Nếu không có Trung Quốc, nước Mỹ sẽ ra sao? Bài toán mà các doanh nghiệp Mỹ không thể phớt lờ

Trong nhiều năm, tranh luận về quan hệ kinh tế Mỹ – Trung thường xoay quanh thuế quan, an ninh chuỗi cung ứng và nguy cơ “tách rời” hai nền kinh tế. Các chính trị gia có thể đưa ra những tuyên bố cứng rắn, nhưng khi nhìn vào hoạt động thực tế của doanh nghiệp, bức tranh lại phức tạp hơn rất nhiều.

Trung Quốc không chỉ là một trung tâm sản xuất khổng lồ. Đây còn là một trong những thị trường tiêu dùng lớn nhất thế giới, một mắt xích quan trọng của chuỗi cung ứng toàn cầu và là nơi nhiều tập đoàn Mỹ đã đầu tư hàng chục năm để xây dựng hệ thống sản xuất, nghiên cứu và phân phối.

Một ví dụ đáng chú ý là Jensen Huang, CEO Nvidia. Trong năm 2025, ông có ba chuyến đi tới Trung Quốc vào tháng 1, tháng 4 và tháng 7. Với một lãnh đạo điều hành một trong những công ty chip giá trị nhất thế giới, việc liên tục dành thời gian cho một thị trường cụ thể rõ ràng không phải là hành động mang tính hình thức.

Điều này đặt ra một câu hỏi lớn: nếu thị trường Trung Quốc thực sự có thể dễ dàng bị thay thế, tại sao các tập đoàn Mỹ vẫn phải dành nhiều nguồn lực để duy trì hoạt động tại đây?

Nvidia và bài toán thị trường Trung Quốc trị giá hàng chục tỷ USD

Hãy bắt đầu với Nvidia.

Theo số liệu được dẫn lại trong nội dung phân tích, trong năm tài chính 2025, thị trường Trung Quốc đại lục, bao gồm cả Hồng Kông, mang lại cho Nvidia khoảng 17,1 tỷ USD doanh thu, tăng 66% so với năm trước và chiếm khoảng 13% tổng doanh thu toàn cầu.

Đây là một con số có ý nghĩa rất lớn.

Một thị trường đóng góp hàng chục tỷ USD doanh thu và còn tăng trưởng mạnh trong một năm không thể đơn giản bị coi là không quan trọng.

Đối với một công ty công nghệ, thị trường càng lớn thì ý nghĩa chiến lược càng vượt ra ngoài doanh thu trực tiếp. Nó còn liên quan đến hệ sinh thái khách hàng, nhà phát triển, doanh nghiệp công nghệ, trung tâm dữ liệu và những ứng dụng mới của sản phẩm.

Chính vì vậy, việc Jensen Huang liên tục tới Trung Quốc trong năm 2025 có thể được nhìn nhận như một minh chứng cho cách doanh nghiệp đánh giá thị trường: khác với chính trị, doanh nghiệp phải tính toán bằng doanh thu, chi phí và cơ hội tăng trưởng.

Các chính sách hạn chế xuất khẩu chip có thể phục vụ những mục tiêu chiến lược nhất định, nhưng đồng thời cũng đặt doanh nghiệp Mỹ trước nguy cơ đánh mất một thị trường có quy mô rất lớn.

Tesla: Trung Quốc vừa là thị trường vừa là trung tâm sản xuất

Tesla là một ví dụ thậm chí còn trực quan hơn.

Theo số liệu trong nội dung gốc, năm 2025, nhà máy Gigafactory Thượng Hải đã giao khoảng 851.000 xe, trong khi Tesla giao tổng cộng khoảng 1,636 triệu xe trên toàn cầu.

Điều đó có nghĩa nhà máy tại Thượng Hải đóng góp hơn một nửa số xe Tesla giao trên toàn cầu trong năm.

Đây không đơn thuần là câu chuyện về một nhà máy đặt tại Trung Quốc.

