Fed cảnh báo có thể tăng lãi suất trở lại: Lo ngại lạm phát ăn sâu vào nền kinh tế Mỹ

Fed phát tín hiệu cứng rắn trước áp lực lạm phát dai dẳng

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể cần duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt, thậm chí cân nhắc tăng lãi suất thêm một lần nữa, nếu áp lực lạm phát tiếp tục kéo dài. Bà Beth Hammack, Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland và là thành viên có quyền bỏ phiếu trong ủy ban hoạch định chính sách tiền tệ, cho rằng ngân hàng trung ương cần hành động kịp thời để đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.

Trong bài phát biểu được chuẩn bị trước tại cuộc họp thường niên của Hiệp hội Kinh tế Doanh nghiệp Quốc gia Mỹ (NABE), bà Hammack nhấn mạnh rằng việc điều chỉnh chính sách sớm và theo từng bước nhỏ có thể giúp Fed tránh phải thực hiện những thay đổi mạnh hơn trong tương lai.

Bà cho biết: “Khi có thể, tôi thường cho rằng nên thực hiện những điều chỉnh nhỏ và nhanh chóng hơn là chờ đợi và mạo hiểm phải thực hiện một sự điều chỉnh lớn hơn”.

Thông điệp này phản ánh quan điểm rằng Fed không nên chủ quan trước tình trạng lạm phát vượt mục tiêu trong thời gian dài. Nếu ngân hàng trung ương chờ đợi quá lâu trong khi áp lực giá cả vẫn dai dẳng, việc đưa lạm phát trở lại mức mong muốn có thể đòi hỏi những biện pháp mạnh tay hơn, kéo theo chi phí kinh tế lớn hơn.

Bà Hammack cũng khẳng định lập trường chính sách tiền tệ thắt chặt là phù hợp trong bối cảnh hiện tại, nhằm bảo đảm lạm phát có thể quay về mức 2% một cách kịp thời.

Những phát biểu này được thị trường theo dõi sát sao bởi chúng cho thấy khả năng tăng lãi suất vẫn nằm trong các phương án chính sách của Fed. Tuy nhiên, quan điểm của một quan chức không đồng nghĩa với quyết định chung của toàn bộ ủy ban hoạch định chính sách. Thời điểm và quy mô của bất kỳ thay đổi nào vẫn phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế và đánh giá của các nhà hoạch định chính sách.

Vì sao Fed lo ngại tâm lý lạm phát ăn sâu?

Một trong những điểm đáng chú ý trong phát biểu của bà Hammack là nguy cơ “tâm lý lạm phát” trở nên ăn sâu vào nền kinh tế. Đây là tình trạng người tiêu dùng, doanh nghiệp và người lao động bắt đầu mặc định rằng giá cả sẽ tiếp tục tăng cao trong tương lai.

Khi kỳ vọng này kéo dài, hành vi kinh tế có thể thay đổi theo nhiều cách. Người lao động có thể yêu cầu mức lương cao hơn để bù đắp chi phí sinh hoạt. Doanh nghiệp có thể chủ động tăng giá bán nhằm dự phòng chi phí đầu vào tăng. Người tiêu dùng cũng có thể đẩy nhanh việc mua sắm để tránh phải trả mức giá cao hơn sau này.

Nếu những hành vi đó diễn ra trên diện rộng, áp lực tăng giá có thể tiếp tục duy trì ngay cả khi một số nguyên nhân gây lạm phát ban đầu đã suy yếu. Điều này khiến nhiệm vụ ổn định giá cả của ngân hàng trung ương trở nên phức tạp hơn.

Bà Hammack cho biết kỳ vọng lạm phát dài hạn vẫn tương đối ổn định, dù lạm phát thực tế đã vượt mục tiêu trong hơn năm năm. Tuy nhiên, bà cảnh báo rằng sự ổn định này không thể được xem là điều chắc chắn.

Theo bà, mỗi tháng lạm phát tiếp tục ở mức cao sẽ làm gia tăng nguy cơ tâm lý lạm phát ăn sâu hơn vào nền kinh tế. Đây là lý do Fed cần theo dõi không chỉ các chỉ số giá cả hiện tại mà còn cả kỳ vọng của hộ gia đình, doanh nghiệp và thị trường.

