản thường được nhắc đến khi nói về bảo toàn sức mua là vàng.

Không giống tiền pháp định, vàng không thể được tạo ra bằng cách ngân hàng trung ương phát hành thêm tiền. Nguồn cung hữu hạn và đặc tính vật chất khiến vàng từ lâu được sử dụng như một tài sản lưu trữ giá trị.

Trong những giai đoạn bất ổn kinh tế hoặc địa chính trị, nhu cầu đối với vàng có thể tăng khi một bộ phận nhà đầu tư tìm kiếm tài sản ít phụ thuộc hơn vào một quốc gia hoặc đồng tiền cụ thể.

Ray Dalio, nhà sáng lập Bridgewater Associates, cũng nhiều lần đề cập đến vai trò của vàng trong việc đa dạng hóa danh mục đầu tư.

Theo số liệu được nguồn dẫn lại, giá vàng đã tăng khoảng 149% trong 5 năm. Mức tăng này cho thấy vàng đã có một giai đoạn tăng giá đáng kể, dù hiệu suất trong quá khứ không đảm bảo kết quả trong tương lai.

Một số lãnh đạo trong ngành tài chính cũng đưa ra những nhận định tích cực về triển vọng dài hạn của vàng. Tuy nhiên, các dự báo giá chỉ nên được xem là quan điểm của người đưa ra dự báo, không phải mức giá chắc chắn trong tương lai.

Bất động sản có thể tạo ra cả giá trị tài sản và dòng tiền

Bên cạnh vàng, bất động sản là một nhóm tài sản thường được nhắc tới trong câu chuyện chống lại tác động của lạm phát.

Khi chi phí vật liệu xây dựng, nhân công và đất đai tăng, giá trị thay thế của bất động sản cũng có thể tăng. Với những tài sản tạo ra dòng tiền từ cho thuê, thu nhập cho thuê cũng có khả năng thay đổi theo mặt bằng giá và nhu cầu thị trường.

Theo nguồn được cung cấp, Chỉ số Giá Nhà Quốc gia Mỹ S&P Cotality Case-Shiller NSA đã tăng 87% trong 10 năm.

Tuy nhiên, bất động sản không phải tài sản không có rủi ro.

Giá nhà cao có thể khiến khả năng tiếp cận trở nên khó khăn, đặc biệt trong môi trường lãi suất thế chấp cao. Chủ sở hữu bất động sản cũng phải đối mặt với thuế, bảo trì, sửa chữa, bảo hiểm, rủi ro trống phòng và biến động giá.

Do đó, bất động sản có thể là một thành phần trong chiến lược đa dạng hóa nhưng không nên được xem là công cụ bảo vệ tài sản tuyệt đối.

Không nhất thiết phải mua cả một căn nhà để tiếp cận bất động sản

Sự phát triển của các nền tảng đầu tư bất động sản đã tạo thêm một số phương thức tiếp cận thị trường mà không cần trực tiếp mua toàn bộ một căn nhà.

Nguồn gốc đề cập đến nền tảng Arrived, nơi nhà đầu tư có thể tham gia vào một số khoản đầu tư bất động sản theo cấu trúc phù hợp quy định. Theo thông tin trong nguồn, mức đầu tư ban đầu có thể từ 100 USD đối với một số sản phẩm.

Mô hình này hướng tới việc cho phép nhiều nhà đầu tư cùng tham gia vào các tài sản tạo thu nhập từ cho thuê hoặc các loại bất động sản khác.

Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý rằng bất động sản tư nhân hoặc các sản phẩm đầu tư theo cấu trúc riêng có thể có những hạn chế về thanh khoản, phí, điều kiện tham gia và rủi ro mất vốn. Mức đầu tư tối thiểu thấp không đồng nghĩa với mức rủi ro thấp.

Nguồn cũng đề cập đến Lightstone DIRECT, một lựa chọn hướng tới những nhà đầu tư đủ điều kiện muốn tiếp cận các thương vụ bất động sản đa gia đình và công nghiệp. Theo nội dung được cung cấp, mức đầu tư tối thiểu có thể lên tới 100.000 USD.

Những sản phẩm như vậy phù hợp với nhóm nhà đầu tư có điều kiện tham gia nhất định và cần được đánh giá dựa trên hồ sơ rủi ro, thanh khoản và thời gian đầu tư.

Buffett không hề đặt cược chống lại nước Mỹ

Đây là điểm rất quan trọng khi đọc những cảnh báo của Warren Buffett về đồng USD.

Việc Buffett lo ngại chính sách tài khóa không có nghĩa ông bi quan về nền kinh tế Mỹ.

