Trong 1,41 tỷ người Trung Quốc, có bao nhiêu người thực sự kiếm hơn 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng?

Trong một đất nước có khoảng 1,41 tỷ dân như Trung Quốc, câu hỏi “bao nhiêu người thực sự kiếm được hơn 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng?” tưởng như đơn giản nhưng lại không dễ trả lời bằng một con số duy nhất.

Trên mạng xã hội, mức thu nhập 10.000 nhân dân tệ/tháng đôi khi được nhắc đến như một ngưỡng thu nhập khá phổ biến, đặc biệt khi nhìn vào cuộc sống của người lao động tại các thành phố lớn. Tuy nhiên, nếu mở rộng góc nhìn ra toàn bộ nền kinh tế Trung Quốc, bức tranh trở nên phức tạp hơn rất nhiều.

Từ chủ quán ăn sáng thức dậy trước bình minh, nhân viên văn phòng vội vã đến công sở, công nhân trong các nhà máy, lao động dịch vụ cho tới những người trẻ tìm kiếm cơ hội tại các thành phố nhỏ, hàng trăm triệu người đang tạo nên một thị trường lao động với mức thu nhập rất khác nhau.

Và chính sự khác biệt đó khiến 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng không phải là mức thu nhập bình thường đối với toàn bộ người dân Trung Quốc.

10.000 nhân dân tệ mỗi tháng là cao hay thấp tại Trung Quốc?

10.000 nhân dân tệ mỗi tháng tương đương 120.000 nhân dân tệ mỗi năm nếu tính theo mức thu nhập danh nghĩa ổn định trong 12 tháng.

Đối với một bộ phận người lao động tại các thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải, Thâm Quyến hay Quảng Châu, mức thu nhập này có thể không còn quá đặc biệt. Những người có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm lâu năm hoặc làm việc trong các ngành có giá trị gia tăng cao có thể đạt mức thu nhập cao hơn đáng kể.

Nhưng nếu lấy toàn bộ Trung Quốc làm phạm vi đánh giá, 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng lại là một cột mốc đáng chú ý.

Một trong những sai lầm phổ biến khi đánh giá thu nhập là lấy môi trường xung quanh mình làm đại diện cho cả xã hội.

Một nhân viên văn phòng làm việc tại trung tâm một thành phố lớn có thể thấy phần lớn đồng nghiệp đều có mức lương tương đối cao. Bạn bè của họ có thể làm trong công nghệ, tài chính, tư vấn, thương mại điện tử hoặc các ngành nghề chuyên môn.

Từ đó, họ dễ hình thành cảm giác rằng 10.000 nhân dân tệ/tháng là mức thu nhập “bình thường”.

Nhưng khi chuyển sang các huyện, thị trấn nhỏ hoặc những ngành nghề truyền thống, mức thu nhập vài nghìn nhân dân tệ mỗi tháng vẫn là thực tế đối với không ít người lao động.

Trung Quốc có sự phân hóa thu nhập rất lớn

Với dân số hơn 1,4 tỷ người, Trung Quốc sở hữu một thị trường lao động có quy mô đặc biệt lớn.

Sự khác biệt không chỉ nằm giữa người giàu và người nghèo mà còn xuất hiện giữa các thành phố, khu vực, ngành nghề, trình độ chuyên môn và loại hình công việc.

Có thể hình dung phân phối thu nhập giống như một dãy núi với nhiều đỉnh và thung lũng.

Một nhóm tương đối nhỏ nằm ở các “đỉnh” thu nhập, trong khi số đông người lao động tạo thành phần nền rộng lớn hơn.

Những người làm việc trong internet, tài chính, công nghệ cao, kỹ thuật chuyên sâu hoặc các vị trí quản lý thường có nhiều cơ hội đạt mức thu nhập cao.

Ngược lại, nhiều công việc trong dịch vụ truyền thống, bán lẻ, sản xuất phổ thông, vận tải hoặc lao động chân tay có mức thu nhập thấp hơn.

Điều đáng chú ý là hai người có thể cùng làm việc 8 giờ mỗi ngày nhưng nhận được mức thu nhập hoàn toàn khác nhau.

Nguyên nhân không đơn giản là người này chăm chỉ hơn người kia.

Giá trị kinh tế mà công việc tạo ra, mức độ khan hiếm của kỹ năng, nhu cầu thị trường, năng suất lao động và khả năng thay thế nhân sự đều có thể ảnh hưởng trực tiếp tới mức lương.