Với Fed, việc duy trì niềm tin rằng lạm phát sẽ quay về mức mục tiêu có ý nghĩa quan trọng. Nếu kỳ vọng giá cả mất ổn định, ngân hàng trung ương có thể phải duy trì lãi suất cao lâu hơn hoặc cân nhắc tăng lãi suất để củng cố niềm tin vào cam kết kiểm soát lạm phát.

Lạm phát Mỹ vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Fed

Các số liệu được đề cập trong phát biểu của bà Hammack cho thấy áp lực giá cả tại Mỹ vẫn chưa hoàn toàn được kiểm soát.

Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 8. Trong khi đó, chỉ số PCE lõi, loại trừ giá thực phẩm và năng lượng thường biến động mạnh, tăng 3% so với cùng kỳ.

PCE là thước đo lạm phát được Fed đặc biệt quan tâm khi đánh giá xu hướng giá cả trong nền kinh tế. So với mục tiêu 2%, các mức tăng nói trên cho thấy lạm phát vẫn còn khoảng cách đáng kể so với ngưỡng mà ngân hàng trung ương mong muốn.

Lạm phát kéo dài tạo ra sức ép đối với nhiều nhóm trong nền kinh tế. Người tiêu dùng phải chi trả nhiều hơn cho hàng hóa và dịch vụ, trong khi doanh nghiệp đối mặt với sự bất định về chi phí, nhu cầu và kế hoạch đầu tư. Đối với Fed, bài toán nằm ở việc giảm tốc độ tăng giá mà không gây ra những tác động tiêu cực quá lớn đến việc làm và hoạt động kinh tế.

Nếu lạm phát tiếp tục giảm, Fed có thể có thêm dư địa để đánh giá lại mức độ thắt chặt cần thiết. Ngược lại, nếu dữ liệu giá cả cho thấy áp lực tăng trở lại hoặc kéo dài hơn dự kiến, khả năng duy trì lãi suất cao hoặc tăng thêm lãi suất có thể được đưa ra thảo luận nghiêm túc hơn.

Dù vậy, không nên chỉ dựa vào một chỉ số hoặc một tháng dữ liệu để kết luận rằng Fed chắc chắn sẽ thay đổi chính sách. Các nhà hoạch định chính sách thường đánh giá nhiều yếu tố, bao gồm xu hướng lạm phát, thị trường lao động, tăng trưởng kinh tế và những rủi ro đối với triển vọng trong thời gian tới.

Thị trường dự đoán Fed sẽ làm gì tiếp theo?

Biên bản cuộc họp tháng 9 của Fed cho thấy các quan chức vẫn cân nhắc khả năng tăng lãi suất thêm một lần nữa, nhưng không đưa ra thời điểm cụ thể cho một quyết định như vậy.

Theo dữ liệu được trích dẫn từ công cụ FedWatch của CME trong thông tin nguồn, các nhà giao dịch khi đó đánh giá xác suất Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp chính sách cuối tháng ở mức hơn 78%. Trong khi đó, xác suất tăng lãi suất tại cuộc họp cuối năm vào tháng 12 được ước tính gần 88%.

Các tỷ lệ này cần được hiểu là kỳ vọng của thị trường tại thời điểm dữ liệu được ghi nhận, không phải cam kết của Fed hay kết quả đã được xác định. Xác suất dự đoán có thể thay đổi nhanh chóng khi xuất hiện dữ liệu lạm phát, việc làm hoặc phát biểu mới từ các quan chức ngân hàng trung ương.

Điểm đáng chú ý là thị trường có thể đồng thời kỳ vọng Fed giữ nguyên lãi suất trong một cuộc họp gần nhất và vẫn tính đến khả năng tăng lãi suất trong những tháng tiếp theo. Điều này phản ánh sự khác biệt giữa quyết định ngắn hạn và triển vọng chính sách trong cả giai đoạn.

