Arc của Circle vừa ra mắt đã bị memecoin chiếm lĩnh: Blockchain dành cho tổ chức đang gặp nghịch lý gì?

Circle vừa chính thức đưa Arc lên public mainnet ngày 16/9, đánh dấu một trong những bước phát triển quan trọng nhất trong chiến lược xây dựng hạ tầng tài chính on-chain của công ty.

Đây không phải một blockchain thông thường được tung ra chỉ để thu hút nhà phát triển tiền số. Circle định vị Arc như một “Economic OS” – hệ điều hành kinh tế cho Internet, tập trung vào thanh toán, thị trường tài chính, chuyển tiền theo thời gian thực, ngoại hối, tài sản token hóa và các hoạt động kinh tế do AI agent thực hiện.

Ngay từ ngày đầu, Arc đã có hơn 100 ứng dụng và hơn 100 tổ chức, doanh nghiệp cùng các thành viên hệ sinh thái tham gia. Nhóm validator sáng lập có sự góp mặt của những cái tên lớn trong hệ thống tài chính toàn cầu như BlackRock, Visa, Mastercard, DTCC, ICE, Standard Chartered, SBI Group, MoneyGram và nhiều tổ chức khác.

CEO Circle Jeremy Allaire thậm chí gọi Arc là một trong những lần ra mắt quan trọng nhất trong lịch sử công ty kể từ USDC.

Thế nhưng, chỉ sau vài giờ hoạt động, một nghịch lý đã xuất hiện.

Hoạt động khiến Arc được chú ý nhiều nhất trong ngày đầu lại không phải thanh toán doanh nghiệp, token hóa tài sản hay giao dịch tài chính tổ chức, mà là memecoin.

7,76 triệu giao dịch trong ngày đầu nhưng phần lớn không phải thanh toán

Dữ liệu on-chain cho thấy Arc đã xử lý khoảng 7,76 triệu giao dịch trong ngày đầu tiên. Con số này rất lớn đối với một blockchain vừa mở cửa public mainnet.

Tuy nhiên, nhìn sâu hơn vào dữ liệu giao dịch lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác.

Theo dữ liệu được các nhà phân tích on-chain tổng hợp, Arc ghi nhận khoảng 410,8 triệu USD khối lượng giao dịch DEX trong ngày đầu tiên, trong đó các launchpad memecoin tạo ra khoảng 336,3 triệu USD, tương đương khoảng 82% tổng khối lượng DEX.

Điều đó có nghĩa là phần lớn hoạt động giao dịch sôi động nhất trên Arc ban đầu đến từ những token có tính đầu cơ rất cao.

Một launchpad mang tên Arguspad thậm chí chiếm khoảng 202,35 triệu USD khối lượng giao dịch. Minara.fun đạt khoảng 36,4 triệu USD, trong khi Tollylabs đóng góp gần 19,7 triệu USD.

Không chỉ giao dịch, số lượng token được tạo ra cũng tăng rất nhanh. Dữ liệu được báo cáo cho thấy hàng chục nghìn token đã được tạo trên mạng lưới trong ngày đầu, phần lớn liên quan đến hoạt động phát hành và giao dịch token mang tính đầu cơ.

Đây chính là điều khiến Arc rơi vào một tình huống khá đặc biệt: một blockchain được quảng bá cho các tổ chức tài chính lại được thị trường memecoin sử dụng trước khi dòng vốn tổ chức thực sự tạo ra dấu ấn rõ ràng trên bảng dữ liệu giao dịch.

Vì sao memecoin lại tràn vào Arc ngay khi blockchain vừa mở cửa?

Có một số nguyên nhân có thể giải thích hiện tượng này.

1. Arc là mạng lưới mở và cho phép hoạt động permissionless

Circle thiết kế Arc theo hướng mở, cho phép các nhà phát triển xây dựng ứng dụng trên mạng lưới thay vì biến nó thành một hệ thống hoàn toàn khép kín dành cho các tổ chức.

Điều này tạo ra một nghịch lý rất rõ.

Circle có thể hướng Arc tới BlackRock, Visa, Mastercard, ngân hàng, công ty thanh toán và các tổ chức quản lý tài sản. Nhưng nếu mạng lưới vẫn mở cho các nhà phát triển và người dùng thông thường, thì memecoin cũng có quyền xuất hiện trên đó.

Arc được thiết kế để kết hợp đổi mới permissionless của DeFi với các yêu cầu về độ tin cậy và tuân thủ của tài chính truyền thống.

Vì vậy, việc memecoin xuất hiện không nhất thiết đồng nghĩa mạng lưới đã “đi sai hướng”.

Nó có thể đơn giản là hệ quả của chính kiến trúc mở mà Circle lựa chọn.