Gigafactory Thượng Hải đã trở thành một phần quan trọng trong mạng lưới sản xuất toàn cầu của Tesla. Nhà máy được kết nối với một hệ thống nhà cung cấp rộng lớn, cho phép doanh nghiệp rút ngắn thời gian sản xuất, giảm chi phí logistics và phản ứng nhanh với nhu cầu thị trường.

Theo nội dung được dẫn lại, tỷ lệ nội địa hóa linh kiện tại nhà máy vượt 95%, trong khi nhà cung cấp xa nhất chỉ cách khoảng bốn giờ lái xe.

Đây chính là thứ rất khó xây dựng trong thời gian ngắn.

Một nhà máy hiện đại không thể hoạt động hiệu quả chỉ bằng cách đưa dây chuyền lắp ráp đến một quốc gia khác. Đằng sau nó phải có hàng trăm, thậm chí hàng nghìn doanh nghiệp cung ứng linh kiện, logistics, khu công nghiệp, kỹ thuật viên, công nhân lành nghề và hệ thống vận chuyển.

Model Y cho thấy sức mạnh của thị trường Trung Quốc

Không chỉ sản xuất, Tesla còn bán một lượng lớn xe ngay tại Trung Quốc.

Theo nội dung được cung cấp, Model Y từng đạt doanh số khoảng 456.394 xe tại Trung Quốc vào năm 2023, giữ vị trí dẫn đầu trong phân khúc SUV. Sang năm 2024, mẫu xe này tiếp tục duy trì vị thế nổi bật với hơn 480.000 xe được bán ra trên thị trường xe du lịch Trung Quốc.

Điều đó tạo ra một mối quan hệ hai chiều.

Tesla cần Trung Quốc để sản xuất với chi phí cạnh tranh, đồng thời cần người tiêu dùng Trung Quốc để tiêu thụ sản phẩm.

Đây là lý do việc “tách rời” không đơn giản như việc đóng cửa một nhà máy rồi chuyển sang quốc gia khác.

Chuỗi cung ứng không phải một công tắc có thể bật hoặc tắt trong một ngày.

Pfizer đặt cược dài hạn vào Trung Quốc

Ngành dược phẩm còn cho thấy một cách tiếp cận khác.

Tại Triển lãm Nhập khẩu Quốc tế Trung Quốc vào tháng 11/2024, Pfizer công bố “Chiến lược Pfizer Trung Quốc 2030”, trong đó bao gồm kế hoạch đầu tư 1 tỷ USD tại Trung Quốc trong 5 năm.

Theo nội dung được dẫn lại, Pfizer đặt mục tiêu đạt được sự phê duyệt cho 60 loại thuốc đột phá và chỉ định mới tại Trung Quốc trong giai đoạn 2021-2030.

Công ty cũng đã xây dựng các trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Thượng Hải, Vũ Hán và Bắc Kinh, đồng thời khai trương Trung tâm Đổi mới Chăm sóc Sức khỏe Thông minh tại Hàng Châu vào tháng 11/2023.

Điều đáng chú ý là Pfizer không coi Trung Quốc đơn thuần là nơi bán thuốc.

Công ty đang xây dựng năng lực nghiên cứu, đổi mới và phát triển công nghệ tại thị trường này.

Một khoản đầu tư có thời gian hoàn vốn kéo dài nhiều năm cho thấy doanh nghiệp đang nhìn Trung Quốc theo một lăng kính dài hạn.

Doanh nghiệp có thể thay đổi chiến lược theo nhiệm kỳ chính trị, nhưng những khoản đầu tư vào phòng thí nghiệm, nhà máy và mạng lưới cung ứng thường được tính bằng nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ.

Apple sẽ phải trả giá rất lớn nếu rời Trung Quốc?

Apple là một trường hợp khác cho thấy mức độ gắn kết sâu của chuỗi cung ứng.

Theo nội dung được cung cấp, trong số 200 nhà cung cấp hàng đầu của Apple, có tới 157 nhà cung cấp có nhà máy tại Trung Quốc đại lục, tương đương hơn 80%.

Năm 2024, Trung Quốc được dẫn là chiếm gần 85% công suất sản xuất iPhone toàn cầu, với hơn 200 triệu chiếc.

