Cuộc chuyển giao tài sản 124 nghìn tỷ USD: Vì sao nhiều người Mỹ muốn trao thừa kế khi còn sống?

Nước Mỹ đang bước vào một trong những đợt chuyển giao tài sản lớn nhất trong lịch sử. Theo Cerulli Associates, khoảng 124 nghìn tỷ USD tài sản dự kiến sẽ được chuyển từ các thế hệ lớn tuổi sang người thừa kế và các tổ chức từ thiện trong khoảng thời gian đến năm 2048. Trong đó, phần lớn sẽ được chuyển cho các thế hệ trẻ hơn, bên cạnh một phần đáng kể dành cho hoạt động từ thiện.

Nhưng một câu hỏi đang ngày càng được nhiều gia đình Mỹ đặt ra là: Có nhất thiết phải chờ đến khi cha mẹ qua đời mới chuyển giao tài sản hay không?

Một bộ phận người về hưu đang lựa chọn một cách tiếp cận khác: trao một phần tài sản cho con cái hoặc người thân ngay khi họ còn sống.

Lý do khá thực tế. Một khoản tiền thừa kế nhận ở tuổi 40 hoặc 50 có thể giúp một gia đình trẻ trả nợ, mua căn nhà đầu tiên, thanh toán chi phí giáo dục hoặc xây dựng nền tảng tài chính. Trong khi đó, cùng một khoản tiền nếu chỉ nhận được ở tuổi 60 hoặc 70 có thể không còn tạo ra tác động tương tự.

124 nghìn tỷ USD và cuộc “Đại chuyển giao tài sản”

Khái niệm Great Wealth Transfer, hay “Đại chuyển giao tài sản”, đang trở thành một chủ đề lớn trong lĩnh vực tài chính cá nhân và lập kế hoạch di sản tại Mỹ.

Theo Cerulli Associates, khoảng 124 nghìn tỷ USD tài sản được dự kiến chuyển giao trong giai đoạn đến năm 2048. Kiplinger cho biết khoảng 105 nghìn tỷ USD trong số này dự kiến đi tới những người thừa kế, trong khi khoảng 18 nghìn tỷ USD được dự kiến dành cho hoạt động từ thiện.

Quy mô của con số khiến đây không chỉ là vấn đề của những gia đình siêu giàu.

Tài sản được chuyển giao có thể bao gồm tiền mặt, cổ phiếu, bất động sản, tài khoản hưu trí, doanh nghiệp gia đình và nhiều loại tài sản khác.

Vấn đề là thời điểm chuyển giao có thể tạo ra sự khác biệt lớn đối với người nhận.

Một người 45 tuổi đang phải trả khoản vay mua nhà có thể sử dụng 100.000 USD rất khác so với một người 70 tuổi đã sở hữu nhà và gần hoàn tất kế hoạch nghỉ hưu.

David Blanchett, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu hưu trí tại Prudential, cho rằng nhiều gia đình nhận ra tiền có thể hữu ích hơn khi con cái đang ở độ tuổi 40 hoặc 50 thay vì chờ đến khi họ bước sang tuổi 60 hoặc 70.

Điều đó dẫn đến một thay đổi trong tư duy về thừa kế: thừa kế không nhất thiết phải là một sự kiện xảy ra sau khi người để lại tài sản qua đời.

Vì sao cha mẹ muốn cho con tiền khi còn sống?

Một cuộc khảo sát của Morning Consult được thực hiện cho Kiplinger cho thấy khi được hỏi tiền thừa kế nên được sử dụng vào đâu, cả cha mẹ và con cái trưởng thành đều đề cập tới những mục tiêu tương đối thiết thực.

Các mục tiêu bao gồm trả nợ, mua nhà và đảm bảo an toàn tài chính cho giai đoạn nghỉ hưu.

Điều này phản ánh một thực tế của nền kinh tế Mỹ hiện nay.

Một người trẻ có thể đang phải đối mặt với:

• Khoản vay mua nhà lớn.
• Khoản vay sinh viên.
• Chi phí chăm sóc trẻ em.
• Chi phí giáo dục.
• Khó khăn trong việc tích lũy khoản tiền đặt cọc mua nhà.
• Áp lực tiết kiệm cho tuổi nghỉ hưu.

Một khoản hỗ trợ từ cha mẹ vào đúng thời điểm có thể giúp giải quyết một trong những trở ngại này.

Ví dụ, khoản tiền 100.000 USD được trao khi người con 40 tuổi có thể trở thành khoản đặt cọc mua nhà, giảm nợ hoặc vốn đầu tư trong nhiều thập kỷ. Nếu khoản tiền đó chỉ được nhận sau khi người con 65 tuổi, lợi ích kinh tế trực tiếp có thể khác đáng kể.

Đó chính là lý do một số chuyên gia tài chính gọi hình thức này là “living inheritance”, tức thừa kế khi người cho vẫn còn sống.

Nỗi sợ lớn nhất: Cho đi rồi có thể hết tiền khi về già

Dù ý tưởng trao tài sản sớm có vẻ hấp dẫn, người về hưu vẫn phải đối mặt với một vấn đề quan trọng: họ không biết mình sẽ cần bao nhiêu tiền trong những năm cuối đời.

Tuổi thọ ngày càng kéo dài đồng nghĩa với việc một người có thể phải sử dụng tiền tiết kiệm trong 20, 30 năm hoặc lâu hơn sau khi nghỉ việc.

Chi phí chăm sóc sức khỏe và chăm sóc dài hạn cũng có thể tăng mạnh.

Michael Conrath, chiến lược gia trưởng về hưu trí của JPMorgan, cho rằng việc thừa kế và kế hoạch nghỉ hưu có mối liên hệ chặt chẽ cả về mặt tài chính lẫn tâm lý. Nỗi lo phổ biến là nếu trao tiền quá sớm, người về hưu có thể cần đến số tiền đó sau này nhưng không thể lấy lại.

Đây là lý do các chuyên gia thường không khuyến khích người về hưu đơn giản lấy một khoản lớn từ tài khoản tiết kiệm rồi chuyển cho con cái mà không tính toán.

Thay vào đó, điều quan trọng là phải xác định:

Mình cần bao nhiêu để sống an toàn trong phần đời còn lại, và số tiền nào thực sự có thể chia sẻ?

Chia tài sản hưu trí thành ba phần

Một cách tiếp cận được Michael Conrath đề cập là chia tài sản thành ba nhóm:

1. Phần ổn định

Đây là nguồn tiền phục vụ các khoản chi phí thiết yếu và có tính lặp lại như:

• Nhà ở.
• