Ông Trump đe dọa áp thuế mới lên Liên minh châu Âu sau án phạt 1 tỷ USD dành cho Google

Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục leo thang khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ triển khai các biện pháp thuế quan mới nhằm đáp trả quyết định của EU xử phạt Google, công ty thuộc tập đoàn Alphabet Inc., số tiền khoảng 1 tỷ USD (890 triệu euro).

Thông báo được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ đang đẩy mạnh chính sách thương mại cứng rắn đối với nhiều đối tác lớn trên thế giới. Theo ông Trump, việc EU liên tục áp đặt các khoản phạt lên các tập đoàn công nghệ Mỹ không chỉ gây thiệt hại cho doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích kinh tế và nguồn thu của nước Mỹ.

Động thái mới được đánh giá có thể mở ra một vòng đối đầu thương mại mới giữa hai nền kinh tế lớn nhất phương Tây, đồng thời tạo thêm áp lực lên thị trường tài chính, chuỗi cung ứng và hoạt động xuất nhập khẩu toàn cầu.

Ông Trump cáo buộc EU “cướp bóc” các công ty Mỹ

Trong bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Sáu, Tổng thống Donald Trump cho biết chính quyền của ông sẽ khởi động một cuộc điều tra thương mại đối với Liên minh châu Âu.

Ông cho rằng các cơ quan quản lý của EU đang có hành vi “cướp bóc” các doanh nghiệp công nghệ Mỹ thông qua những khoản tiền phạt khổng lồ, từ đó gián tiếp lấy đi nguồn thu thuế của người dân Mỹ.

Theo tuyên bố của Tổng thống Mỹ, nếu cuộc điều tra xác nhận những cáo buộc này, Washington sẽ áp dụng các mức thuế quan đáng kể đối với hàng hóa nhập khẩu từ châu Âu trong thời gian sớm nhất.

Ông Trump nhấn mạnh rằng các biện pháp trừng phạt hiện nay cần được bãi bỏ hoàn toàn và Mỹ sẽ sử dụng mọi công cụ thương mại để bảo vệ doanh nghiệp trong nước.

Điều 301 tiếp tục là “vũ khí” thương mại của Nhà Trắng

Theo kế hoạch, chính quyền Trump sẽ tiến hành cuộc điều tra theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ.

Đây là cơ sở pháp lý mà Nhà Trắng đang ưu tiên sử dụng sau khi nhiều biện pháp thuế quan trước đây bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ hồi đầu năm.

Điều 301 cho phép Chính phủ Mỹ điều tra và áp dụng các biện pháp thương mại đối với những quốc gia bị cho là có hành vi thương mại không công bằng hoặc gây tổn hại đến lợi ích của doanh nghiệp Mỹ.

Trong nhiệm kỳ của mình, ông Trump đã nhiều lần sử dụng cơ chế này để áp thuế đối với Trung Quốc cũng như nhiều đối tác thương mại khác.

Giờ đây, Liên minh châu Âu có thể trở thành mục tiêu tiếp theo trong chiến lược thương mại của Washington.

Thuế quan mới được công bố chỉ vài ngày trước

Lời đe dọa mới được đưa ra không lâu sau khi Tổng thống Trump công bố gói thuế quan mới áp dụng với khoảng 60 đối tác thương mại, trong đó có Liên minh châu Âu.

Theo chính sách này, nhiều mặt hàng nhập khẩu sẽ chịu mức thuế tối thiểu 10%, với lý do Mỹ muốn hạn chế các sản phẩm được sản xuất bằng lao động cưỡng bức và tăng cường bảo vệ ngành sản xuất trong nước.

Tuy nhiên, nhiều mặt hàng xuất khẩu từ châu Âu vẫn không được phép vượt quá mức thuế đã quy định trong các thỏa thuận hiện hành.

Điều này cho thấy dù Nhà Trắng tiếp tục theo đuổi chính sách bảo hộ thương mại, nhưng vẫn phải cân nhắc các cam kết quốc tế cũng như tác động đối với nền kinh tế Mỹ.

Thỏa thuận thuế quan Mỹ – EU trước đó ra sao?

Năm ngoái, Mỹ và Liên minh châu Âu đã đạt được một thỏa thuận quan trọng về thương mại.