Điều này giải thích tại sao việc đưa toàn bộ sản xuất iPhone trở lại Mỹ không phải là một nhiệm vụ đơn giản.

Một phân tích của Bank of America vào tháng 4/2025 được dẫn lại ước tính chi phí sản xuất iPhone có thể tăng hơn 90% nếu các dây chuyền được chuyển hoàn toàn về Mỹ.

Trong một kịch bản khác, Morgan Stanley ước tính nếu thuế quan tiếp tục duy trì ở mức cao, Apple có thể mất khoảng 33 tỷ USD lợi nhuận mỗi năm.

Đây đều là những kịch bản dự báo, không phải kết quả chắc chắn. Tuy nhiên, chúng cho thấy quy mô của vấn đề.

Nếu chi phí sản xuất tăng mạnh, câu hỏi cuối cùng sẽ quay trở lại với người tiêu dùng:

Ai sẽ trả phần chi phí đó?

Doanh nghiệp có thể hấp thụ một phần. Nhà cung cấp có thể điều chỉnh một phần. Nhưng trong dài hạn, một phần chi phí có khả năng được phản ánh vào giá bán.

Thuế quan cuối cùng có thể trở thành hóa đơn của người Mỹ

Một quan niệm phổ biến là thuế quan đánh vào hàng hóa Trung Quốc sẽ buộc doanh nghiệp Trung Quốc chịu chi phí.

Nhưng trên thực tế, cơ chế kinh tế phức tạp hơn.

Theo nghiên cứu được dẫn lại từ Viện Kiel, các nhà xuất khẩu nước ngoài chỉ hấp thụ khoảng 4% chi phí thông qua việc giảm giá, trong khi khoảng 96% chi phí còn lại được chuyển sang các nhà nhập khẩu Mỹ.

Nếu đúng theo cơ chế này, thuế quan không phải là khoản tiền chỉ nằm trên giấy tờ thương mại.

Nó có thể lan truyền qua toàn bộ chuỗi cung ứng và cuối cùng tác động đến doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Alcoa: Không phải lúc nào cũng có nhà cung cấp thay thế

Alcoa cung cấp một ví dụ đáng chú ý.

Trong cuộc họp báo cáo thu nhập ngày 16/4/2025, công ty được dẫn lại cho biết thuế quan cao đối với hàng hóa Trung Quốc có thể làm chi phí thường niên tăng khoảng 10-15 triệu USD vì doanh nghiệp không thể tìm được nhà cung cấp thay thế phù hợp.

Đây là điểm rất quan trọng trong cuộc tranh luận về “tách rời”.

Một nền kinh tế có thể muốn thay thế nhà cung cấp Trung Quốc bằng nhà cung cấp ở một quốc gia khác. Nhưng vấn đề là nhà cung cấp thay thế có tồn tại hay không, có đủ năng lực hay không và có thể cung cấp với chất lượng, sản lượng và giá thành tương đương hay không.

Nếu câu trả lời là không, việc áp thuế không lập tức tạo ra một chuỗi cung ứng mới.

Nó chỉ làm chuỗi cung ứng hiện tại đắt hơn.

Ngành đồ chơi Mỹ chịu tác động rõ rệt

Ngành đồ chơi là một ví dụ dễ hiểu bởi đây là lĩnh vực phụ thuộc lớn vào năng lực sản xuất tại châu Á.

Theo nội dung gốc, từ tháng 4 đến tháng 6/2025, giá đồ chơi tại Mỹ tăng 3,2%, trong khi mức tăng của lạm phát chung trong cùng kỳ chỉ khoảng 0,4%.

Sự khác biệt này cho thấy những mặt hàng phụ thuộc vào chuỗi cung ứng quốc tế có thể chịu tác động rõ rệt khi chi phí nhập khẩu tăng.

Greg Ahern, Chủ tịch Hiệp hội Đồ chơi, được dẫn lại cho rằng việc chuyển sản xuất ra khỏi Trung Quốc không phải lựa chọn khả thi đối với một số sản phẩm như đồ chơi.