Ngành nghề quyết định rất lớn đến khả năng vượt mốc 10.000 nhân dân tệ

Trong nền kinh tế hiện đại, lựa chọn ngành nghề ngày càng trở thành yếu tố quan trọng đối với thu nhập.

Một kỹ sư có kỹ năng chuyên biệt trong lĩnh vực công nghệ có thể được trả mức lương cao hơn nhiều so với một lao động phổ thông dù thời gian làm việc hàng ngày tương đương.

Tương tự, một nhân viên bán hàng có mạng lưới khách hàng rộng, kinh nghiệm lâu năm và khả năng chốt những hợp đồng giá trị lớn có thể tạo ra thu nhập cao hơn nhiều lần so với người mới bước vào nghề.

Điều này cho thấy thu nhập không chỉ phản ánh số giờ làm việc.

Nó còn phản ánh giá trị của kỹ năng và khả năng biến kỹ năng thành kết quả kinh tế.

Đây cũng là lý do một số người trẻ sau khi tốt nghiệp đại học nhanh chóng nhận ra rằng bằng cấp chỉ là điểm khởi đầu.

Bằng cấp có thể giúp một người bước qua cánh cửa thị trường lao động, nhưng không đảm bảo rằng thu nhập sẽ tự động tăng lên theo thời gian.

Bằng cấp không phải yếu tố duy nhất quyết định thu nhập

Trong quá khứ, trình độ học vấn thường được xem là một trong những yếu tố quan trọng nhất để có được công việc ổn định.

Ngày nay, thị trường lao động thay đổi nhanh hơn.

Một người có bằng đại học nhưng không tiếp tục nâng cấp kỹ năng có thể gặp khó khăn trong việc duy trì lợi thế. Trong khi đó, một người không sở hữu bằng cấp quá cao nhưng có kỹ năng chuyên môn, kinh nghiệm thực tế hoặc khả năng kinh doanh tốt vẫn có thể tạo ra thu nhập đáng kể.

Đặc biệt trong những ngành thay đổi nhanh, kiến thức có thể mất giá trị nếu không được cập nhật.

Công nghệ, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử, tự động hóa và các mô hình kinh doanh mới đang liên tục thay đổi yêu cầu đối với người lao động.

Vì vậy, khả năng học hỏi liên tục ngày càng trở thành một loại “tài sản” quan trọng.

Thu nhập 10.000 nhân dân tệ không đồng nghĩa với cuộc sống dư dả

Một điểm khác thường bị bỏ qua khi nói về mức lương là chi phí sinh hoạt.

Một người kiếm được 10.000 nhân dân tệ/tháng tại một thành phố có chi phí nhà ở rất cao chưa chắc có cuộc sống thoải mái hơn một người kiếm được 7.000-8.000 nhân dân tệ tại một khu vực có chi phí thấp hơn.

Giả sử một người có thu nhập 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng nhưng phải trả tiền thuê nhà, đi lại, ăn uống, chăm sóc con cái và các khoản vay. Sau khi trừ toàn bộ chi phí cố định, số tiền còn lại có thể không nhiều.

Trong khi đó, một người có thu nhập thấp hơn nhưng không phải chịu khoản vay lớn, chi phí nhà ở thấp và ít nghĩa vụ gia đình có thể vẫn duy trì được cuộc sống tương đối ổn định.

Vì vậy, nếu chỉ nhìn vào con số thu nhập mà bỏ qua chi phí sinh hoạt, rất dễ đưa ra kết luận sai về chất lượng cuộc sống.

Tại sao 10.000 nhân dân tệ lại trở thành mục tiêu của nhiều người?

Đối với nhiều gia đình Trung Quốc, thu nhập 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng không chỉ là một con số.

Nó được xem như một cột mốc giúp gia đình có khả năng chống chịu tốt hơn trước những biến động bất ngờ.

Khi thu nhập thấp, một khoản chi phí phát sinh như sửa chữa nhà, bệnh tật, học phí, thất nghiệp hoặc một khoản nợ đột xuất có thể nhanh chóng gây áp lực lên ngân sách gia đình.

Khi thu nhập tăng lên 10.000 nhân dân tệ hoặc cao hơn, người lao động có thêm dư địa để tiết kiệm, đầu tư, trả nợ và xây dựng quỹ dự phòng.

Tuy nhiên, điều đó chỉ đúng khi thu nhập thực sự vượt qua mức chi tiêu cần thiết.

Nếu thu nhập tăng nhưng chi phí sinh hoạt và tiêu dùng cũng tăng tương ứng, khả năng tích lũy tài sản chưa chắc được cải thiện.

