Không Cần Mua IPO Vẫn Có Thể Sở Hữu SpaceX: Những Con Đường Ít Rủi Ro Hơn Dành Cho Nhà Đầu Tư

Sự kiện SpaceX chính thức niêm yết trên thị trường chứng khoán Mỹ đang trở thành tâm điểm của giới đầu tư toàn cầu. Với mức giá chào bán 135 USD/cổ phiếu, công ty hàng không vũ trụ của Elon Musk được định giá gần 1,8 nghìn tỷ USD, trở thành một trong những doanh nghiệp giá trị nhất nước Mỹ.

Đợt IPO này được đánh giá là lớn nhất trong lịch sử Phố Wall, vượt xa nhiều thương vụ đình đám trước đó. Không chỉ mang lại nguồn vốn khổng lồ cho SpaceX, sự kiện còn đưa Elon Musk tiến gần hơn tới cột mốc trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới.

Tuy nhiên, đằng sau sức nóng của IPO là những cảnh báo từ giới chuyên gia tài chính về các rủi ro mà nhà đầu tư cá nhân có thể phải đối mặt nếu lao vào mua cổ phiếu ngay trong những ngày đầu giao dịch.

Không cần mua IPO vẫn có thể đầu tư vào SpaceX

Theo các chuyên gia từ Morningstar và nhiều tổ chức tài chính lớn, nhà đầu tư không nhất thiết phải mua cổ phiếu SpaceX trực tiếp để hưởng lợi từ sự phát triển của công ty.

Trên thực tế, rất nhiều quỹ đầu tư, quỹ tương hỗ và ETF hiện đang nắm giữ cổ phần SpaceX hoặc sẽ sớm bổ sung cổ phiếu này sau khi công ty chính thức niêm yết.

Điều này đồng nghĩa rằng hàng triệu nhà đầu tư đang sở hữu các quỹ chỉ số phổ biến có thể tự động trở thành cổ đông gián tiếp của SpaceX trong thời gian ngắn tới.

Zachary Evens, chuyên gia chiến lược đầu tư thụ động tại Morningstar, nhận định:

“Nhà đầu tư sẽ có nhiều cách khác để tiếp cận cổ phiếu SpaceX ngoài việc tham gia mua trực tiếp trong đợt IPO.”

Đây cũng là xu hướng được dự báo sẽ lặp lại với các “bom tấn” IPO khác như Anthropic hay OpenAI trong tương lai.

Quỹ chỉ số: Con đường đơn giản nhất để sở hữu SpaceX

Các quỹ đầu tư hiện nay thường được chia thành hai nhóm:

Quỹ quản lý chủ động

Đội ngũ chuyên gia lựa chọn cổ phiếu với mục tiêu vượt trội thị trường.

Quỹ quản lý thụ động (Quỹ chỉ số)

Mô phỏng theo các chỉ số chứng khoán lớn như Russell 1000, Nasdaq 100 hoặc thị trường chứng khoán Mỹ tổng thể.

Theo dữ liệu lịch sử, các quỹ chỉ số thường mang lại hiệu quả đầu tư dài hạn tốt hơn phần lớn quỹ chủ động nhờ chi phí thấp và mức độ đa dạng hóa cao.

Đối với SpaceX, nhiều quỹ chỉ số sẽ bổ sung cổ phiếu này chỉ sau vài ngày giao dịch.

Một số ví dụ:

• Russell Indexes: khoảng 5 ngày giao dịch.
• FTSE Russell: khoảng 5 ngày.
• CRSP US Market Index: khoảng 5 ngày.
• MSCI Indexes: khoảng 10 ngày.
• Nasdaq 100: từ 15 ngày đến vài tháng tùy điều kiện.

Những nhà đầu tư đang nắm giữ các quỹ ETF lớn như:

• iShares Russell 1000 ETF (IWB)
• Vanguard Total Stock Market ETF (VTI)

có thể gián tiếp sở hữu SpaceX ngay sau khi các chỉ số cập nhật danh mục.

Vì sao SpaceX chưa thể sớm gia nhập S&P 500?

Mặc dù có quy mô khổng lồ, SpaceX vẫn chưa thể xuất hiện trong chỉ số S&P 500 ngay lập tức.