Đối với nhà đầu tư, các tín hiệu từ Fed cần được đánh giá cùng dữ liệu kinh tế thực tế. Một phát biểu cứng rắn có thể khiến thị trường điều chỉnh kỳ vọng về lãi suất, lợi suất trái phiếu và giá tài sản, nhưng phản ứng cụ thể còn phụ thuộc vào mức độ bất ngờ so với những gì đã được phản ánh vào giá.

Lãi suất cao có thể tác động thế nào đến thị trường tài chính?

Nếu Fed tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ, ảnh hưởng có thể lan rộng từ thị trường trái phiếu Mỹ sang cổ phiếu, đồng USD, vàng và tiền điện tử.

Thị trường chứng khoán: Lãi suất cao làm tăng chi phí vốn và có thể khiến doanh nghiệp phải xem xét lại kế hoạch vay nợ, đầu tư hoặc mở rộng hoạt động. Đồng thời, lãi suất chiết khấu cao hơn có thể gây sức ép lên định giá cổ phiếu, đặc biệt với các doanh nghiệp công nghệ và nhóm tăng trưởng có phần lớn lợi nhuận kỳ vọng nằm ở tương lai. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào kết quả kinh doanh, triển vọng doanh thu và định giá hiện tại của từng doanh nghiệp.

Trái phiếu và lợi suất: Kỳ vọng lãi suất chính sách cao hơn có thể đẩy lợi suất trái phiếu lên, nhất là khi thị trường điều chỉnh dự báo về đường đi của lãi suất. Giá trái phiếu có lãi suất cố định thường biến động ngược chiều với lợi suất, nên nhà đầu tư cần chú ý đến rủi ro định giá khi lợi suất tăng.

Đồng USD: Lãi suất Mỹ duy trì ở mức cao có thể hỗ trợ đồng USD nếu làm tăng sức hấp dẫn tương đối của tài sản định giá bằng đồng tiền này. Tuy nhiên, tỷ giá còn chịu tác động từ chính sách của các ngân hàng trung ương khác, triển vọng tăng trưởng và nhu cầu trú ẩn an toàn.

Vàng: Lãi suất và lợi suất thực tăng thường làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng, tài sản không trả lãi định kỳ. Vì vậy, vàng có thể chịu áp lực khi thị trường kỳ vọng chính sách tiền tệ thắt chặt hơn. Dẫu vậy, nhu cầu phòng ngừa rủi ro địa chính trị, lo ngại kinh tế hoặc biến động tiền tệ có thể tạo lực hỗ trợ cho kim loại quý.

Bitcoin và thị trường tiền điện tử: Môi trường lãi suất cao có thể khiến nhà đầu tư thận trọng hơn với các tài sản có độ biến động lớn. Chi phí vốn tăng và thanh khoản tài chính kém thuận lợi cũng có thể gây áp lực lên các tài sản rủi ro. Tuy nhiên, giá Bitcoin không chỉ phụ thuộc vào Fed mà còn chịu ảnh hưởng của dòng vốn ETF, hoạt động giao dịch, tâm lý thị trường và các yếu tố riêng của ngành tiền điện tử.

Những tác động trên không diễn ra theo một chiều trong mọi thời điểm. Nếu thị trường đã dự đoán trước khả năng tăng lãi suất, phản ứng giá có thể hạn chế. Ngược lại, một quyết định bất ngờ hoặc thông điệp cứng rắn hơn dự kiến có thể khiến biến động tăng mạnh.

Fed đứng trước bài toán cân bằng giữa giá cả và tăng trưởng

Chính sách tiền tệ luôn đòi hỏi Fed cân bằng giữa hai mục tiêu lớn: ổn định giá cả và hỗ trợ điều kiện kinh tế lành mạnh, bao gồm thị trường lao động. Khi lạm phát còn cao, việc duy trì lãi suất thấp có thể khiến nhu cầu tiếp tục mạnh và gây khó khăn cho quá trình giảm giá. Nhưng nếu thắt chặt quá mức, chi phí vay cao có thể làm giảm tiêu dùng, đầu tư và tuyển dụng.

Quan điểm của bà Hammack cho thấy bà ưu tiên xử lý rủi ro lạm phát trước khi vấn đề trở nên khó kiểm soát hơn. Lập luận về những điều chỉnh nhỏ và nhanh chóng phản ánh mong muốn tránh tình huống phải đưa ra một đợt thắt chặt lớn hơn sau khi áp lực giá cả đã kéo dài.