Thu nhập cao nhưng tiết kiệm thấp: nghịch lý phổ biến

Một trong những nghịch lý của đời sống hiện đại là người có thu nhập cao chưa chắc là người có tài sản ròng lớn.

Khi thu nhập tăng, nhu cầu tiêu dùng thường cũng thay đổi.

Một người có thể chuyển sang thuê căn hộ tốt hơn, mua ô tô đắt hơn, sử dụng dịch vụ cao cấp hơn hoặc tăng chi tiêu cho con cái.

Khi đó, khoảng cách giữa “kiếm được bao nhiêu” và “giữ lại được bao nhiêu” trở nên rất quan trọng.

Đây cũng là lý do khi đánh giá sức khỏe tài chính của một gia đình, chỉ nhìn vào lương tháng là chưa đủ.

Cần xem xét thêm tỷ lệ tiết kiệm, nợ, tài sản, chi phí cố định và khả năng tạo thu nhập trong tương lai.

Thành phố lớn có thể tạo ra ảo giác về mức thu nhập

Sự phát triển mạnh của các thành phố lớn khiến vấn đề này càng dễ gây hiểu nhầm.

Những người sống trong môi trường tập trung nhiều doanh nghiệp công nghệ, tài chính và dịch vụ hiện đại thường tiếp xúc với nhóm lao động có thu nhập cao hơn mức trung bình của xã hội.

Mạng xã hội còn khuếch đại hiện tượng này.

Những người có thu nhập cao, mua nhà, mua xe hoặc đi du lịch thường có xu hướng chia sẻ cuộc sống của mình nhiều hơn. Trong khi đó, phần lớn những người có thu nhập bình thường ít có lý do để công khai bảng lương hoặc tình hình tài chính.

Kết quả là người dùng mạng xã hội có thể hình thành một nhận thức sai lệch rằng “ai cũng kiếm được rất nhiều tiền”.

Thực tế thường khác xa hình ảnh trên màn hình.

Tăng thu nhập là quá trình tích lũy chứ không phải cú nhảy tức thời

Đối với phần lớn người lao động, việc từ mức thu nhập vài nghìn nhân dân tệ lên trên 10.000 nhân dân tệ không xảy ra chỉ sau một đêm.

Đó thường là kết quả của nhiều năm tích lũy.

Một người có thể bắt đầu bằng công việc cấp thấp, sau đó tích lũy kinh nghiệm, xây dựng quan hệ khách hàng, học thêm kỹ năng và chuyển sang vị trí có giá trị cao hơn.

Trong lĩnh vực kỹ thuật cũng tương tự.

Khoảng cách giữa nhân sự cấp dưới và chuyên gia giàu kinh nghiệm có thể rất lớn. Khi một người có khả năng giải quyết những vấn đề mà ít người khác có thể xử lý, giá trị của họ trên thị trường lao động cũng tăng lên.

Do đó, mục tiêu 10.000 nhân dân tệ không nên chỉ được hiểu là “kiếm thêm tiền”, mà còn là quá trình nâng cao giá trị nghề nghiệp của bản thân.

Vậy bao nhiêu người Trung Quốc thực sự kiếm được hơn 10.000 nhân dân tệ?

Không thể chỉ lấy dân số 1,41 tỷ người rồi chia theo một mức thu nhập để đưa ra con số chính xác.

Một con số đáng tin cậy cần xác định rõ đối tượng thống kê là người trưởng thành, người có việc làm, người hưởng lương hay toàn bộ dân số; đồng thời phải phân biệt thu nhập trước thuế, sau thuế, tiền lương và tổng thu nhập.

Tuy nhiên, thông điệp quan trọng từ bức tranh thu nhập là nhóm người có thu nhập trên 10.000 nhân dân tệ/tháng nhỏ hơn nhiều so với cảm nhận hình thành từ các thành phố lớn và mạng xã hội.

Nói cách khác, không nên đồng nhất mức thu nhập của một nhóm lao động thành thị có kỹ năng cao với thu nhập của toàn bộ 1,41 tỷ dân Trung Quốc.

Đây cũng là lý do khi phân tích sức mua của người tiêu dùng Trung Quốc, các doanh nghiệp không thể chỉ nhìn vào quy mô dân số.

Điều quan trọng hơn là xem xét có bao nhiêu người có thu nhập khả dụng đủ cao để chi tiêu cho nhà ở, ô tô, du lịch, giáo dục, dịch vụ và các sản phẩm không thiết yếu.

Thu nhập là một chuyện, sức mua thực tế lại là chuyện khác

Một nền kinh tế có dân số lớn không đồng nghĩa toàn bộ dân số đều sở hữu sức mua cao.