Trong thư thường niên cuối cùng trên cương vị CEO được nguồn đề cập, Buffett tiếp tục khẳng định Berkshire sẽ đầu tư phần lớn tiền của cổ đông vào cổ phiếu, chủ yếu là cổ phiếu Mỹ.

Điều này phản ánh một quan điểm nhất quán trong chiến lược đầu tư của Buffett: tiền mặt có thể mất sức mua, trong khi doanh nghiệp có khả năng tạo ra doanh thu và lợi nhuận có thể thích nghi với môi trường giá cả thay đổi.

Một công ty sở hữu thương hiệu mạnh, có khả năng tăng giá bán và duy trì nhu cầu đối với sản phẩm có thể có khả năng thích ứng với lạm phát tốt hơn một khoản tiền mặt cố định.

Tất nhiên, điều này không có nghĩa mọi cổ phiếu đều tăng khi lạm phát tăng. Giá cổ phiếu vẫn chịu tác động từ lãi suất, lợi nhuận doanh nghiệp, định giá và chu kỳ kinh tế.

Buffett từng khuyên nhà đầu tư phổ thông làm gì?

Một trong những lời khuyên nổi tiếng nhất của Buffett dành cho nhà đầu tư cá nhân là sở hữu quỹ chỉ số S&P 500.

Thay vì cố gắng lựa chọn từng cổ phiếu, nhà đầu tư có thể sử dụng quỹ chỉ số để tiếp cận một rổ lớn các doanh nghiệp Mỹ.

Ưu điểm của phương pháp này là sự đa dạng hóa. Nhà đầu tư không cần dự đoán chính xác doanh nghiệp nào sẽ trở thành người chiến thắng trong tương lai.

S&P 500 bao gồm các doanh nghiệp lớn thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Vì vậy, hiệu quả của khoản đầu tư phản ánh phần nào sức khỏe chung của nhóm doanh nghiệp lớn tại Mỹ.

Tuy nhiên, quỹ chỉ số vẫn là tài sản có biến động. Thị trường chứng khoán có thể giảm mạnh trong các giai đoạn suy thoái hoặc khủng hoảng. Do đó, thời gian đầu tư và khả năng chịu biến động là những yếu tố cần cân nhắc.

Ba hướng tiếp cận thường được nhắc đến để bảo vệ sức mua

Từ những quan điểm được trình bày trong nguồn, có thể thấy ba nhóm tài sản thường xuất hiện trong cuộc thảo luận về bảo vệ tài sản dài hạn.

1. Vàng

Vàng có nguồn cung hữu hạn và được sử dụng như tài sản lưu trữ giá trị trong nhiều thế kỷ. Tuy nhiên, vàng không tạo ra dòng tiền định kỳ như cổ phiếu trả cổ tức hoặc bất động sản cho thuê.

2. Bất động sản

Bất động sản có thể vừa tăng giá vừa tạo thu nhập từ cho thuê. Nhưng đổi lại, tài sản này đòi hỏi vốn lớn, chịu ảnh hưởng của lãi suất và có các chi phí quản lý, bảo trì.

3. Cổ phiếu và quỹ chỉ số

Cổ phiếu của các doanh nghiệp có khả năng tạo lợi nhuận giúp nhà đầu tư sở hữu một phần hoạt động kinh doanh thực tế. Quỹ chỉ số như S&P 500 mang lại khả năng đa dạng hóa, nhưng vẫn chịu rủi ro biến động thị trường.

Điểm chung của cả ba nhóm là không có tài sản nào bảo vệ sức mua một cách tuyệt đối trong mọi hoàn cảnh.

Buffett đang cảnh báo điều gì đối với người tiết kiệm?

Thông điệp quan trọng nhất không nhất thiết là phải mua vàng, bất động sản hay cổ phiếu.

Điểm cốt lõi trong cảnh báo của Buffett là người sở hữu tài sản cần hiểu rủi ro mất sức mua của tiền theo thời gian.

Nếu toàn bộ tài sản được giữ bằng tiền mặt trong thời gian rất dài, lạm phát có thể làm giảm giá trị thực của khoản tiền đó.

Ngược lại, đầu tư vào tài sản có khả năng tăng trưởng cũng đi kèm rủi ro. Cổ phiếu có thể giảm, bất động sản có thể mất giá hoặc khó thanh khoản, vàng có thể biến động mạnh và không tạo ra dòng tiền.

Vì vậy, vấn đề không đơn giản là chọn một tài sản duy nhất mà là xây dựng một cấu trúc tài sản phù hợp với thời gian đầu tư, nhu cầu thanh khoản và mức độ chấp nhận rủi ro của từng người.

