Altman, Musk và Amodei cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo đang phát triển quá nhanh.

OpenAI sẽ không tiến hành IPO trong năm nay, theo chia sẻ mới nhất của CEO Sam Altman. Động thái này đáng chú ý không chỉ vì OpenAI đang được xem là một trong những thương vụ IPO được mong đợi nhất của ngành công nghệ, mà còn bởi tuyên bố xuất hiện cùng thời điểm nhiều lãnh đạo AI hàng đầu kêu gọi ngành công nghiệp thận trọng hơn với tốc độ phát triển của các mô hình trí tuệ nhân tạo.

Trong một cuộc phỏng vấn với Fortune được đăng tải hôm thứ Bảy, Altman cho biết việc đưa OpenAI lên sàn chứng khoán vào thời điểm hiện tại sẽ là một quyết định “không khôn ngoan”.

Nếu không có thay đổi lớn, điều này đồng nghĩa khả năng IPO của OpenAI sẽ được đẩy sang năm 2027 hoặc xa hơn.

Điều đáng chú ý là câu chuyện IPO lần này không chỉ liên quan đến tài chính. Nó diễn ra trong bối cảnh những câu hỏi về an toàn AI, khả năng kiểm soát các mô hình tiên tiến và trách nhiệm của các công ty phát triển công nghệ đang ngày càng trở thành vấn đề trung tâm của ngành.

OpenAI chưa sẵn sàng IPO trong năm nay

OpenAI đang nằm trong nhóm những công ty công nghệ tư nhân được thị trường đặc biệt quan tâm.

Sự phát triển nhanh chóng của các mô hình AI tạo sinh đã giúp công ty trở thành một trong những cái tên nổi bật nhất trong cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo. Vì vậy, khả năng OpenAI phát hành cổ phiếu ra công chúng từ lâu đã được giới đầu tư theo dõi.

Tháng trước, Giám đốc tài chính OpenAI Sara Friar từng nói với nhân viên rằng công ty có thể tiến hành IPO vào năm 2027, hoặc thậm chí sớm hơn nếu hoạt động kinh doanh tiếp tục cải thiện tích cực.

Nhưng phát biểu mới của Altman cho thấy công ty hiện không muốn biến IPO thành ưu tiên trong năm 2026.

Đây là một quyết định có ý nghĩa lớn.

Khi một công ty tư nhân trở thành công ty đại chúng, áp lực từ cổ đông, thị trường vốn và kết quả kinh doanh hàng quý có thể trở nên mạnh hơn. Trong lĩnh vực AI, nơi chi phí phát triển mô hình và hạ tầng điện toán cực kỳ lớn, áp lực tăng trưởng có thể khiến bài toán an toàn trở nên phức tạp hơn.

Trong bối cảnh đó, việc chưa IPO có thể giúp OpenAI duy trì không gian linh hoạt hơn trong việc ưu tiên nghiên cứu, an toàn và phát triển sản phẩm.

Dario Amodei bất ngờ kêu gọi ngành AI giảm tốc

Cùng ngày Altman đưa ra bình luận về IPO, Dario Amodei, CEO Anthropic, công bố một bài luận kêu gọi các công ty AI điều chỉnh tốc độ cải thiện khả năng của những mô hình tiên tiến nhất.

Đây là một thông điệp đáng chú ý bởi Anthropic cũng đang tích cực chuẩn bị cho một thương vụ IPO được thị trường kỳ vọng rất lớn.

Amodei không kêu gọi ngành AI dừng phát triển.

Ông cũng không đề xuất chấm dứt việc đào tạo các mô hình mới.

Thay vào đó, quan điểm của ông là các công ty cần dành đủ thời gian để kiểm tra, điều chỉnh và bảo vệ các mô hình trước khi tiếp tục nâng cấp khả năng với tốc độ ngày càng nhanh.

Theo cách tiếp cận này, “giảm tốc” không đồng nghĩa với việc từ bỏ lợi thế công nghệ.

Nó có nghĩa là tạo thêm thời gian để các hệ thống an toàn, kiểm soát và đánh giá có thể bắt kịp tốc độ tiến bộ của mô hình.

Đây là một vấn đề ngày càng quan trọng khi AI không còn chỉ trả lời câu hỏi hoặc tạo nội dung.

Các hệ thống AI hiện đại ngày càng có khả năng sử dụng công cụ, thực hiện chuỗi hành động, phân tích dữ liệu, hỗ trợ lập trình và tương tác với môi trường bên ngoài.

Khi khả năng tăng lên, rủi ro cũng có thể tăng theo.