Lý do không đơn giản là Trung Quốc có lao động giá rẻ.

Trong nhiều thập kỷ, Trung Quốc đã xây dựng được hệ sinh thái sản xuất hoàn chỉnh, từ nguyên liệu, khuôn mẫu, linh kiện, máy móc, nhân công kỹ thuật đến logistics.

Đây là lợi thế tích lũy theo thời gian.

Vì sao Việt Nam và Ấn Độ chưa thể thay thế toàn bộ Trung Quốc?

Khi nói đến đa dạng hóa chuỗi cung ứng, Việt Nam và Ấn Độ thường được nhắc đến như những lựa chọn thay thế.

Hai quốc gia đều đang phát triển năng lực sản xuất nhanh chóng.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở quy mô và cấu trúc.

Theo ví dụ được dẫn lại từ Trương Kiến Bình thuộc Viện Nghiên cứu Bộ Thương mại Trung Quốc, một doanh nghiệp đồ chơi Quảng Đông từng chuyển nhà máy sang Việt Nam nhưng gặp vấn đề với độ chính xác của sản phẩm Transformers. Một số sản phẩm bị thị trường châu Âu và Mỹ trả lại, khiến doanh nghiệp cuối cùng phải đưa dây chuyền trở lại Quảng Đông.

Nếu ví dụ này phản ánh đúng trường hợp được đề cập, nó cho thấy chuyển nhà máy không đồng nghĩa với việc chuyển toàn bộ năng lực sản xuất.

Một nhà máy cần cả hệ sinh thái phía sau nó.

Việt Nam có lợi thế về vị trí địa lý, lực lượng lao động và chi phí sản xuất trong nhiều lĩnh vực, nhưng quy mô công nghiệp và hệ thống nhà cung cấp vẫn nhỏ hơn Trung Quốc.

Ấn Độ cũng có lợi thế về dân số và thị trường nội địa, song quá trình hình thành các cụm công nghiệp quy mô lớn vẫn gặp nhiều thách thức.

Lợi thế lớn nhất của Trung Quốc có thể không còn là lao động giá rẻ

Đây là một điểm thường bị bỏ qua.

Nếu lợi thế duy nhất của Trung Quốc là nhân công giá rẻ, việc chuyển sản xuất sang một quốc gia có chi phí thấp hơn sẽ tương đối đơn giản.

Nhưng nền kinh tế Trung Quốc hiện sở hữu nhiều tầng lợi thế khác.

Đó là hệ thống đường sắt, đường bộ, cảng biển, khu công nghiệp, nhà cung cấp linh kiện, kỹ sư, công nhân kỹ thuật, cơ sở nghiên cứu và một thị trường nội địa khổng lồ.

Đến cuối năm 2024, mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc được dẫn lại đã vượt 48.000 km, chiếm hơn 70% tổng chiều dài đường sắt cao tốc toàn cầu.

Mạng lưới đường bộ đạt khoảng 190.000 km.

Cảng Thượng Hải cũng được dẫn là cảng container lớn nhất thế giới trong 15 năm liên tiếp.

Đây là những yếu tố tạo ra hiệu quả logistics mà một quốc gia khác không thể dễ dàng sao chép chỉ bằng việc xây thêm một vài nhà máy.

Nguồn nhân lực cũng là một lợi thế quan trọng

Một nền công nghiệp hiện đại không chỉ cần công nhân.

Nó cần kỹ sư, kỹ thuật viên, chuyên gia nghiên cứu, người vận hành máy móc và lực lượng lao động có khả năng đọc bản vẽ kỹ thuật, kiểm soát chất lượng và tối ưu quy trình.

Theo số liệu trong nội dung gốc, năm 2023, số năm học trung bình của dân số trong độ tuổi lao động Trung Quốc đạt khoảng 11,05 năm.

Số người có trình độ học vấn cao được dẫn ở mức khoảng 250 triệu người.

Trung Quốc cũng được mô tả là quốc gia có quy mô nguồn nhân lực khoa học và công nghệ, cũng như lực lượng nghiên cứu và phát triển thuộc nhóm lớn nhất thế giới.