2. Phí giao dịch bằng USDC tạo điều kiện cho giao dịch nhanh

Một trong những điểm khác biệt đáng chú ý của Arc là phí giao dịch được thanh toán bằng USDC, thay vì phụ thuộc vào một token gas biến động mạnh.

Circle cho biết Arc được thiết kế với phí tính bằng USD thông qua USDC và khả năng hoàn tất giao dịch trong chưa đầy một giây.

Đối với các nhà giao dịch memecoin, tốc độ và chi phí ổn định là những yếu tố rất quan trọng.

Khi một blockchain mới có thanh khoản, DEX và launchpad xuất hiện gần như ngay lập tức, nhóm trader chuyên săn token mới có thể nhanh chóng thử nghiệm cơ hội trước cả các ứng dụng tài chính truyền thống.

3. Hiệu ứng “chuỗi mới” luôn tạo ra cơ hội đầu cơ

Mỗi blockchain mới đều có một giai đoạn mà thị trường muốn tìm kiếm “token tiếp theo”.

Đó có thể là token của dự án DeFi, meme coin, NFT, game hay một tài sản được tạo ra chỉ vài phút sau khi mạng lưới mở cửa.

Arc cũng không nằm ngoài quy luật này.

Một blockchain mới đồng nghĩa với việc có ít lịch sử giá, ít dữ liệu định giá và nhiều tài sản mới. Điều này tạo ra môi trường thuận lợi cho các trader ngắn hạn tìm kiếm biến động.

Chính vì vậy, memecoin có thể phản ứng nhanh hơn nhiều so với các sản phẩm tài chính tổ chức vốn cần thời gian để tích hợp hệ thống, kiểm toán, pháp lý, thanh khoản và quản trị rủi ro.

Những token memecoin trên Arc nhanh chóng lao dốc

Sự bùng nổ ban đầu cũng đi kèm với sự đảo chiều rất nhanh.

Một số memecoin được giao dịch mạnh trong ngày đầu tiên đã giảm sâu so với mức cao nhất sau khi ra mắt.

Theo dữ liệu được dẫn lại trong các báo cáo về hoạt động ngày đầu của Arc, TOLLY giảm khoảng 56%, LONG giảm khoảng 77% và COOL giảm khoảng 75% so với mức đỉnh ban đầu.

Tâm lý của một bộ phận trader vì thế nhanh chóng chuyển từ hưng phấn sang thất vọng.

Một số bình luận trên mạng xã hội cho rằng các token trên Arc đã “xong” chỉ sau một ngày. Một số người khác thậm chí đặt câu hỏi liệu Arc đang trở thành một blockchain dành cho memecoin hay vẫn là mạng lưới stablecoin và tài chính doanh nghiệp mà Circle đã quảng bá.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa hoạt động đầu cơ trong giai đoạn khởi động và giá trị sử dụng dài hạn của blockchain.

Việc memecoin tạo ra phần lớn khối lượng giao dịch ngày đầu không tự động chứng minh rằng Arc thất bại trong mục tiêu phục vụ tổ chức.

Circle cũng góp phần khiến tranh cãi trở nên lớn hơn

Một trong những nguyên nhân khiến phản ứng cộng đồng gay gắt hơn liên quan đến chính hoạt động truyền thông của Circle.

Rachel Mayer, Phó chủ tịch phụ trách sản phẩm Arc của Circle, từng đăng hình ảnh được tạo bằng AI để quảng bá DUKE – một memecoin được mô tả gắn với chú chó của Jeremy Allaire.

Bài đăng nhanh chóng thu hút khoảng một triệu lượt xem và kéo theo nhiều phản hồi trái chiều.

Một số thành viên cộng đồng cho rằng Circle đã vô tình tạo thêm sự chú ý cho các memecoin trên chính mạng lưới mà công ty đang muốn xây dựng hình ảnh như một hạ tầng tài chính cấp tổ chức.

Abbas Khan, một người dùng được dẫn lại trong các cuộc thảo luận, cho rằng một bộ phận đội ngũ có thể đã đánh giá chưa đúng văn hóa meme. Từ đó xuất hiện câu hỏi lớn hơn: Arc nên được nhìn nhận như một blockchain cho stablecoin và tài chính doanh nghiệp, hay một mạng lưới mở nơi memecoin cũng có thể trở thành động lực thanh khoản?

Circle chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về những yêu cầu bình luận liên quan đến tranh cãi này.

Nhưng Arc thực tế vẫn đang hoạt động đúng như thiết kế

Điểm quan trọng cần nhấn mạnh là hoạt động memecoin không đồng nghĩa Arc gặp sự cố kỹ thuật.

Ngược lại, blockchain vẫn vận hành với thời gian xử lý rất nhanh và không ghi nhận tình trạng tắc nghẽn nghiêm trọng trong ngày đầu.

Arc được thiết kế để đạt khả năng hoàn tất giao dịch trong chưa đầy một giây. Circle cũng đã đưa USDC trở thành thành phần cốt lõi của mạng lưới, trong khi hệ sinh thái ngày đầu có sự tham gia của các giao thức DeFi như Aave, Morpho và Uniswap.

Nói cách khác, vấn đề nằm ở thành phần hoạt động nổi bật nhất trên mạng lưới chứ không phải ở việc blockchain không thể vận hành.

Đây là một khác biệt quan trọng.

Một blockchain có thể được xây dựng cho các giao dịch trái phiếu, thanh toán xuyên biên giới và tài sản token hóa, nhưng khi mở cửa, những ứng dụng có tốc độ triển khai nhanh nhất có thể lại là DEX và launchpad.

Arc đang đứng trước bài toán “hạ tầng tổ chức” và “thị trường mở”

Đây có lẽ mới là câu chuyện đáng chú ý nhất phía sau hiện tượng memecoin.

Circle muốn Arc trở thành hạ tầng cho một nền kinh tế on-chain mới.

Trong thiết kế của mình, Arc hỗ trợ thanh toán bằng USDC, tài sản token hóa, FX, lending, thị trường vốn và hoạt động kinh tế của AI agent. Circle cũng công bố hơn 100 ứng dụng và hơn 100 tổ chức, doanh nghiệp cùng các thành viên hệ sinh thái tham gia từ ngày đầu.

Trong khi đó, thị trường crypto thường vận hành theo logic khác.

Các trader tìm kiếm lợi nhuận nhanh.

Các launchpad tìm kiếm thanh khoản.

Các nhà phát triển tìm kiếm người dùng.

Và memecoin có thể tạo ra tất cả những yếu tố đó chỉ trong vài giờ.

Đây là lý do một blockchain có thể được các tổ chức tài chính đánh giá cao nhưng đồng thời lại bị cộng đồng crypto phổ thông định hình hình ảnh trong những ngày đầu bởi các token meme.

So sánh Arc với Robinhood Chain cho thấy một xu hướng đáng chú ý

Arc không phải blockchain đầu tiên được xây dựng với tham vọng đưa tài chính truyền thống lên on-chain nhưng lại chứng kiến memecoin tạo ra lượng chú ý lớn.

Robinhood Chain từng trải qua hiện tượng tương tự khi hoạt động đầu cơ token gây chú ý trong giai đoạn mạng lưới mới ra mắt.

Sự khác biệt là quy mô hoạt động ngày đầu của Arc rất đáng kể. Dữ liệu được công bố cho thấy Arc đạt khoảng 410,8 triệu USD DEX volume trong ngày đầu, trong khi phần lớn lượng giao dịch này liên quan đến các launchpad memecoin.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là dữ liệu của giai đoạn khởi động.

Điều quan trọng hơn sẽ là liệu sau khi hiệu ứng “token mới” giảm xuống, Arc có thể thu hút được khối lượng ổn định từ thanh toán, lending, FX, tài sản token hóa và các ứng dụng tài chính doanh nghiệp hay không.

Circle thực sự muốn Arc trở thành gì?

Nếu nhìn vào thiết kế chính thức, Arc rõ ràng không được Circle xây dựng chỉ để trở thành một blockchain memecoin.

Circle mô tả Arc là Layer 1 dành cho thị trường tài chính, chuyển tiền theo thời gian thực và hoạt động kinh tế của AI agent. Mạng lưới sử dụng USDC làm phí giao dịch, hỗ trợ thanh toán tốc độ cao, tài sản token hóa và các ứng dụng tài chính on-chain.

Circle cũng cho biết roadmap của Arc bao gồm các hướng phát triển như Proof of Stake, privacy, các “Network Sectors” chuyên biệt cho thanh toán, giao dịch riêng tư và AI agent.

Đáng chú ý, Circle đã hoàn tất việc mint nguồn cung ban đầu 10 tỷ ARC trong tuần ra mắt, nhưng công ty nhấn mạnh việc này chưa đồng nghĩa với quyết định đưa ARC ra thị trường công khai. Theo kế hoạch hiện tại, ARC có thể đóng vai trò token điều phối khi Arc chuyển dần từ Proof of Authority sang Proof of Stake trong tương lai.

Điều này cho thấy Circle đang xây dựng một hệ sinh thái dài hạn, trong khi hoạt động memecoin mới chỉ phản ánh một phần rất ngắn của quá trình đó.

Memecoin có thể là vấn đề hay lại là lợi thế?

Câu trả lời phụ thuộc vào cách nhìn.

Ở góc độ thương hiệu, việc một blockchain dành cho tổ chức bị memecoin chiếm sóng ngay ngày đầu chắc chắn tạo ra sự tương phản mạnh.

