Ngân hàng Anh giữ lãi suất 3,75% bất chấp lạm phát tăng, phát tín hiệu có thể tăng lãi suất

Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) ngày 17/9 quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,75%, bất chấp lạm phát tại Anh đã tăng lên 3,1% trong tháng 8 và cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2%.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh các ngân hàng trung ương lớn đang có những bước đi khác nhau trước áp lực lạm phát và những biến động kinh tế toàn cầu. Đáng chú ý, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, trong khi Ngân hàng Anh lựa chọn tiếp tục quan sát tác động của cú sốc năng lượng đối với nền kinh tế trong nước.

Tuy nhiên, việc giữ nguyên lãi suất lần này không đồng nghĩa BoE đã loại bỏ khả năng thắt chặt chính sách tiền tệ. Ngược lại, cuộc bỏ phiếu 6-3 trong Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC) cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa các thành viên và áp lực tăng lãi suất đang ngày càng rõ ràng.

BoE giữ lãi suất 3,75% với tỷ lệ bỏ phiếu 6-3

Theo thông báo chính thức của BoE, sáu thành viên MPC bỏ phiếu giữ Bank Rate ở mức 3,75%, trong khi ba thành viên muốn tăng thêm 25 điểm cơ bản lên 4%. Ba người ủng hộ tăng lãi suất gồm Megan Greene, Catherine L Mann và Huw Pill.

Như vậy, mặc dù quyết định cuối cùng vẫn là duy trì mức lãi suất hiện tại, cuộc họp tháng 9 cho thấy quan điểm trong MPC đang trở nên phân hóa hơn.

Nhóm ủng hộ giữ nguyên lãi suất cho rằng chính sách tiền tệ hiện đã đủ thắt chặt để tạo sức ép giảm lạm phát. Thị trường lao động có dấu hiệu suy yếu, nhu cầu trong nước vẫn tương đối yếu và chi phí tài chính cao đang tiếp tục tác động tới hộ gia đình cũng như doanh nghiệp.

Trong khi đó, nhóm muốn tăng lãi suất cho rằng rủi ro lạm phát đã trở nên đáng lo ngại hơn, đặc biệt khi giá năng lượng tăng mạnh và có nguy cơ tạo ra các tác động vòng hai lên tiền lương, giá hàng hóa và dịch vụ.

BoE cho biết rủi ro đối với triển vọng lạm phát hiện đã nghiêng theo hướng tăng so với thời điểm công bố Báo cáo Chính sách Tiền tệ tháng 7.

Lạm phát Anh tăng lên 3,1% trong tháng 8

Một trong những nguyên nhân khiến quyết định của BoE được thị trường theo dõi sát là số liệu lạm phát mới nhất.

Theo dữ liệu của Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh (ONS), CPI tháng 8 tăng 3,1% so với cùng kỳ năm trước, từ mức 2,9% trong tháng 7. Đây là lần đầu tiên lạm phát quay trở lại trên ngưỡng 3% kể từ tháng 3.

Động lực quan trọng đến từ chi phí nhiên liệu. Giá nhiên liệu động cơ tăng mạnh so với cùng kỳ, phản ánh tác động của đợt tăng giá năng lượng toàn cầu trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.

Điều này đặt BoE vào tình thế khó khăn.

Một mặt, ngân hàng trung ương cần kiểm soát lạm phát và ngăn kỳ vọng giá cả trở nên dai dẳng. Mặt khác, việc tăng lãi suất trong lúc thị trường lao động yếu và hoạt động kinh tế chưa thực sự mạnh có thể gây thêm áp lực lên tăng trưởng.

BoE vì vậy đang cố gắng phân biệt giữa lạm phát do cú sốc năng lượng tạm thời và nguy cơ cú sốc này lan sang tiền lương, giá dịch vụ và các hoạt động kinh tế khác.

Andrew Bailey cảnh báo nguy cơ lạm phát kéo dài

Thống đốc BoE Andrew Bailey cho rằng cho tới thời điểm hiện tại, cú sốc năng lượng chưa tạo ra những tác động vòng hai đáng kể đối với tiền lương và việc thiết lập giá cả tại Anh.

Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng thời gian cú sốc kéo dài càng lâu thì nguy cơ lạm phát ăn sâu vào nền kinh tế càng lớn.

Thông điệp này là điểm đáng chú ý trong quyết định ngày 17/9. BoE không tăng lãi suất ngay lập tức, nhưng đồng thời không loại trừ khả năng phải thắt chặt chính sách nếu tình trạng giá năng lượng cao tiếp diễn.

Trong thông báo chính thức, BoE cho biết nếu giá năng lượng tiếp tục ở mức cao và biến động trong thời gian dài, khả năng xuất hiện các tác động vòng hai đối với tiền lương và giá cả sẽ tăng lên. Khi đó, chính sách tiền tệ có thể cần phản ứng mạnh hơn.