Theo đó, phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ EU vào Mỹ được áp dụng mức thuế khoảng 15%.

Thỏa thuận này từng được xem là bước tiến giúp giảm căng thẳng thương mại giữa hai bên sau nhiều năm xảy ra tranh chấp về thép, nhôm, máy bay và các sản phẩm công nghệ.

Tuy nhiên, những diễn biến mới liên quan đến Google đang khiến nguy cơ xung đột thương mại quay trở lại.

Nếu Mỹ thực sự áp thêm thuế đối với hàng hóa châu Âu, các doanh nghiệp xuất khẩu của EU có thể phải đối mặt với chi phí cao hơn, trong khi người tiêu dùng Mỹ cũng có nguy cơ chịu ảnh hưởng bởi giá hàng nhập khẩu tăng.

Vì sao Google bị EU phạt gần 1 tỷ USD?

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến phản ứng của ông Trump là quyết định của Ủy ban châu Âu xử phạt Google theo Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (Digital Markets Act – DMA).

Theo cơ quan quản lý của EU, Google đã:

• Ưu tiên hiển thị các dịch vụ tìm kiếm của chính mình.
• Tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng trên hệ sinh thái Google.
• Hạn chế các nhà phát triển ứng dụng hướng người dùng đến những nền tảng thanh toán hoặc cửa hàng ứng dụng bên ngoài Google Play.

EU cho rằng các hành vi này làm giảm cạnh tranh trên thị trường số và ảnh hưởng đến quyền lựa chọn của người tiêu dùng.

Khoản tiền phạt gần 890 triệu euro, tương đương khoảng 1 tỷ USD, là một trong những án phạt lớn nhất mà EU từng áp dụng đối với một tập đoàn công nghệ Mỹ.

Ông Trump tiếp tục chỉ trích các quy định của EU

Không chỉ Google, Tổng thống Trump còn đề cập đến nhiều tập đoàn công nghệ khác của Mỹ như:

• Apple
• Amazon

Theo ông, các quy định của Liên minh châu Âu đang nhắm trực tiếp vào các doanh nghiệp Mỹ và mang tính phân biệt đối xử.

Ông cho rằng các khoản tiền phạt liên tiếp không chỉ làm giảm lợi nhuận của doanh nghiệp mà còn tạo tiền lệ không tốt cho môi trường đầu tư quốc tế.

Đây cũng là lý do Nhà Trắng xem việc áp thuế là công cụ để gây sức ép buộc EU thay đổi chính sách quản lý đối với các tập đoàn công nghệ.

Tác động đối với kinh tế toàn cầu

Nếu Mỹ thực hiện đúng tuyên bố và áp thuế bổ sung lên hàng hóa từ Liên minh châu Âu, tác động có thể lan rộng ra nhiều lĩnh vực.

Một số ảnh hưởng đáng chú ý gồm:

• Gia tăng căng thẳng thương mại giữa Mỹ và EU.
• Chi phí nhập khẩu hàng hóa vào Mỹ tăng lên.
• Doanh nghiệp xuất khẩu châu Âu gặp khó khăn hơn.
• Chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục chịu áp lực.
• Thị trường chứng khoán và tỷ giá có thể biến động mạnh khi nhà đầu tư đánh giá lại triển vọng tăng trưởng.

Các chuyên gia nhận định rằng nếu hai bên không tìm được tiếng nói chung, nguy cơ xuất hiện một vòng trả đũa thương mại mới là hoàn toàn có thể xảy ra.

Triển vọng sắp tới

Trong ngắn hạn, giới đầu tư sẽ theo dõi sát kết quả cuộc điều tra theo Điều 301 của chính quyền Mỹ.

Nếu Washington chính thức kết luận rằng các biện pháp của EU gây thiệt hại cho doanh nghiệp Mỹ, nhiều khả năng Nhà Trắng sẽ công bố danh mục hàng hóa chịu thuế mới trong những tháng tới.

Ở chiều ngược lại, Liên minh châu Âu cũng có thể đưa ra các biện pháp đáp trả nhằm bảo vệ lợi ích của khối.

Điều này khiến quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương tiếp tục trở thành một trong những yếu tố có ảnh hưởng lớn đến kinh tế thế giới trong thời gian tới.