Vì sao sự sụp đổ của ngành bán dẫn có thể còn nghiêm trọng hơn? Cổ phiếu chip AI đối mặt làn sóng bán tháo mới

Ngành công nghiệp bán dẫn – động lực tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường chứng khoán trong nhiều năm qua – đang bước vào một trong những giai đoạn khó khăn nhất kể từ sau cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI). Hàng loạt cổ phiếu chip đồng loạt lao dốc, vốn hóa thị trường “bốc hơi” hàng trăm tỷ USD, trong khi giới phân tích cảnh báo đợt điều chỉnh này có thể vẫn chưa chạm đáy.

Điều đáng lo ngại là nhiều nhà đầu tư vẫn giữ tâm lý lạc quan quá mức, cho rằng đây chỉ là một nhịp điều chỉnh ngắn hạn trước khi thị trường tiếp tục tăng trưởng. Tuy nhiên, nếu áp lực bán tiếp diễn, làn sóng “đầu hàng” của các nhà đầu tư này có thể tạo ra một chu kỳ bán tháo mạnh hơn, khiến toàn bộ nhóm cổ phiếu bán dẫn tiếp tục chịu sức ép.

Thị trường bán dẫn bước vào giai đoạn đầy biến động

Trong vài năm trở lại đây, ngành bán dẫn trở thành tâm điểm của giới đầu tư nhờ làn sóng AI bùng nổ. Những doanh nghiệp sản xuất chip liên tục ghi nhận doanh thu tăng trưởng, kéo theo giá cổ phiếu tăng mạnh và định giá đạt mức kỷ lục.

Tuy nhiên, bức tranh hiện nay đã thay đổi đáng kể.

Theo các chiến lược gia của BTIG, sau nhiều cuộc gặp gỡ với khách hàng tại New York, họ nhận thấy phần lớn nhà đầu tư vẫn chưa chuẩn bị cho khả năng thị trường giảm sâu hơn.

Nói cách khác, mặc dù đã xuất hiện nhiều tín hiệu tiêu cực nhưng lượng nhà đầu tư vẫn “ôm” cổ phiếu bán dẫn còn rất lớn. Khi thị trường tiếp tục giảm, áp lực cắt lỗ sẽ gia tăng và có thể tạo thành hiệu ứng domino.

AI không còn là “lá chắn” tuyệt đối cho cổ phiếu chip

Một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến nhóm bán dẫn suy yếu là sự thay đổi kỳ vọng đối với lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Trong giai đoạn 2023–2025, các tập đoàn công nghệ liên tục công bố kế hoạch đầu tư hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng AI. Điều này tạo nên cơn sốt mua cổ phiếu chip trên toàn cầu.

Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư hiện bắt đầu đặt câu hỏi:

• Liệu tốc độ tăng trưởng của AI có còn đủ mạnh?
• Các doanh nghiệp có tiếp tục duy trì mức chi tiêu khổng lồ?
• Doanh thu từ AI có tương xứng với mức định giá hiện tại?

Khi những câu hỏi này xuất hiện ngày càng nhiều, tâm lý hưng phấn đã nhanh chóng chuyển sang thận trọng.

Các chiến lược gia của Barclays cũng nhận định rằng sự hào hứng đối với các khoản đầu tư vốn cho AI đang bắt đầu suy giảm, báo hiệu chu kỳ tăng trưởng nóng có thể đã đi qua giai đoạn đỉnh điểm.

Địa chính trị tiếp tục là “quả bom” đối với ngành bán dẫn

Ngoài câu chuyện AI, ngành bán dẫn còn phải đối mặt với nhiều rủi ro khác.

Đáng chú ý là:

• Nguy cơ siết chặt xuất khẩu chip sang các thị trường quan trọng.
• Căng thẳng thương mại giữa các nền kinh tế lớn.
• Thuế quan mới có thể ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng.
• Rủi ro địa chính trị khiến doanh nghiệp khó mở rộng thị trường.

Đây đều là những yếu tố có khả năng làm giảm doanh số bán chip trong thời gian tới, đặc biệt đối với các công ty phụ thuộc lớn vào thị trường quốc tế.