Đây là yếu tố quan trọng khi nền sản xuất chuyển từ gia công đơn giản sang các sản phẩm có độ chính xác và hàm lượng công nghệ cao.

Trung Quốc không chỉ sản xuất mà còn là thị trường tiêu dùng khổng lồ

Một sai lầm trong tranh luận về chuỗi cung ứng là chỉ nhìn Trung Quốc như một “nhà máy của thế giới”.

Trung Quốc đồng thời là một thị trường tiêu dùng rất lớn.

Theo số liệu được cung cấp, GDP Trung Quốc năm 2024 đạt khoảng 134,9 nghìn tỷ nhân dân tệ, tăng 5%.

Trong quý I/2025, GDP tiếp tục tăng 5,4% so với cùng kỳ.

Tổng doanh thu bán lẻ hàng tiêu dùng năm 2024 đạt khoảng 48,79 nghìn tỷ nhân dân tệ.

Điều này tạo ra một lợi thế kép cho doanh nghiệp quốc tế.

Họ có thể sản xuất tại Trung Quốc, bán tại Trung Quốc và sử dụng Trung Quốc như một mắt xích trong chuỗi cung ứng để xuất khẩu sang các thị trường khác.

Đó là một cấu trúc kinh tế rất khó thay thế bằng một quốc gia duy nhất.

Trung Quốc vẫn tiếp tục mở cửa với doanh nghiệp nước ngoài

Một điểm khác được nội dung gốc nhấn mạnh là Trung Quốc không hoàn toàn đi theo hướng đóng cửa.

Năm 2024, các hạn chế đối với đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực sản xuất được cho là đã được dỡ bỏ hoàn toàn, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp nước ngoài.

Theo báo cáo năm 2024 của Hội đồng Xúc tiến Thương mại Quốc tế Trung Quốc được dẫn lại, gần 90% doanh nghiệp được khảo sát đánh giá môi trường kinh doanh Trung Quốc ở mức “rất tốt” hoặc “khá tốt”.

Điều này tạo ra một nghịch lý đáng chú ý.

Trong khi một số chính sách ở Mỹ hướng tới giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, Trung Quốc lại tiếp tục tìm cách duy trì và mở rộng khả năng tiếp nhận đầu tư nước ngoài trong một số lĩnh vực.

Với doanh nghiệp, câu hỏi cuối cùng không phải là quốc gia nào đang đưa ra tuyên bố cứng rắn hơn.

Câu hỏi là:

Thị trường nào mang lại lợi nhuận? Chuỗi cung ứng nào hiệu quả? Và nơi nào có thể giúp doanh nghiệp cạnh tranh tốt nhất?

Nếu tách rời Mỹ – Trung, ai sẽ chịu thiệt?

Không có nghĩa nền kinh tế Mỹ không thể hoạt động nếu thiếu Trung Quốc.

Mỹ sở hữu nền kinh tế lớn, công nghệ tiên tiến, thị trường vốn phát triển và nhiều tập đoàn hàng đầu thế giới.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa quá trình tách rời sẽ không có chi phí.

Nếu doanh nghiệp phải chuyển nhà máy, xây dựng lại mạng lưới nhà cung cấp, đào tạo nhân lực, tìm nguồn nguyên liệu mới và đầu tư cơ sở hạ tầng, chi phí sẽ rất lớn.

Trong quá trình đó, người tiêu dùng có thể phải trả giá cao hơn, doanh nghiệp phải chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn và tốc độ đổi mới có thể bị ảnh hưởng.

Đó chính là lý do các tập đoàn thường không thể chỉ nhìn vấn đề dưới góc độ chính trị.

Họ phải nhìn vào bảng cân đối kế toán.

Chỉ số niềm tin người tiêu dùng Mỹ là tín hiệu đáng chú ý

Một trong những bằng chứng được nội dung gốc đưa ra là diễn biến tâm lý người tiêu dùng Mỹ.

Tháng 4/2025, chỉ số niềm tin người tiêu dùng của Đại học Michigan được dẫn ở mức 50,8, thuộc nhóm thấp nhất kể từ năm 1952.