Altman, Amodei và Musk cùng chung quan điểm

Một trong những điểm bất thường nhất của diễn biến lần này là sự đồng thuận giữa ba nhân vật vốn không phải lúc nào cũng có quan điểm giống nhau: Sam Altman, Dario Amodei và Elon Musk.

Sau khi bài luận của Amodei được công bố, Altman nhanh chóng thể hiện sự ủng hộ.

CEO OpenAI cho biết việc cho phép các bên đánh giá độc lập tiếp cận ở cấp độ tương đương nhân viên để kiểm tra quy trình an toàn và báo cáo sự cố là một ý tưởng tốt.

Altman cũng cho biết đây là một chủ đề đang được OpenAI thảo luận nghiêm túc trong những tuần gần đây.

Musk cũng đưa ra phản hồi ngắn gọn nhưng đáng chú ý, bày tỏ rằng Amodei đúng.

Sự đồng thuận này càng đáng chú ý bởi Musk trước đó từng chỉ trích Anthropic gay gắt.

Tuy nhiên, quan điểm của Musk đối với Anthropic đã thay đổi đáng kể sau khi công ty này đạt được thỏa thuận điện toán lớn với SpaceX.

Musk sau đó từng đánh giá tích cực về đội ngũ Anthropic và cho rằng những người ông gặp đều có năng lực và thực sự quan tâm đến việc làm đúng.

Kế hoạch ba bước của Anthropic nhằm kiểm soát tốc độ AI

Trong bài luận, Amodei đưa ra một kế hoạch gồm ba bước.

Bước đầu tiên là tăng cường khả năng đánh giá độc lập.

Theo đó, các bên đánh giá bên thứ ba cần có quyền tiếp cận đủ sâu để kiểm tra quy trình an toàn và xác minh việc các công ty AI có thực sự tuân thủ những tiêu chuẩn mà họ tuyên bố hay không.

Anthropic cho biết công ty đã đơn phương cam kết thực hiện bước đầu tiên này.

Bước thứ hai là thúc đẩy các công ty AI hàng đầu tại những quốc gia dân chủ phối hợp với nhau và xây dựng các tiêu chuẩn an toàn chung.

Điều này nhằm hạn chế tình trạng mỗi công ty tự xây dựng tiêu chuẩn riêng trong khi năng lực AI ngày càng phát triển nhanh.

Bước thứ ba mở rộng phạm vi hợp tác sang các chính phủ.

Amodei cho rằng các chính phủ dân chủ cần phối hợp với nhau, đồng thời phải tính đến sự cạnh tranh và khác biệt về cách tiếp cận giữa các quốc gia.

Mục tiêu của kế hoạch không phải là đóng băng ngành AI.

Mục tiêu là tạo ra một khoảng thời gian đủ để hệ thống quản lý, kiểm tra và bảo đảm an toàn phát triển tương xứng với khả năng của các mô hình.

Vì sao các nhà nghiên cứu bắt đầu lo ngại AI phát triển quá nhanh?

Những lo ngại về tốc độ phát triển AI không phải là vấn đề mới.

Từ nhiều năm trước, các nhà nghiên cứu đã tranh luận về khả năng một hệ thống AI ngày càng tự chủ có thể tạo ra những hậu quả ngoài dự kiến.

Tuy nhiên, điểm khác biệt hiện nay là các mô hình AI đã trở nên mạnh hơn đáng kể.

Chúng có thể hỗ trợ lập trình, phân tích tài liệu, nghiên cứu, tạo nội dung và thực hiện nhiều nhiệm vụ phức tạp.

Đặc biệt, khả năng kết hợp AI với các công cụ bên ngoài khiến câu hỏi về an toàn trở nên cấp thiết hơn.

Một mô hình chỉ tạo ra câu trả lời sai có thể gây phiền toái.

Nhưng một hệ thống có khả năng tự động thực hiện hành động bên ngoài có thể tạo ra hậu quả nghiêm trọng hơn nếu mục tiêu, quyền hạn hoặc cơ chế kiểm soát không được thiết kế phù hợp.

Đây là lý do vấn đề “alignment”, hay đồng bộ hóa AI với mục tiêu và giá trị của con người, ngày càng được nhắc tới nhiều hơn.

OpenAI cũng thừa nhận vấn đề giám sát chưa được giải quyết hoàn toàn

Đầu tháng này, nhà khoa học trưởng của OpenAI, Jakub Pachocki, đã cảnh báo rằng ngành AI chưa giải quyết được vấn đề đồng bộ hóa và giám sát ở mức đủ để có thể tiếp tục mở rộng năng lực với tốc độ tối đa trong thời gian dài một cách có trách nhiệm.