Nhưng ở góc độ mạng lưới, hoạt động đầu cơ cũng tạo ra giao dịch, thanh khoản, người dùng, hợp đồng thông minh và sự chú ý.

Một blockchain không có người dùng sẽ khó tạo ra hiệu ứng mạng lưới.

Trong khi đó, Arc đã chứng minh rằng chỉ vài giờ sau khi mở cửa, cộng đồng crypto có thể nhanh chóng tìm cách sử dụng mạng lưới.

Bài toán của Circle trong thời gian tới vì thế không nhất thiết là “loại bỏ memecoin”.

Thách thức lớn hơn là biến sự sôi động ban đầu thành hoạt động kinh tế có giá trị lâu dài, đặc biệt là thanh toán stablecoin, thị trường vốn, tài sản token hóa và các dịch vụ tài chính mà Arc được thiết kế để phục vụ.

Ngày đầu của Arc cho thấy một nghịch lý thú vị của blockchain mở

Arc được Circle giới thiệu với tham vọng rất lớn: trở thành hạ tầng kinh tế on-chain cho các tổ chức tài chính, doanh nghiệp, nhà phát triển và cả AI agent.

Nhưng thị trường đã đưa ra một câu trả lời khác trong 24 giờ đầu tiên.

Memecoin đến trước.

Hàng triệu giao dịch, hàng trăm triệu USD khối lượng DEX và hàng chục nghìn token được tạo ra cho thấy sức hút đầu cơ vẫn là một trong những động lực mạnh nhất của các blockchain mới.

Điều này có thể khiến hình ảnh Arc trong những ngày đầu khác xa câu chuyện mà Circle muốn kể. Tuy nhiên, nó cũng chứng minh một đặc điểm quan trọng của mạng lưới permissionless: khi cánh cửa mở ra, nhà phát triển và trader sẽ tự quyết định thứ gì được xây dựng và giao dịch.

Với Circle, câu hỏi thực sự không phải là liệu memecoin có xuất hiện trên Arc hay không.

Câu hỏi lớn hơn là sau khi cơn sốt memecoin qua đi, liệu các tổ chức tài chính có thực sự đưa dòng vốn, thanh toán và tài sản token hóa lên mạng lưới này ở quy mô đủ lớn hay không.

Nếu câu trả lời là có, những giao dịch memecoin trong ngày đầu có thể chỉ trở thành một chương nhỏ trong lịch sử Arc.

Nếu không, sự kiện này có thể được nhớ đến như một ví dụ khác về khoảng cách giữa cách một blockchain được thiết kế và cách thị trường thực sự sử dụng nó.

Câu hỏi về Arc và memecoin

Arc là gì?

Arc là blockchain Layer 1 do Circle phát triển, hướng tới thị trường tài chính, thanh toán, chuyển tiền theo thời gian thực, tài sản token hóa và hoạt động kinh tế của AI agent. Mainnet công khai của Arc chính thức ra mắt ngày 16/9/2026.

Vì sao memecoin lại xuất hiện nhiều trên Arc?

Arc là mạng lưới mở, cho phép các nhà phát triển triển khai ứng dụng và token. Trong giai đoạn blockchain mới ra mắt, các launchpad memecoin có khả năng triển khai và thu hút trader nhanh hơn nhiều so với những ứng dụng tài chính tổ chức vốn cần quá trình tích hợp dài hơn.

Memecoin có chiếm phần lớn giao dịch trên Arc không?

Theo dữ liệu được các nhà phân tích on-chain tổng hợp, các launchpad memecoin tạo khoảng 336,3 triệu USD trong tổng số khoảng 410,8 triệu USD DEX volume của Arc trong ngày đầu, tương đương khoảng 82%.

Arc có gặp sự cố kỹ thuật vì lượng giao dịch lớn không?

Các thông tin hiện có cho thấy Arc vẫn vận hành ổn định và được thiết kế cho thời gian hoàn tất giao dịch dưới một giây. Việc memecoin tạo ra khối lượng lớn không đồng nghĩa mạng lưới bị lỗi hoặc tắc nghẽn.

Arc có phải blockchain dành cho memecoin?

Không. Theo Circle, Arc được xây dựng chủ yếu cho thị trường tài chính, thanh toán, FX, tài sản token hóa, stablecoin và hoạt động kinh tế của AI agent. Việc memecoin chiếm tỷ trọng lớn trong giao dịch ngày đầu phản ánh hoạt động thực tế trên một mạng lưới mở, chứ không phải mục tiêu thiết kế chính thức của Arc.

Điều gì sẽ quyết định thành công dài hạn của Arc?

Một trong những yếu tố quan trọng sẽ là khả năng chuyển từ hoạt động đầu cơ ban đầu sang các dòng giao dịch có tính bền vững hơn như thanh toán stablecoin, giao dịch tài sản token hóa, lending, FX và các ứng dụng tài chính doanh nghiệp.