Bộ Tư pháp Mỹ đình chỉ điều tra Jerome Powell: Mở đường cho thay đổi lãnh đạo Fed và tranh luận về tính độc lập

Quyết định đình chỉ điều tra: Bước ngoặt lớn tại Fed

Bộ Tư pháp Hoa Kỳ vừa chính thức đình chỉ cuộc điều tra hình sự đối với Jerome Powell – Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Quyết định này được xem là bước ngoặt quan trọng, không chỉ với cá nhân ông Powell mà còn với toàn bộ tiến trình chuyển giao quyền lực tại ngân hàng trung ương Mỹ.

Cuộc điều tra được khởi động từ tháng 1, xoay quanh nghi vấn liệu ông Powell có cung cấp thông tin sai lệch trước Quốc hội liên quan đến chi phí vượt mức trong dự án cải tạo trụ sở Fed hay không.

Theo thông báo từ Jeanine Pirro – Chưởng lý Hoa Kỳ tại Washington DC – văn phòng của bà sẽ khép lại cuộc điều tra và chuyển vụ việc sang cơ quan giám sát nội bộ của Fed (Tổng thanh tra) để tiếp tục xem xét.

Vì sao việc đình chỉ điều tra lại quan trọng?

Quyết định này không đơn thuần là vấn đề pháp lý, mà còn mang ý nghĩa chính trị và kinh tế sâu rộng.

Trước đó, cuộc điều tra được xem là rào cản lớn đối với việc phê chuẩn Kevin Warsh – ứng viên do Donald Trump đề cử cho vị trí Chủ tịch Fed tiếp theo.

Một số nghị sĩ, trong đó có Thom Tillis, đã tuyên bố sẽ ngăn chặn tiến trình phê chuẩn cho đến khi cuộc điều tra được đình chỉ. Với diễn biến mới nhất, con đường để Warsh tiếp quản vị trí lãnh đạo Fed đã trở nên rõ ràng hơn.

Diễn biến của cuộc điều tra: Từ áp lực đến đình chỉ

Cuộc điều tra bắt đầu khi ông Powell công khai thông tin về một bồi thẩm đoàn liên bang đang xem xét vụ việc. Trong tuyên bố của mình, ông nhấn mạnh rằng các quyết định chính sách tiền tệ của Fed được đưa ra dựa trên lợi ích kinh tế, không phải áp lực chính trị.

Sau đó, một thẩm phán liên bang – James Boasberg – đã bác bỏ hai trát triệu tập liên quan, cho rằng không có đủ bằng chứng cho thấy Powell phạm tội.

Phán quyết này làm suy yếu đáng kể cơ sở pháp lý của cuộc điều tra. Dù ban đầu phía công tố cân nhắc kháng cáo, nhưng cuối cùng đã lựa chọn hướng đi khác: chuyển vụ việc sang cơ chế giám sát nội bộ.

Vai trò của Tổng thanh tra và câu hỏi về chi phí

Theo quyết định mới, Tổng thanh tra của Fed sẽ tiếp tục xem xét các khoản chi phí xây dựng bị cho là vượt mức lên đến hàng tỷ USD.

Mục tiêu của bước chuyển này là:

• Tăng tính minh bạch
• Đảm bảo trách nhiệm giải trình với người nộp thuế
• Tránh xung đột chính trị trực tiếp

Nhà Trắng cũng nhấn mạnh rằng người dân Mỹ có quyền được biết cách Fed quản lý tài chính, đồng thời bày tỏ kỳ vọng quá trình này sẽ làm rõ mọi nghi vấn.

Tác động đến quá trình chuyển giao quyền lực

Việc đình chỉ điều tra có thể thúc đẩy nhanh quá trình chuyển giao tại Fed.

Nếu được phê chuẩn, Kevin Warsh – cựu Thống đốc Fed và người có kinh nghiệm tại Phố Wall – sẽ thay thế Powell khi nhiệm kỳ của ông kết thúc.

Trong khi đó, Powell từng tuyên bố ông sẵn sàng tiếp tục giữ vai trò tạm quyền nếu cuộc điều tra chưa được giải quyết. Với diễn biến mới, khả năng chuyển giao đúng kế hoạch đã tăng lên đáng kể.

Tranh luận về tính độc lập của Fed

Một trong những vấn đề lớn nhất được đặt ra là tính độc lập của ngân hàng trung ương.

Trong thời gian qua, Donald Trump liên tục gây áp lực lên Fed, yêu cầu giảm lãi suất mạnh hơn để hỗ trợ nền kinh tế. Ông cũng từng công khai chỉ trích Powell và thậm chí đe dọa sa thải.

Ngoài ra, việc sa thải Lisa Cook trước đó càng làm gia tăng lo ngại về sự can thiệp chính trị vào chính sách tiền tệ.

Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng nếu Fed mất đi tính độc lập, niềm tin thị trường có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Chính sách lãi suất và áp lực kinh tế

Trong năm qua, Fed đã giữ lãi suất ổn định trong phần lớn thời gian, sau đó thực hiện ba lần cắt giảm vào cuối năm 2025.

Tuy nhiên, các động thái này vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng từ phía Nhà Trắng, nơi mong muốn lãi suất thấp hơn để:

• Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
• Giảm chi phí vay vốn
• Tăng sức cạnh tranh toàn cầu

Điều này đặt Fed vào thế cân bằng khó khăn giữa:

• Kiểm soát lạm phát
• Hỗ trợ tăng trưởng
• Duy trì độc lập chính sách

Một bước lùi pháp lý, nhưng tranh luận vẫn tiếp diễn

Việc đình chỉ cuộc điều tra đối với Jerome Powell là một bước ngoặt quan trọng, giúp giảm căng thẳng pháp lý và thúc đẩy tiến trình chuyển giao quyền lực tại Fed.

Tuy nhiên, những tranh luận lớn hơn về tính độc lập của ngân hàng trung ương, vai trò của chính trị trong chính sách tiền tệ và định hướng tương lai của nền kinh tế Mỹ vẫn chưa có hồi kết.

Trong bối cảnh đó, mọi quyết định tiếp theo của Fed sẽ tiếp tục được theo dõi chặt chẽ bởi thị trường toàn cầu.