Dù vậy, đây vẫn là một quan điểm trong quá trình thảo luận chính sách của Fed. Quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc vào đánh giá chung của các thành viên có quyền biểu quyết và dữ liệu kinh tế mới nhất.

Trong thời gian tới, nhà đầu tư cần theo dõi các báo cáo lạm phát PCE, chỉ số giá tiêu dùng (CPI), số liệu việc làm, tăng trưởng tiền lương và những thông điệp từ các quan chức Fed. Các dữ liệu này có thể giúp làm rõ liệu áp lực giá cả đang giảm bền vững hay vẫn đủ dai dẳng để khiến ngân hàng trung ương duy trì lập trường cứng rắn.

Cảnh báo của Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack cho thấy cuộc chiến chống lạm phát tại Mỹ vẫn chưa kết thúc. Với lạm phát cao hơn mục tiêu 2% và nguy cơ kỳ vọng giá cả thay đổi theo hướng bất lợi, Fed có thể cần duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn hoặc cân nhắc tăng lãi suất nếu dữ liệu kinh tế yêu cầu.

Tuy nhiên, khả năng tăng lãi suất không đồng nghĩa quyết định đã được đưa ra. Triển vọng chính sách sẽ phụ thuộc vào dữ liệu mới, diễn biến thị trường lao động và đánh giá của các nhà hoạch định chính sách. Đối với nhà đầu tư, điều quan trọng là theo dõi các tín hiệu một cách có hệ thống, đánh giá rủi ro danh mục và tránh phản ứng vội vàng trước những biến động ngắn hạn.

Nguồn tham khảo: Bài phát biểu của Beth Hammack tại Hiệp hội Kinh tế Doanh nghiệp Quốc gia Mỹ; biên bản cuộc họp Fed tháng 9; dữ liệu PCE và công cụ FedWatch của CME được nêu trong thông tin nguồn.

Câu hỏi về quan điểm lãi suất của một số thành viên của FED

1. Vì sao Fed có thể tăng lãi suất trở lại?

Fed có thể cân nhắc tăng lãi suất nếu lạm phát tiếp tục cao hơn mục tiêu 2%, đặc biệt khi xuất hiện dấu hiệu kỳ vọng lạm phát đang tăng hoặc ăn sâu vào hành vi của người tiêu dùng và doanh nghiệp. Tuy nhiên, quyết định còn phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế và đánh giá của toàn bộ ủy ban chính sách.

2. Beth Hammack là ai?

Beth Hammack là Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland. Trong thông tin được đề cập, bà là thành viên có quyền bỏ phiếu trong ủy ban hoạch định chính sách tiền tệ và đã công khai ủng hộ việc duy trì lập trường thắt chặt để đưa lạm phát về mục tiêu.

3. Lạm phát Mỹ đang ở mức nào trong số liệu được đề cập?

Theo số liệu trong thông tin nguồn, PCE tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 8, còn PCE lõi tăng 3%. Cả hai đều cao hơn mục tiêu lạm phát 2% của Fed.

4. Nếu Fed tăng lãi suất, vàng và Bitcoin có giảm không?

Không nhất thiết. Lãi suất cao có thể gây sức ép lên vàng và Bitcoin thông qua lợi suất, chi phí cơ hội và khẩu vị rủi ro. Tuy nhiên, giá của hai tài sản còn chịu tác động từ nhiều yếu tố khác, vì vậy không thể khẳng định chúng chắc chắn giảm chỉ dựa trên một tín hiệu chính sách.

5. Nhà đầu tư nên theo dõi điều gì trước cuộc họp Fed?

Nhà đầu tư nên theo dõi dữ liệu lạm phát, việc làm, tiền lương, lợi suất trái phiếu Mỹ và phát biểu của các quan chức Fed. Đồng thời, cần phân biệt giữa kỳ vọng của thị trường và quyết định chính thức, tránh đưa ra quyết định chỉ dựa trên một phát biểu riêng lẻ.