Vì sao ba thành viên muốn tăng lãi suất ngay?

Catherine L Mann cho rằng những rủi ro tăng đối với lạm phát đã lớn hơn kể từ tháng 7.

Theo quan điểm của bà, diễn biến xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá năng lượng cao hơn đáng kể so với kịch bản cơ sở trước đó. Dự báo ngắn hạn của BoE cũng cho thấy CPI có thể vượt 4% vào đầu năm 2027 nếu các yếu tố gây áp lực hiện nay tiếp tục tồn tại.

Mann lập luận rằng tăng lãi suất sớm có thể được xem như một biện pháp quản trị rủi ro nhằm hạn chế khả năng lạm phát trở nên dai dẳng.

Huw Pill cũng ủng hộ tăng 25 điểm cơ bản lên 4%. Ông cho rằng động thái này sẽ gửi đi tín hiệu rõ ràng về cam kết của MPC đối với mục tiêu ổn định giá cả trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và dữ liệu kinh tế biến động.

Trong khi đó, Megan Greene nhấn mạnh những yếu tố khác có thể gây áp lực lên lạm phát, bao gồm ảnh hưởng của xung đột Trung Đông, những hạn chế nguồn cung liên quan đến sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và các hiện tượng thời tiết như El Niño.

Nhìn chung, nhóm này cho rằng hành động sớm có thể giúp hạn chế nguy cơ lạm phát hình thành các vòng xoáy thứ cấp khó kiểm soát.

Vì sao đa số MPC vẫn muốn chờ?

Ở chiều ngược lại, sáu thành viên bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất cho rằng chưa có đủ bằng chứng cho thấy cú sốc năng lượng đã lan rộng thành áp lực lạm phát nội địa.

BoE lưu ý rằng các tác động vòng hai lên giá cả và tiền lương vẫn còn hạn chế. Đồng thời, điều kiện tài chính đã thắt chặt và thị trường lao động vẫn có dấu hiệu yếu.

Đây là lý do chính khiến MPC lựa chọn chờ thêm dữ liệu thay vì tăng lãi suất ngay trong tháng 9.

Swati Dhingra cho rằng chính sách tiền tệ cần phản ứng khi xuất hiện bằng chứng rõ ràng về các tác động vòng hai, thay vì phản ứng cơ học trước những biến động ngắn hạn của giá năng lượng.

Quan điểm này phản ánh một vấn đề quan trọng đối với các ngân hàng trung ương: không phải mọi đợt tăng CPI đều có nghĩa rằng lãi suất cần tăng ngay lập tức.

Nếu giá dầu và khí đốt tăng do một cú sốc nguồn cung nhưng không khiến tiền lương và giá dịch vụ tăng theo, việc thắt chặt tiền tệ quá sớm có thể tạo thêm áp lực lên tăng trưởng.

BoE đang đi khác hướng Fed và ECB

Quyết định của Ngân hàng Anh cũng đáng chú ý bởi nó diễn ra chỉ một ngày sau động thái của Fed.

Fed ngày 16/9 đã tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên phạm vi 3,75%-4%, đánh dấu lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023.

Trong khi đó, BoE giữ nguyên Bank Rate ở mức 3,75%.

Sự khác biệt này cho thấy các ngân hàng trung ương đang không còn nhất thiết đi cùng một hướng. Mặc dù các nền kinh tế cùng chịu ảnh hưởng từ giá năng lượng và bất ổn địa chính trị, mức độ tác động tới thị trường lao động, nhu cầu nội địa, tiền lương và lạm phát dịch vụ của mỗi quốc gia khác nhau.

Tại Anh, thị trường lao động yếu và nhu cầu trong nước tương đối hạn chế là những yếu tố giúp MPC có thêm lý do để chờ đợi.

Ngược lại, áp lực từ năng lượng khiến BoE vẫn phải duy trì khả năng tăng lãi suất trong các cuộc họp tới.

Thị trường trái phiếu Anh phản ứng sau quyết định

Quyết định giữ nguyên lãi suất cũng nhanh chóng tác động tới thị trường trái phiếu chính phủ Anh.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Anh kỳ hạn 10 năm giảm khoảng 8 điểm cơ bản xuống quanh 5,22%, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm giảm gần 12 điểm cơ bản xuống khoảng 5,74% sau quyết định.

Diễn biến này phản ánh việc thị trường tiếp nhận quyết định của BoE như một tín hiệu rằng ngân hàng trung ương chưa muốn lập tức chuyển sang chu kỳ tăng lãi suất.

Tuy nhiên, triển vọng vẫn chưa hoàn toàn ổn định. Nếu lạm phát tiếp tục tăng hoặc xuất hiện bằng chứng rõ ràng về tác động vòng hai lên tiền lương và giá dịch vụ, kỳ vọng về lãi suất trong tương lai có thể thay đổi nhanh chóng.