Theo quy định của S&P Dow Jones Indices, một doanh nghiệp phải:

• Niêm yết công khai tối thiểu 12 tháng.
• Có lợi nhuận trong quý gần nhất.
• Có lợi nhuận dương cộng dồn trong bốn quý gần nhất.

Đây chính là lý do Tesla từng mất gần 10 năm kể từ IPO mới được thêm vào S&P 500.

Chuyên gia Jay Ritter từ Đại học Florida cho rằng SpaceX có thể phải chờ nhiều năm trước khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chí cần thiết.

Điều này khiến các nhà đầu tư sở hữu quỹ S&P 500 sẽ chưa thể tiếp cận SpaceX trong thời gian ngắn.

Các quỹ chủ động đang sở hữu lượng lớn cổ phiếu SpaceX

Không giống quỹ chỉ số, nhiều quỹ đầu tư chủ động đã mua cổ phần SpaceX từ trước khi công ty IPO.

Theo Morningstar, có ít nhất tám quỹ đang nắm giữ tỷ trọng SpaceX trên 10% tổng tài sản.

Nổi bật gồm:

• Baron Partners Fund
• Baron Asset Fund
• Baron Focused Growth Fund
• Baron Global Opportunity Fund
• The Private Shares Fund
• Baron Opportunity Fund
• ERShares Private-Public Crossover ETF
• Ark Venture Fund

Đáng chú ý, SpaceX hiện chiếm tới khoảng 37% danh mục của Baron Partners Fund.

Điều này giúp nhà đầu tư có thể tiếp cận doanh nghiệp ngay lập tức mà không phải chờ đợi các chỉ số cập nhật.

Tuy nhiên, tỷ trọng lớn cũng đồng nghĩa với rủi ro cao hơn nếu cổ phiếu SpaceX biến động mạnh.

Rủi ro khi mua cổ phiếu IPO trực tiếp

Mặc dù IPO luôn tạo ra sức hút lớn, các chuyên gia cảnh báo rằng đây không phải là lựa chọn phù hợp với mọi nhà đầu tư.

Theo Jay Ritter, lịch sử cho thấy nhiều cổ phiếu IPO thường tăng mạnh trong ngày đầu giao dịch nhưng sau đó có xu hướng hoạt động kém hơn thị trường trong giai đoạn từ một đến ba năm tiếp theo.

Một số rủi ro đáng chú ý bao gồm:

Biến động giá rất mạnh

Nhà đầu tư có thể đối mặt với những đợt tăng giảm hàng chục phần trăm chỉ trong thời gian ngắn.

Định giá quá cao

SpaceX hiện đã được định giá gần 1,8 nghìn tỷ USD, khiến dư địa tăng trưởng trong ngắn hạn không còn quá lớn.

Rủi ro tập trung

Sở hữu một cổ phiếu riêng lẻ khiến danh mục đầu tư dễ bị ảnh hưởng bởi các biến cố bất ngờ.

Áp lực tâm lý

Biến động mạnh sau IPO thường khiến nhà đầu tư cá nhân đưa ra các quyết định cảm tính.

Theo Ritter:

“Khả năng thu được lợi nhuận khổng lồ từ SpaceX ở mức định giá hiện tại không còn quá cao như nhiều người kỳ vọng.”

Nhà đầu tư nên lựa chọn phương án nào?

Đối với phần lớn nhà đầu tư cá nhân, các chuyên gia khuyến nghị:

• Ưu tiên quỹ ETF và quỹ chỉ số.
• Đầu tư dài hạn thay vì chạy theo hiệu ứng IPO.
• Duy trì danh mục đa dạng hóa.
• Hạn chế đặt tỷ trọng quá lớn vào một cổ phiếu riêng lẻ.

Cách tiếp cận này giúp giảm thiểu rủi ro đồng thời vẫn có cơ hội hưởng lợi từ sự phát triển của SpaceX trong tương lai.

Sự kiện IPO của SpaceX đánh dấu một cột mốc lịch sử trên thị trường tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, thay vì chạy theo tâm lý đám đông để mua cổ phiếu ngay trong ngày đầu niêm yết, nhiều chuyên gia cho rằng nhà đầu tư nên cân nhắc các phương án tiếp cận gián tiếp thông qua quỹ ETF hoặc quỹ chỉ số. Đây là cách đầu tư an toàn hơn, chi phí thấp hơn và phù hợp với chiến lược tích lũy tài sản bền vững trong dài hạn.