Đây là một nhận định quan trọng.

Nó cho thấy ngay cả bên trong các công ty AI hàng đầu cũng tồn tại sự thừa nhận rằng khả năng của mô hình đang tiến nhanh hơn một số cơ chế kiểm soát.

Pachocki kỳ vọng việc tự nguyện giảm tốc có thể trở nên phổ biến cho tới khi ngành công nghiệp hình thành những tiêu chuẩn an toàn chung.

Điều này tạo ra một nghịch lý.

Các công ty AI cần chạy nhanh để duy trì lợi thế cạnh tranh, nhưng đồng thời càng chạy nhanh thì họ càng cần những hệ thống kiểm tra và giám sát mạnh hơn.

Nếu một công ty giảm tốc trong khi đối thủ vẫn tiếp tục tăng tốc, công ty đó có nguy cơ mất vị thế.

Vì vậy, việc xây dựng tiêu chuẩn chung có thể trở nên quan trọng.

Một nhà nghiên cứu Anthropic từ chức và cảnh báo về rủi ro AI

Cuộc tranh luận càng nóng lên sau khi Jacob Coxon, một nhà nghiên cứu từng làm việc tại Anthropic và trước đó từng nghiên cứu tại OpenAI, tuyên bố rời công ty.

Coxon cho biết ông rời đi vì lo ngại rằng những công ty AI hàng đầu đang đánh cược với những rủi ro quá lớn.

Theo quan điểm của ông, một số người trong ngành thực sự tin rằng AI có thể tạo ra những hậu quả cực kỳ nghiêm trọng đối với nhân loại trong thập kỷ này.

Những phát biểu như vậy nhanh chóng gây tranh cãi trên mạng xã hội.

Một mặt, chúng phản ánh mức độ lo ngại rất cao của một bộ phận những người trực tiếp nghiên cứu công nghệ.

Mặt khác, những dự báo về thảm họa hoặc tuyệt chủng do AI gây ra vẫn là chủ đề gây tranh luận mạnh và chưa phải là một kết luận khoa học chắc chắn.

Điều đáng chú ý hơn là sự tồn tại của cuộc tranh luận này ngay bên trong những công ty đang dẫn đầu ngành.

Nỗi lo về AI từng được cảnh báo từ năm 2023

Năm 2023, nhiều nhà nghiên cứu và lãnh đạo nổi tiếng trong lĩnh vực AI, trong đó có Altman và Amodei, từng ký một tuyên bố rằng việc giảm thiểu rủi ro tuyệt chủng do AI cần được xem là một ưu tiên toàn cầu, tương tự những rủi ro có quy mô xã hội lớn như đại dịch và chiến tranh hạt nhân.

Tuy nhiên, Amodei cho rằng vào thời điểm đó, việc yêu cầu ngành AI tạm dừng hoặc giảm tốc chưa thực sự hợp lý.

Lý do là các mô hình khi ấy chưa đủ mạnh để hành động trong thế giới thực ở mức đáng kể.

Theo ông, chúng cũng chưa có khả năng thực hiện các hành vi như lừa dối, thao túng, gian lận hoặc tấn công mạng ở mức đáng kể.

Nhưng bối cảnh hiện tại đã thay đổi.

Khi năng lực AI tiến gần hơn tới khả năng thực hiện các tác vụ phức tạp và tương tác với thế giới bên ngoài, câu hỏi về tốc độ phát triển trở nên cấp thiết hơn.

Giảm tốc quá nhiều cũng có thể tạo ra rủi ro

Một điểm quan trọng trong lập luận của Amodei là ông không cho rằng giảm tốc vô điều kiện luôn tốt.

Trong cuộc phỏng vấn với CNN, ông cảnh báo rằng nếu các quốc gia dân chủ tiến quá chậm, những chính phủ hoặc tổ chức có cách tiếp cận khác có thể giành lợi thế.

Điều đó có thể tạo ra một loại rủi ro khác.

Nếu một quốc gia giảm tốc mạnh trong khi đối thủ vẫn phát triển nhanh, khoảng cách công nghệ có thể gia tăng.

Vì vậy, bài toán không đơn giản là “phát triển nhanh hay dừng lại”.

Câu hỏi thực sự là tốc độ nào đủ nhanh để duy trì lợi thế công nghệ nhưng vẫn đủ chậm để các hệ thống an toàn có thể theo kịp?

Đây có thể là một trong những câu hỏi khó nhất của ngành AI trong vài năm tới.