Chip nhớ trở thành tâm điểm của làn sóng bán tháo

Nếu có một phân khúc chịu thiệt hại nặng nề nhất trong mùa hè năm nay thì đó chính là chip nhớ.

Đây từng là nhóm cổ phiếu tăng mạnh nhất nhờ kỳ vọng AI sẽ thúc đẩy nhu cầu bộ nhớ tốc độ cao.

Tuy nhiên, sau khi đạt mức định giá rất cao, nhóm này đã chứng kiến một đợt điều chỉnh mạnh.

Những cái tên chịu áp lực lớn bao gồm:

• Micron (MU): mất hơn 350 tỷ USD vốn hóa so với đỉnh.
• Sandisk (SNDK): giảm mạnh sau giai đoạn tăng nóng.
• Intel (INTC): tiếp tục đối mặt áp lực tái cấu trúc.
• Applied Materials (AMAT): vốn hóa sụt giảm đáng kể.
• Lam Research (LRCX): chịu áp lực từ triển vọng đầu tư thiết bị bán dẫn.

Sự kết hợp giữa hoạt động chốt lời sau nhiều năm tăng giá và triển vọng tăng trưởng chậm lại đã khiến nhóm cổ phiếu này lao dốc mạnh.

Vì sao nhiều chuyên gia cho rằng đợt giảm vẫn chưa kết thúc?

Một trong những đặc điểm thường thấy của các chu kỳ giảm mạnh là nhà đầu tư cần trải qua giai đoạn “đầu hàng” (capitulation).

Đó là thời điểm phần lớn nhà đầu tư mất niềm tin và chấp nhận bán ra bằng mọi giá.

Hiện tại, theo nhiều chiến lược gia Phố Wall, tâm lý này vẫn chưa thực sự xuất hiện.

Thay vào đó, nhiều người vẫn kỳ vọng thị trường sẽ nhanh chóng phục hồi nhờ AI.

Nếu kỳ vọng này tiếp tục bị phá vỡ bởi kết quả kinh doanh kém khả quan hoặc triển vọng tăng trưởng suy yếu, áp lực bán có thể còn gia tăng đáng kể.

Nhà đầu tư nên làm gì trước biến động của cổ phiếu bán dẫn?

Trong bối cảnh hiện nay, giới phân tích khuyến nghị nhà đầu tư nên:

• Hạn chế mua đuổi các cổ phiếu đã tăng nóng.
• Theo dõi sát báo cáo lợi nhuận của các doanh nghiệp bán dẫn.
• Quan sát xu hướng chi tiêu AI của các tập đoàn công nghệ lớn.
• Đánh giá kỹ định giá trước khi giải ngân.
• Quản trị rủi ro bằng tỷ trọng danh mục hợp lý.

Việc bắt đáy quá sớm trong một xu hướng giảm mạnh luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt khi tâm lý thị trường vẫn chưa ổn định.

Triển vọng dài hạn của ngành bán dẫn vẫn còn tích cực?

Mặc dù ngắn hạn đang đối mặt nhiều khó khăn, phần lớn chuyên gia vẫn đánh giá ngành bán dẫn là lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng dài hạn.

Các xu hướng như:

• Trí tuệ nhân tạo (AI)
• Trung tâm dữ liệu
• Xe điện
• Robot tự động
• Điện toán đám mây
• Thiết bị IoT

đều sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu chip trong nhiều năm tới.

Tuy nhiên, sau giai đoạn tăng trưởng quá nóng, thị trường cần thời gian để điều chỉnh định giá về mức hợp lý hơn trước khi bước vào chu kỳ tăng mới.

Sự điều chỉnh của ngành bán dẫn phản ánh quá trình thị trường đánh giá lại kỳ vọng đối với AI sau nhiều năm tăng trưởng nóng. Dù triển vọng dài hạn vẫn được đánh giá tích cực, nhưng trong ngắn hạn, nhà đầu tư cần đặc biệt thận trọng trước các rủi ro về định giá, địa chính trị và tốc độ tăng trưởng nhu cầu chip. Nếu tâm lý lạc quan hiện tại chuyển thành làn sóng bán tháo diện rộng, thị trường bán dẫn hoàn toàn có thể còn trải qua những nhịp giảm sâu hơn.