Lãi suất Anh có thể tăng trong những tháng tới?

Một điểm quan trọng là BoE đã không đưa ra cam kết rằng lãi suất sẽ tiếp tục đứng yên.

Trong thông điệp của mình, ngân hàng trung ương cho biết chính sách sẽ phụ thuộc vào quy mô và thời gian kéo dài của cú sốc năng lượng cũng như cách cú sốc này truyền dẫn vào nền kinh tế.

Cuộc họp tiếp theo của MPC dự kiến diễn ra vào 5/11/2026.

Nếu giá năng lượng tiếp tục tăng và lạm phát tiến gần hoặc vượt 4%, áp lực đối với MPC sẽ gia tăng. Ngược lại, nếu giá năng lượng hạ nhiệt và các chỉ số lạm phát cơ bản, tiền lương và dịch vụ tiếp tục ổn định, BoE có thể có thêm thời gian để đánh giá tác động của chính sách hiện tại.

Do đó, thay vì chỉ tập trung vào con số CPI tổng thể, thị trường sẽ đặc biệt theo dõi lạm phát cơ bản, lạm phát dịch vụ, tiền lương, thị trường lao động và kỳ vọng lạm phát trong các tháng tới.

Anh đối mặt bài toán khó từ giá năng lượng

Với tư cách là một nền kinh tế nhập khẩu ròng năng lượng, Anh đặc biệt nhạy cảm với những biến động trên thị trường dầu khí quốc tế.

Khi giá năng lượng tăng, tác động đầu tiên xuất hiện trực tiếp trong hóa đơn nhiên liệu và năng lượng. Nhưng nếu tình trạng kéo dài, doanh nghiệp có thể chuyển chi phí đầu vào cao hơn sang giá bán, trong khi người lao động có thể yêu cầu mức lương cao hơn để bù đắp chi phí sinh hoạt.

Đó chính là cái gọi là hiệu ứng vòng hai mà BoE đang đặc biệt quan tâm.

Nếu hiệu ứng này không xảy ra, cú sốc năng lượng có thể dần biến mất khỏi lạm phát khi giá ổn định trở lại.

Nhưng nếu tiền lương, giá dịch vụ và kỳ vọng lạm phát bắt đầu tăng theo, ngân hàng trung ương có thể phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn hoặc thậm chí tăng lãi suất.

Chính sách tiền tệ Anh có ý nghĩa gì với thị trường toàn cầu?

Quyết định của BoE không chỉ tác động tới nền kinh tế Anh mà còn được theo dõi trên thị trường tài chính quốc tế.

Lãi suất cao thường làm tăng chi phí vay vốn, ảnh hưởng đến trái phiếu, cổ phiếu, tỷ giá và thị trường bất động sản. Đặc biệt, lợi suất trái phiếu chính phủ Anh ở mức cao khiến chi phí huy động vốn của chính phủ và khu vực tư nhân trở thành một vấn đề đáng chú ý.

Trong bối cảnh Fed cũng vừa tăng lãi suất, sự khác biệt trong chính sách giữa Mỹ và Anh có thể tiếp tục tác động tới dòng vốn và tỷ giá GBP/USD.

Tuy nhiên, hướng đi của đồng bảng sẽ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như triển vọng tăng trưởng, dữ liệu lạm phát, chính sách tài khóa và diễn biến của đồng USD.

BoE đang “chờ đợi” nhưng không loại trừ tăng lãi suất

Quyết định giữ Bank Rate ở mức 3,75% có thể được xem là một bước đi thận trọng trong bối cảnh nền kinh tế Anh cùng lúc phải đối mặt với nhiều lực kéo trái chiều.

Lạm phát tăng, giá năng lượng biến động và nguy cơ xung đột kéo dài tạo sức ép theo hướng thắt chặt. Trong khi đó, thị trường lao động yếu, nhu cầu nội địa chưa mạnh và tác động vòng hai còn hạn chế lại tạo lý do để MPC chờ thêm dữ liệu.

Điểm đáng chú ý nhất sau cuộc họp tháng 9 không chỉ nằm ở việc lãi suất được giữ nguyên mà còn ở thông điệp rằng khả năng tăng lãi suất sẽ lớn hơn nếu áp lực lạm phát tiếp tục kéo dài.

Với CPI đã lên 3,1%, dự báo lạm phát có thể vượt 4% vào đầu năm 2027 và ba thành viên MPC đã muốn tăng lãi suất ngay, các dữ liệu kinh tế được công bố trước cuộc họp tháng 11 sẽ đặc biệt quan trọng.

Trong thời gian tới, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi giá dầu khí, tiền lương, lạm phát dịch vụ, việc làm và kỳ vọng lạm phát để đánh giá liệu BoE có thực sự phải chuyển từ trạng thái “chờ đợi” sang một chu kỳ thắt chặt mới hay không.