Washington ngày càng quan tâm tới việc quản lý AI

Cuộc tranh luận không chỉ diễn ra trong các phòng thí nghiệm AI.

Tại Washington, các nhà lập pháp thuộc cả hai đảng đang thúc đẩy những biện pháp bảo vệ mới liên quan tới trí tuệ nhân tạo và yêu cầu các lãnh đạo công nghệ giải trình về những rủi ro phát sinh từ công nghệ.

Một số vụ tấn công mạng được cho là có liên quan đến việc sử dụng AI cũng khiến vấn đề trở nên đáng chú ý hơn.

Trong khi đó, ở cấp bang và địa phương, sự phát triển của các trung tâm dữ liệu AI cũng tạo ra tranh luận.

Các trung tâm dữ liệu cần lượng điện và nước rất lớn, đồng thời có thể tạo áp lực lên hạ tầng địa phương.

Điều này khiến AI không còn chỉ là câu chuyện của các kỹ sư và nhà đầu tư công nghệ.

Nó đã trở thành vấn đề liên quan tới chính sách năng lượng, cơ sở hạ tầng, việc làm, môi trường và cạnh tranh công nghệ quốc gia.

AI đang bắt đầu xung đột với chính tham vọng thương mại của ngành

Sự kiện OpenAI chưa IPO trong năm nay cho thấy một vấn đề lớn hơn.

Các công ty AI đang đứng trước một mâu thuẫn giữa tốc độ thương mại hóa và tốc độ xây dựng hệ thống an toàn.

Các nhà đầu tư muốn thấy doanh thu tăng.

Các công ty muốn mở rộng mô hình.

Người dùng muốn sản phẩm mạnh hơn.

Nhưng cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và một bộ phận nhân viên lại muốn có thêm thời gian để đánh giá rủi ro.

Đây không phải là mâu thuẫn dễ giải quyết.

Một công ty AI có thể đầu tư hàng tỷ USD để xây dựng hệ thống tính toán và mô hình mới, nhưng nếu các cơ chế đánh giá an toàn không theo kịp, việc tiếp tục mở rộng có thể tạo ra rủi ro mới.

Ngược lại, nếu quá thận trọng, công ty có thể mất lợi thế trước đối thủ.

IPO của OpenAI sẽ phải đối mặt với bài toán đặc biệt

Khi OpenAI cuối cùng tiến hành IPO, thị trường sẽ không chỉ quan tâm tới doanh thu và tốc độ tăng trưởng.

Nhà đầu tư có thể phải đánh giá nhiều yếu tố đặc thù hơn.

Chi phí hạ tầng AI là bao nhiêu?

Công ty cần bao nhiêu vốn để duy trì vị thế?

Khả năng sinh lời dài hạn đến đâu?

Các quy định của chính phủ có thể ảnh hưởng thế nào?

Rủi ro pháp lý và an toàn AI sẽ được xử lý ra sao?

Và quan trọng nhất, liệu OpenAI có thể tiếp tục phát triển mô hình với tốc độ đủ nhanh mà không tạo ra những rủi ro khiến chi phí quản lý và kiểm soát tăng mạnh?

Vì vậy, việc IPO bị trì hoãn không nhất thiết có nghĩa OpenAI gặp vấn đề kinh doanh.

Nó có thể phản ánh việc công ty muốn có thêm thời gian để xây dựng nền tảng phù hợp trước khi chịu áp lực của thị trường đại chúng.

Một hoặc hai năm có thể tạo ra khác biệt lớn

Amodei cho rằng nếu việc giảm tốc có thể tạo thêm một hoặc hai năm trước khi các mô hình đạt đến những mức năng lực quan trọng, khoảng thời gian đó có thể được sử dụng để cải thiện đáng kể công tác đồng bộ hóa và an toàn.

Đây là một lập luận mang tính thực dụng.

Thay vì tranh luận về việc AI có nên được phát triển hay không, câu hỏi được chuyển sang cách sử dụng thời gian hiệu quả hơn.

Nếu có thêm thời gian, các công ty có thể phát triển phương pháp đánh giá tốt hơn, xây dựng cơ chế giám sát mạnh hơn và thiết lập tiêu chuẩn chung giữa các phòng thí nghiệm.

Nhưng điều kiện tiên quyết là khoảng thời gian đó thực sự được sử dụng để cải thiện an toàn.

Nếu chỉ giảm tốc mà không nâng cấp hệ thống kiểm soát, lợi ích có thể không đáng kể.

Cuộc đua AI đang bước vào giai đoạn mới

Việc Sam Altman xác nhận OpenAI không IPO trong năm nay diễn ra vào thời điểm đặc biệt đối với ngành AI.

