Kinh tế Úc chịu cú sốc kép từ chiến tranh Iran: Lạm phát và nguy cơ đình trệ gia tăng

Doanh nghiệp Úc đối mặt áp lực từ xung đột Trung Đông

Nền kinh tế Úc đang bước vào giai đoạn nhiều rủi ro khi những tác động lan rộng từ cuộc xung đột tại Trung Đông và chiến tranh Iran bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận hành của doanh nghiệp.

Các tập đoàn lớn như Qantas Airways và Westpac Banking Corporation đã phát đi cảnh báo lợi nhuận, trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng vọt và niềm tin kinh doanh suy yếu rõ rệt.

Đây được xem là một trong những tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy nền kinh tế Úc đang phải đối mặt với nguy cơ “lạm phát đình trệ” (stagflation) – tình trạng tăng giá nhưng tăng trưởng chậm lại.

Giá nhiên liệu tăng gây áp lực trực tiếp lên hàng không và ngân hàng

Tác động đầu tiên và rõ ràng nhất đến từ giá dầu và nhiên liệu hàng không.

Qantas chịu chi phí nhiên liệu tăng mạnh

Qantas cho biết chi phí nhiên liệu máy bay trong nửa cuối năm tài chính có thể đạt tới 800 triệu AUD (tương đương 567 triệu USD), cao hơn khoảng 32% so với dự báo trước đó.

Hãng hàng không lớn nhất Úc cho biết:

• Giá nhiên liệu đã tăng hơn gấp đôi trong thời gian gần đây
• Thị trường năng lượng biến động mạnh
• Đang cắt giảm một số chuyến bay
• Tăng giá vé để bù chi phí
• Tạm hoãn chương trình mua lại cổ phiếu trị giá 150 triệu AUD

Theo Qantas, môi trường hiện tại “rất khó dự đoán”, buộc hãng phải liên tục điều chỉnh kế hoạch vận hành.

Westpac cảnh báo rủi ro tín dụng tăng cao

Không chỉ hàng không, lĩnh vực ngân hàng cũng bắt đầu chịu áp lực.

Westpac Banking Corporation đã:

• Tăng dự phòng tín dụng
• Dự báo rủi ro nợ xấu tăng
• Ghi nhận mức dự phòng cao nhất kể từ đại dịch COVID-19

Ngân hàng cho biết, lạm phát và lãi suất cao đang khiến người vay gặp khó khăn hơn trong việc trả nợ.

Một phát ngôn từ Westpac nhấn mạnh:

“Cú sốc nguồn cung từ thị trường năng lượng sẽ dẫn đến lạm phát cao hơn và lãi suất cao hơn, khiến tăng trưởng kinh tế suy yếu và tạo ra môi trường khó khăn cho khách hàng.”

Nguy cơ “lạm phát đình trệ” ngày càng rõ ràng

Phó Thống đốc Ngân hàng Dự trữ Úc, ông Andrew Hauser, cảnh báo nền kinh tế có thể rơi vào tình trạng mà ngân hàng trung ương lo ngại nhất:

“Cơn ác mộng của ngân hàng trung ương: lạm phát tăng trong khi tăng trưởng kinh tế giảm.”

Các yếu tố đang cùng lúc gây áp lực lên nền kinh tế Úc gồm:

• Giá năng lượng tăng do gián đoạn nguồn cung
• Chi phí vận chuyển và nhiên liệu leo thang
• Lãi suất duy trì ở mức cao
• Niềm tin tiêu dùng giảm mạnh
• Hoạt động kinh doanh chậm lại

Tâm lý thị trường suy yếu rõ rệt

Các khảo sát kinh tế mới nhất cho thấy:

• Niềm tin doanh nghiệp giảm
• Tâm lý người tiêu dùng suy yếu
• Kỳ vọng tăng trưởng bị điều chỉnh xuống

Cùng lúc đó, thị trường chứng khoán phản ứng tiêu cực:

• Cổ phiếu Westpac giảm khoảng 3,7%
• Cổ phiếu Qantas giảm khoảng 1%

Nhà đầu tư bắt đầu lo ngại rằng nếu xung đột Trung Đông kéo dài, tác động sẽ lan rộng hơn nữa sang toàn bộ nền kinh tế.

Doanh nghiệp Úc đang tính toán lại chiến lược

Trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh, nhiều doanh nghiệp đang buộc phải:

• Tăng giá sản phẩm và dịch vụ
• Cắt giảm chi phí vận hành
• Điều chỉnh kế hoạch đầu tư
• Gia tăng dự phòng rủi ro tài chính

Một số chuyên gia cho rằng lĩnh vực năng lượng và vận tải sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất, trong khi ngân hàng sẽ đối mặt với rủi ro tín dụng gia tăng.

Góc nhìn chuyên gia: Tác động có thể kéo dài

Theo giới phân tích, mức độ ảnh hưởng sẽ phụ thuộc vào thời gian kéo dài của xung đột Trung Đông.

• Nếu ngắn hạn: tác động chủ yếu là biến động giá nhiên liệu
• Nếu kéo dài: có thể gây suy giảm tăng trưởng toàn diện
• Rủi ro lan sang thị trường lao động và tiêu dùng

Một nhà quản lý quỹ nhận định:

“Càng kéo dài, thiệt hại kinh tế càng lớn và càng nhiều doanh nghiệp phải đưa ra cảnh báo lợi nhuận.”