Lời cảnh báo về đồng USD cũng là lời nhắc về sức mua

Sau hơn sáu thập kỷ ở Berkshire Hathaway, Warren Buffett để lại một trong những bài học nhất quán nhất về đầu tư: tiền mặt có giá trị, nhưng tiền mặt không phải lúc nào cũng là tài sản bảo toàn sức mua tốt nhất trong thời gian rất dài.

Thâm hụt ngân sách và nợ công của Mỹ đã đạt quy mô rất lớn, nhưng điều đó không có nghĩa một cuộc khủng hoảng tiền tệ chắc chắn sẽ xảy ra. Những cảnh báo của Buffett nên được hiểu trong bối cảnh dài hạn và gắn với rủi ro lạm phát.

Đối với nhà đầu tư cá nhân, bài học quan trọng hơn có thể nằm ở việc không phụ thuộc hoàn toàn vào một loại tài sản.

Một khoản tiền mặt cần thiết cho chi tiêu và quỹ dự phòng có vai trò khác với tài sản dành cho mục tiêu dài hạn. Vàng có đặc điểm khác cổ phiếu, bất động sản có rủi ro khác trái phiếu, còn quỹ chỉ số lại chịu biến động của thị trường chứng khoán.

Đa dạng hóa vì thế không phải là tìm kiếm một tài sản “an toàn tuyệt đối”, mà là phân bổ tài sản sao cho một cú sốc ở một thị trường không đồng thời phá hủy toàn bộ nền tảng tài chính.

Quan điểm này cũng phù hợp với cách Buffett từng nhìn nhận nền kinh tế Mỹ: có thể tồn tại những rủi ro lớn về chính sách và tiền tệ, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc phải từ bỏ hoàn toàn các doanh nghiệp Mỹ.

Điều đáng quan tâm là khả năng tạo ra giá trị thực của tài sản trong nhiều năm tới, thay vì chỉ nhìn vào con số tiền mặt đang có trong tài khoản.

Câu hỏi về lời cảnh báo của Warren Buffett về sự sụp đổ của đồng USD

Warren Buffett có dự đoán đồng USD sẽ sụp đổ không?

Không nên diễn giải cảnh báo của Buffett theo hướng ông dự đoán đồng USD sẽ sụp đổ ngay lập tức. Nội dung nguồn cho thấy ông lo ngại về tác động dài hạn của thâm hụt ngân sách, vay nợ và chính sách tài khóa đối với giá trị của đồng tiền.

Vì sao lạm phát làm tiền tiết kiệm mất giá?

Lạm phát khiến giá hàng hóa và dịch vụ tăng theo thời gian. Nếu khoản tiền tiết kiệm không tăng trưởng với tốc độ tương ứng, số tiền danh nghĩa vẫn giữ nguyên nhưng sức mua thực tế giảm.

Vàng có phải cách chắc chắn để chống lạm phát?

Không. Vàng thường được sử dụng như một công cụ đa dạng hóa và bảo toàn giá trị trong một số giai đoạn, nhưng giá vàng vẫn biến động và không đảm bảo lợi nhuận.

Buffett có bi quan về nước Mỹ không?

Không. Buffett từng nhiều lần thể hiện niềm tin vào năng lực kinh doanh và đổi mới của Mỹ. Việc ông cảnh báo về chính sách tài khóa không đồng nghĩa với việc ông đặt cược chống lại nền kinh tế Mỹ.

Vì sao Buffett thích quỹ chỉ số S&P 500?

Quỹ chỉ số giúp nhà đầu tư tiếp cận nhiều doanh nghiệp lớn cùng lúc, giảm sự phụ thuộc vào khả năng lựa chọn từng cổ phiếu riêng lẻ và tạo ra mức độ đa dạng hóa cao hơn so với việc chỉ nắm giữ một vài cổ phiếu.

Nguồn tham khảo

• Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và các dữ liệu kinh tế liên quan đến lạm phát, sức mua của đồng USD.
• Federal Reserve Bank of Minneapolis, Inflation Calculator.
• Berkshire Hathaway, thư thường niên gửi cổ đông.
• Các phát biểu công khai của Warren Buffett tại các cuộc họp cổ đông Berkshire Hathaway.
• Dữ liệu S&P Cotality Case-Shiller về giá nhà tại Mỹ.
• Các phân tích được trích dẫn trong nội dung nguồn về vàng, bất động sản và tiết kiệm hưu trí.

Lưu ý: Nội dung mang tính thông tin và phân tích thị trường, không phải khuyến nghị đầu tư. Các tài sản như vàng, cổ phiếu, bất động sản và các sản phẩm đầu tư tư nhân đều có rủi ro, có thể biến động giá hoặc mất vốn.