Đồng yên Nhật rơi xuống đáy 40 năm: Nguy cơ can thiệp tiền tệ của Tokyo nóng trở lại

Đồng yên Nhật tiếp tục trở thành tâm điểm của thị trường tài chính toàn cầu khi giảm xuống mức thấp nhất trong gần bốn thập kỷ so với đồng USD. Trong phiên giao dịch đầu ngày tại châu Á ngày thứ Ba, tỷ giá USD/JPY đã tăng lên mức 162,27, đánh dấu mức suy yếu mạnh nhất của đồng yên kể từ năm 1986.

Theo dữ liệu thị trường, vào khoảng 1 giờ 27 phút sáng theo giờ ET, đồng yên giao dịch ở mức 162,19 yên đổi 1 USD. Diễn biến này ngay lập tức làm dấy lên những đồn đoán về khả năng Chính phủ Nhật Bản sẽ tiếp tục can thiệp để hỗ trợ đồng nội tệ.

Nhật Bản sẵn sàng hành động quyết đoán

Phát biểu trước báo giới, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama nhấn mạnh rằng chính phủ đang theo dõi sát sao các diễn biến trên thị trường ngoại hối và sẵn sàng đưa ra các biện pháp thích hợp nếu biến động tiền tệ trở nên quá mức.

Ông cho biết:

“Điều đó bao gồm việc thực hiện các hành động quyết đoán, như đã được xác nhận giữa Nhật Bản và Mỹ.”

Trong khi đó, Chánh văn phòng Nội các Minoru Kihara cũng khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục xây dựng một nền kinh tế ít phụ thuộc hơn vào các biến động tỷ giá, đồng thời không loại trừ khả năng can thiệp vào thị trường tiền tệ nếu cần thiết.

Những tuyên bố cứng rắn này cho thấy Tokyo đang ngày càng lo ngại trước tốc độ mất giá của đồng yên.

Vì sao đồng yên Nhật liên tục suy yếu?

Theo bà Julia Wang, Giám đốc đầu tư khu vực Bắc Á của công ty chứng khoán Nomura, nguyên nhân lớn nhất khiến đồng yên suy yếu là sự chênh lệch quá lớn giữa lãi suất của Nhật Bản và Mỹ.

Trong nhiều năm qua, Nhật Bản duy trì chính sách tiền tệ siêu nới lỏng với lãi suất cực thấp, trong khi Mỹ liên tục nâng lãi suất để kiểm soát lạm phát. Điều này đã tạo điều kiện cho hoạt động “carry trade” phát triển mạnh.

Carry trade là gì?

Carry trade là chiến lược mà các nhà đầu tư:

• Vay đồng yên với chi phí lãi suất thấp;
• Chuyển đổi sang USD hoặc các đồng tiền có lợi suất cao hơn;
• Đầu tư vào trái phiếu hoặc các tài sản sinh lời khác.

Dòng vốn này tạo áp lực bán rất lớn lên đồng yên, khiến đồng tiền Nhật Bản liên tục mất giá.

Theo bà Julia Wang, ngay cả khi Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối, tác động tích cực cũng chỉ mang tính ngắn hạn và khó có thể thay đổi xu hướng dài hạn của đồng yên.

Nhật Bản đã chi hàng chục tỷ USD để cứu đồng yên

Trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 5 vừa qua, Nhật Bản đã sử dụng hơn 11,7 nghìn tỷ yên, tương đương khoảng 72,8 tỷ USD dự trữ ngoại hối để hỗ trợ đồng nội tệ.

Ngày 30/4, đồng yên bất ngờ tăng mạnh từ mức 160,39 lên 156,6 yên đổi 1 USD, làm dấy lên suy đoán rằng Tokyo đã trực tiếp can thiệp vào thị trường.

Tuy nhiên, đà phục hồi này không kéo dài lâu. Đồng yên nhanh chóng quay trở lại xu hướng giảm và hiện đã xuyên thủng mức đáy mới trong gần 40 năm.

Ngân hàng Nhật Bản nâng lãi suất nhưng chưa đủ mạnh

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) gần đây đã nâng lãi suất chuẩn lên 1%, mức cao nhất trong hơn ba thập kỷ.

Đây là bước đi tiếp theo trong quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ sau nhiều năm áp dụng lãi suất siêu thấp.

Việc tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm đã đưa chi phí vay tại Nhật Bản lên mức cao nhất kể từ năm 1995. Tuy nhiên, mức lãi suất này vẫn thấp hơn rất nhiều so với Mỹ, khiến khoảng cách lợi suất vẫn còn rất lớn.

Do đó, các nhà đầu tư vẫn tiếp tục bán yên để tìm kiếm cơ hội đầu tư có lợi suất cao hơn.

Áp lực lạm phát và lợi suất trái phiếu tăng mạnh

Nhật Bản hiện cũng đang đối mặt với áp lực lạm phát ngày càng gia tăng, đặc biệt là do giá năng lượng leo thang trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và xung đột liên quan đến Iran.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản tăng mạnh trên toàn bộ đường cong lợi suất:

• Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 40 năm tăng 7 điểm cơ bản lên 3,779%.
• Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm tăng gần 8 điểm cơ bản lên 3,914%.

Sự gia tăng của lợi suất trái phiếu cho thấy thị trường đang kỳ vọng BOJ có thể tiếp tục nâng lãi suất trong thời gian tới nhằm kiểm soát lạm phát và ổn định đồng tiền.

Đồng yên yếu tác động như thế nào đến kinh tế Nhật Bản?

Việc đồng yên giảm sâu mang đến cả lợi ích và rủi ro:

Tác động tích cực

• Hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu.
• Tăng khả năng cạnh tranh của hàng hóa Nhật Bản trên thị trường quốc tế.
• Gia tăng doanh thu quy đổi sang yên của các tập đoàn đa quốc gia.

Tác động tiêu cực

• Giá nhập khẩu năng lượng và thực phẩm tăng mạnh.
• Chi phí sinh hoạt của người dân tăng cao.
• Gia tăng áp lực lạm phát.
• Làm giảm sức mua của người tiêu dùng.

Triển vọng của đồng yên trong thời gian tới

Các chuyên gia cho rằng rủi ro can thiệp tiền tệ từ Tokyo đang ngày càng gia tăng khi tỷ giá USD/JPY đã vượt ngưỡng nhạy cảm mới. Tuy nhiên, nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản không tiếp tục tăng lãi suất mạnh mẽ hoặc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ không bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất, đồng yên vẫn sẽ chịu áp lực suy yếu trong trung và dài hạn.