BYD Bị EU Giám Sát Gắt Gao Vì Nghi Vấn Lạm Dụng Lao Động: Tham Vọng Toàn Cầu Đối Mặt Thách Thức Lớn

BYD đối mặt áp lực từ châu Âu giữa lúc mở rộng toàn cầu

Gã khổng lồ xe điện Trung Quốc BYD đang trở thành tâm điểm chú ý tại châu Âu khi bị Nghị viện EU giám sát chặt chẽ liên quan đến cáo buộc lạm dụng lao động tại nhà máy ở Hungary.

Đây là lần đầu tiên một doanh nghiệp sản xuất ô tô Trung Quốc bị đưa ra thảo luận chính thức tại cơ quan lập pháp của Liên minh châu Âu, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc kiểm soát hoạt động đầu tư nước ngoài trong ngành công nghiệp ô tô.

Báo cáo gây chấn động từ China Labor Watch

Theo báo cáo công bố ngày 14/4 của tổ chức giám sát lao động China Labor Watch (CLW), các nhà thầu xây dựng nhà máy của BYD tại Hungary bị cáo buộc:

• Ép công nhân làm việc 7 ngày/tuần
• Thời gian làm việc trên 12 giờ mỗi ngày
• Điều kiện lao động thiếu đảm bảo

CLW cho biết họ đã phỏng vấn khoảng 50 công nhân và trực tiếp khảo sát công trường nhiều lần kể từ tháng 10/2025.

Thông tin này nhanh chóng được gửi tới các đại diện chính phủ EU, dẫn đến việc ba nghị sĩ châu Âu yêu cầu Ủy ban châu Âu mở cuộc điều tra chính thức.

Nghi vấn liên quan đến nhà thầu và tiền lệ tại Brazil

Một trong những điểm đáng chú ý là sự xuất hiện của Jinjiang Construction Group – tập đoàn từng dính bê bối lao động tại Brazil năm 2024.

Công ty con của tập đoàn này, AIM Construction Hungary, được cho là đang tham gia xây dựng nhà máy BYD tại Hungary.

Trước đó, tại Brazil, các cơ quan chức năng đã mô tả điều kiện làm việc tại công trường liên quan đến tập đoàn này là “tương tự chế độ nô lệ”. Sau vụ việc, BYD tuyên bố chấm dứt hợp tác tại Brazil, nhưng báo cáo mới cho thấy mối liên hệ vẫn tiếp diễn tại châu Âu thông qua công ty con khác.

Tai nạn lao động và điều kiện y tế đáng lo ngại

Báo cáo cũng đề cập đến các sự cố nghiêm trọng tại công trường:

• Một công nhân được cho là đã tử vong trong ca vận hành cần cẩu vào tháng 2
• Dịch vụ cấp cứu Hungary xác nhận đã nhận 12 cuộc gọi khẩn cấp liên quan đến khu vực nhà máy kể từ đầu tháng 2
• Điều kiện y tế không đảm bảo do nhiều công nhân không có bảo hiểm phù hợp

Theo chia sẻ từ người sáng lập CLW, các công nhân không phải lúc nào cũng được cấp visa lao động hợp lệ, khiến quyền lợi y tế bị hạn chế.

Nhà máy chiến lược tại Szeged

Nhà máy của BYD tại thành phố Szeged (miền Nam Hungary) là một phần quan trọng trong chiến lược mở rộng sang châu Âu.

• Công suất dự kiến: 300.000 xe/năm
• Là một trong 5 cơ sở của BYD tại Hungary
• Đóng vai trò trung tâm sản xuất cho thị trường EU

Dự án này được thúc đẩy mạnh nhằm đáp ứng chính sách tăng thuế xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc của EU, buộc các hãng phải nội địa hóa sản xuất.

Tăng trưởng mạnh nhưng đối mặt áp lực pháp lý

Bất chấp tranh cãi, BYD vẫn đang tăng trưởng nhanh tại châu Âu:

• Số xe đăng ký mới tăng gấp đôi trong 2 tháng đầu năm
• Đạt gần 30.000 xe, vượt qua đối thủ lớn như Tesla
• Chiếm khoảng 1,8% thị phần tại EU

Một số mẫu xe như Seal U đã lọt top bán chạy, cho thấy sức cạnh tranh mạnh mẽ của BYD tại thị trường này.

Nghi vấn ép buộc lao động và vi phạm luật

Theo CLW, nhiều công nhân tại công trường:

• Bị giữ lương đến khi hoàn thành hợp đồng
• Bị tính phí tuyển dụng trước khi làm việc
• Được hứa hẹn vé máy bay về nước nếu làm việc đủ thời gian

Đáng chú ý, họ còn bị hướng dẫn khai báo sai với thanh tra rằng chỉ làm việc 8 giờ/ngày, 5 ngày/tuần – trái với thực tế.

Những điều này có thể vi phạm trực tiếp Bộ luật Lao động Hungary và các tiêu chuẩn của International Labour Organization về lao động cưỡng bức.

Hệ lụy chính trị lan rộng

Không chỉ dừng ở vấn đề kinh tế, các cáo buộc liên quan đến BYD còn gây ảnh hưởng chính trị tại Brazil trước đó.

Một quan chức cấp cao phụ trách giám sát lao động đã bị cách chức sau khi đưa BYD vào danh sách hạn chế tín dụng. Dù quyết định này sau đó bị tòa án đảo ngược, vụ việc cho thấy mức độ nhạy cảm của các dự án đầu tư quy mô lớn.

Sự việc của BYD cho thấy một thực tế rõ ràng: trong bối cảnh toàn cầu hóa, các doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh về công nghệ và giá thành, mà còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về lao động và đạo đức kinh doanh.

Dù đang dẫn đầu thị trường xe điện, BYD vẫn phải đối mặt với những thách thức lớn về pháp lý và uy tín nếu các cáo buộc được xác minh.