Nếu phần lớn người dân có thu nhập ở mức vừa phải, doanh nghiệp muốn bán các sản phẩm cao cấp phải tập trung vào một nhóm khách hàng nhỏ hơn.

Ngược lại, các sản phẩm giá hợp lý có thể tiếp cận thị trường rộng hơn.

Đây là một trong những yếu tố quan trọng để hiểu nền kinh tế Trung Quốc: quy mô dân số rất lớn nhưng khả năng chi tiêu giữa các nhóm dân cư không đồng đều.

Sự phân hóa này ảnh hưởng trực tiếp tới bất động sản, ô tô, bán lẻ, du lịch, giáo dục, dịch vụ tài chính và thương mại điện tử.

Con số 10.000 nhân dân tệ cho thấy một Trung Quốc rất khác trên mạng xã hội

Trong một quốc gia 1,41 tỷ dân, không thể dùng mức thu nhập của một nhóm nhỏ tại các thành phố lớn để đại diện cho toàn bộ xã hội.

10.000 nhân dân tệ mỗi tháng có thể là mức thu nhập bình thường đối với một số người, nhưng với nhiều lao động khác, đây vẫn là một mục tiêu cần nhiều năm tích lũy mới đạt được.

Đằng sau sự khác biệt đó là hàng loạt yếu tố: ngành nghề, trình độ kỹ năng, khu vực sinh sống, kinh nghiệm, năng suất lao động, chi phí sinh hoạt và cơ hội phát triển.

Quan trọng hơn, thu nhập không phải thước đo duy nhất của sự giàu có.

Một người kiếm được nhiều tiền nhưng phải đối mặt với chi phí nhà ở cao, khoản vay lớn và áp lực gia đình chưa chắc có tình hình tài chính tốt hơn một người có thu nhập thấp hơn nhưng kiểm soát chi tiêu hiệu quả.

Vì vậy, câu hỏi đáng quan tâm không chỉ là “bao nhiêu người Trung Quốc kiếm được hơn 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng?”, mà còn là “bao nhiêu người có thu nhập đủ cao để tích lũy tài sản, chống chịu rủi ro và duy trì sức mua trong dài hạn?”

Đó mới là thước đo phản ánh rõ hơn sức khỏe tài chính thực sự của các hộ gia đình và sức mua của nền kinh tế Trung Quốc.4Câu hỏi thường gặp

1. Kiếm 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng có được xem là thu nhập cao tại Trung Quốc?

Điều này phụ thuộc vào nơi sinh sống và nghề nghiệp. Tại một số thành phố lớn, 10.000 nhân dân tệ có thể chỉ là mức thu nhập trung bình đối với một số nhóm lao động chuyên môn. Nhưng xét trên phạm vi toàn quốc, đây vẫn là mức thu nhập tương đối đáng kể đối với nhiều người lao động.

2. Vì sao nhiều người nghĩ rằng 10.000 nhân dân tệ/tháng là mức lương phổ biến?

Một phần nguyên nhân đến từ hiệu ứng môi trường xung quanh. Người sống tại các thành phố lớn thường tiếp xúc nhiều với những người có trình độ học vấn và thu nhập cao. Mạng xã hội cũng có xu hướng làm nổi bật nhóm người có thành tích tài chính tốt.

3. Có phải người kiếm dưới 10.000 nhân dân tệ đều có cuộc sống khó khăn?

Không. Chất lượng cuộc sống phụ thuộc cả thu nhập lẫn chi phí sinh hoạt, số người phụ thuộc, tiền thuê nhà, khoản vay và khả năng tiết kiệm. Một người kiếm ít hơn nhưng chi phí thấp vẫn có thể có tình hình tài chính tốt.

4. Ngành nghề nào có nhiều cơ hội đạt thu nhập trên 10.000 nhân dân tệ?

Những lĩnh vực như công nghệ, tài chính, kỹ thuật chuyên môn, quản lý, một số vị trí bán hàng và các ngành có giá trị gia tăng cao thường có nhiều cơ hội hơn. Tuy nhiên, mức thu nhập thực tế vẫn phụ thuộc vào kinh nghiệm, vị trí, địa điểm và năng lực cá nhân.

5. Bằng đại học có đảm bảo thu nhập trên 10.000 nhân dân tệ không?

Không. Bằng cấp có thể mở ra cơ hội việc làm nhưng không đảm bảo mức lương cụ thể. Kỹ năng, kinh nghiệm, ngành nghề, khả năng học hỏi và nhu cầu thị trường đóng vai trò rất lớn trong quá trình tăng thu nhập.