Chỉ số kỳ vọng người tiêu dùng xuống 47,2, mức thấp nhất kể từ tháng 6/1980.

Khi người tiêu dùng lo ngại về giá cả và thu nhập, họ có xu hướng trì hoãn các khoản mua sắm không thiết yếu.

Điều này tạo ra hiệu ứng dây chuyền.

Giá hàng hóa tăng → người tiêu dùng thận trọng → doanh số giảm → doanh nghiệp giảm đầu tư → tăng trưởng kinh tế chịu áp lực.

Đó là lý do chính sách thương mại cuối cùng không chỉ tác động đến các nhà nhập khẩu mà có thể ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế.

Chính quyền Mỹ cũng phải tính đến rủi ro chuỗi cung ứng

Ngày 17/4/2025, Donald Trump được dẫn lại đã nói rằng ông không muốn thuế quan tiếp tục tăng vì nếu giá cả tăng đến một mức nhất định, người tiêu dùng sẽ ngừng mua hàng.

Ngay sau đó, CBS được dẫn lại đưa tin chính quyền Trump bắt đầu thảo luận về khả năng thành lập một lực lượng đặc nhiệm nhằm chuẩn bị cho nguy cơ khủng hoảng chuỗi cung ứng do thuế quan.

Điều này cho thấy một thực tế quan trọng:

Khi một chuỗi cung ứng bị gián đoạn, bên chịu ảnh hưởng đầu tiên không nhất thiết là quốc gia xuất khẩu. Chính doanh nghiệp và người tiêu dùng tại quốc gia nhập khẩu cũng có thể chịu cú sốc rất nhanh.

Vậy Mỹ có thể thay thế Trung Quốc hay không?

Câu trả lời phụ thuộc vào ngành.

Một số lĩnh vực chắc chắn có thể chuyển sang Việt Nam, Ấn Độ, Mexico hoặc các quốc gia khác.

Quá trình “China + 1” cũng đang diễn ra ở nhiều ngành.

Nhưng thay thế một phần không đồng nghĩa với thay thế hoàn toàn.

Đối với các ngành yêu cầu hệ sinh thái sản xuất sâu, hàng nghìn nhà cung cấp và logistics tích hợp, quá trình chuyển đổi sẽ mất nhiều năm.

Đặc biệt, một đơn hàng cần giao trong vài tháng không thể chờ một quốc gia xây dựng hoàn chỉnh một cụm công nghiệp mới.

Đây là khác biệt giữa chiến lược dài hạn và thực tế vận hành ngắn hạn.

Doanh nghiệp không thể tách khỏi Trung Quốc chỉ bằng một quyết định chính trị

Cuộc tranh luận Mỹ – Trung thường được trình bày như một câu chuyện về cạnh tranh chiến lược giữa hai cường quốc.

Nhưng khi nhìn xuống cấp độ doanh nghiệp, bức tranh trở nên thực tế hơn rất nhiều.

Nvidia vẫn cần thị trường Trung Quốc. Tesla đã xây dựng một trung tâm sản xuất quan trọng tại Thượng Hải. Pfizer tiếp tục đầu tư dài hạn vào nghiên cứu và đổi mới. Apple vẫn có mạng lưới nhà cung cấp khổng lồ tại Trung Quốc.

Đây không nhất thiết là những tuyên bố ủng hộ hay phản đối chính sách của bất kỳ chính phủ nào.

Đó là những quyết định được đưa ra dựa trên lợi ích kinh tế.

Trung Quốc đã mất nhiều năm để xây dựng hệ thống sản xuất, logistics, nhân lực kỹ thuật, cơ sở hạ tầng và thị trường tiêu dùng quy mô lớn. Một quốc gia khác có thể tiếp nhận một phần dây chuyền, nhưng rất khó sao chép toàn bộ hệ sinh thái trong thời gian ngắn.

Vì vậy, nếu Mỹ muốn giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, quá trình này nhiều khả năng sẽ là một cuộc tái cấu trúc kéo dài nhiều năm thay vì một cuộc “tách rời” diễn ra trong vài tháng.