Chỉ vài năm sau khi ChatGPT mở ra làn sóng AI tạo sinh, các công ty dẫn đầu ngành đang phải đối mặt với một câu hỏi khó hơn nhiều so với việc xây dựng mô hình ngày càng mạnh.

Đó là làm thế nào để phát triển nhanh nhưng vẫn kiểm soát được công nghệ.

Dario Amodei kêu gọi các công ty điều chỉnh tốc độ cải thiện mô hình. Sam Altman ủng hộ việc có các nhà đánh giá độc lập. Elon Musk cũng đồng tình với quan điểm giảm tốc. Trong nội bộ OpenAI, các lãnh đạo khoa học cũng cảnh báo rằng bài toán đồng bộ hóa và giám sát chưa được giải quyết đầy đủ.

Trong khi đó, chính phủ ngày càng tham gia sâu hơn vào cuộc tranh luận về chip AI, trung tâm dữ liệu, an ninh mạng và tiêu chuẩn an toàn.

Điều này cho thấy ngành AI đang bước vào một giai đoạn mới.

Cuộc cạnh tranh không còn chỉ xoay quanh câu hỏi “Ai có mô hình mạnh nhất?”

Nó đang chuyển dần sang câu hỏi “Ai có thể xây dựng AI mạnh nhất mà vẫn chứng minh được rằng công nghệ đó có thể được kiểm soát?”

Đối với OpenAI, Anthropic và những đối thủ khác, đây có thể là yếu tố quyết định không chỉ tốc độ phát triển sản phẩm mà còn cả giá trị của họ khi bước vào thị trường vốn.

Câu hỏi về sức nóng của sự phát triển AI

1. OpenAI có IPO trong năm 2026 không?

Theo phát biểu mới của CEO Sam Altman, OpenAI không có kế hoạch IPO trong năm nay. Trước đó, CFO Sara Friar từng đề cập khả năng công ty có thể niêm yết vào năm 2027 hoặc sớm hơn nếu hoạt động kinh doanh tiếp tục thuận lợi.

2. Vì sao OpenAI chưa muốn IPO?

Altman cho rằng IPO vào thời điểm hiện tại không phải lựa chọn khôn ngoan. Việc chưa niêm yết giúp công ty có thêm không gian để tập trung vào hoạt động kinh doanh, phát triển công nghệ và các vấn đề liên quan đến an toàn AI mà không chịu ngay áp lực của thị trường đại chúng.

3. Dario Amodei muốn “giảm tốc” AI có nghĩa là dừng phát triển không?

Không. Amodei không đề xuất dừng đào tạo mô hình hoặc chấm dứt tiến bộ kỹ thuật. Ông muốn các công ty dành đủ thời gian để kiểm tra, điều chỉnh và bảo vệ mô hình, đồng thời tăng cường đánh giá độc lập.

4. Tại sao Sam Altman lại ủng hộ đề xuất của CEO Anthropic?

Altman đồng tình với việc có các nhà đánh giá độc lập được tiếp cận sâu hơn để kiểm tra quy trình an toàn và báo cáo sự cố. OpenAI cũng cho biết đây là vấn đề đang được công ty thảo luận nghiêm túc.

5. Elon Musk có ủng hộ việc giảm tốc AI không?

Musk đã công khai ủng hộ quan điểm của Amodei. Điều này đáng chú ý vì Musk trước đây từng có nhiều chỉ trích đối với Anthropic, nhưng quan điểm của ông đã thay đổi đáng kể sau khi Anthropic đạt thỏa thuận điện toán với SpaceX.

6. Vì sao ngành AI lo ngại việc phát triển quá nhanh?

Khi mô hình ngày càng có khả năng tự thực hiện nhiệm vụ, sử dụng công cụ và tương tác với thế giới bên ngoài, những lỗi hoặc hành vi ngoài dự kiến có thể gây hậu quả lớn hơn. Vì vậy, một số nhà nghiên cứu cho rằng hệ thống an toàn và giám sát cần phát triển đủ nhanh để theo kịp năng lực AI.

7. Giảm tốc AI có thể gây bất lợi cho Mỹ không?

Có thể nếu việc giảm tốc diễn ra quá mức trong khi các quốc gia khác vẫn tiếp tục phát triển mạnh. Đây cũng là lý do Amodei nhấn mạnh rằng mục tiêu không phải là từ bỏ vị thế dẫn đầu công nghệ mà là tìm một tốc độ phát triển phù hợp giữa đổi mới và an toàn.