Và chi phí của quá trình đó cuối cùng có thể được phân bổ cho nhiều bên: doanh nghiệp, nhà nhập khẩu và người tiêu dùng.

Đây cũng là lý do câu hỏi “Mỹ có thể sống mà không cần Trung Quốc hay không?” không có câu trả lời đơn giản.

Mỹ hoàn toàn có khả năng đa dạng hóa chuỗi cung ứng và giảm mức độ phụ thuộc.

Nhưng giảm phụ thuộc khác hoàn toàn với loại bỏ Trung Quốc khỏi nền kinh tế.

Trong khi chính trị có thể thay đổi theo từng nhiệm kỳ, những mạng lưới sản xuất và thương mại được xây dựng trong hàng chục năm thường không thể biến mất chỉ sau một sắc lệnh.

Cuối cùng, có lẽ chính các doanh nghiệp đã đưa ra câu trả lời rõ nhất.

Khi một CEO như Jensen Huang vẫn bay tới Trung Quốc nhiều lần trong năm, khi các tập đoàn Mỹ tiếp tục đầu tư, sản xuất và bán hàng tại đây, điều đó cho thấy lợi ích kinh tế vẫn đang là một lực kéo rất mạnh.

Và nếu một chính sách khiến doanh nghiệp phải lựa chọn giữa mục tiêu địa chính trị và một thị trường hàng chục tỷ USD, bài toán thực sự sẽ không nằm ở Washington hay Bắc Kinh.

Nó sẽ nằm trên bảng cân đối kế toán của từng công ty và cuối cùng, có thể xuất hiện trên hóa đơn mà người tiêu dùng phải trả.

Câu hỏi về thị trường Trung Quốc

Nếu không có thị trường Trung Quốc, các doanh nghiệp Mỹ có bị ảnh hưởng không?

Có khả năng bị ảnh hưởng đáng kể ở những ngành phụ thuộc nhiều vào doanh thu tại Trung Quốc hoặc chuỗi cung ứng Trung Quốc. Mức độ ảnh hưởng khác nhau tùy từng doanh nghiệp.

Tại sao Nvidia vẫn cần thị trường Trung Quốc?

Theo số liệu được dẫn lại, Trung Quốc đại lục và Hồng Kông mang lại 17,1 tỷ USD doanh thu cho Nvidia trong năm tài chính 2025, tương đương khoảng 13% doanh thu toàn cầu. Đây là một thị trường đủ lớn để doanh nghiệp không thể dễ dàng bỏ qua.

Tesla có phụ thuộc vào Trung Quốc không?

Có sự phụ thuộc đáng kể về cả sản xuất và tiêu thụ. Gigafactory Thượng Hải được dẫn là giao 851.000 xe trong năm 2025, tương đương hơn một nửa tổng lượng xe Tesla giao toàn cầu.

Tại sao Apple khó chuyển toàn bộ sản xuất khỏi Trung Quốc?

Vấn đề không chỉ nằm ở nhà máy lắp ráp mà còn ở mạng lưới hàng trăm nhà cung cấp, nhân lực kỹ thuật, logistics và cơ sở hạ tầng đã hình thành trong nhiều năm. Việc chuyển toàn bộ hệ thống có thể làm chi phí tăng mạnh.

Thuế quan có thực sự do Trung Quốc trả không?

Không hoàn toàn. Theo nghiên cứu được dẫn lại từ Viện Kiel, phần lớn chi phí thuế quan có thể được chuyển sang các nhà nhập khẩu Mỹ và cuối cùng tác động đến doanh nghiệp hoặc người tiêu dùng.

Việt Nam có thể thay thế Trung Quốc trong chuỗi cung ứng không?

Việt Nam có tiềm năng lớn và đang thu hút nhiều hoạt động sản xuất, nhưng việc thay thế toàn bộ Trung Quốc là câu chuyện khác. Quy mô thị trường, hệ thống nhà cung cấp, cơ sở hạ tầng và mức độ hoàn thiện của cụm công nghiệp là những khác biệt đáng kể.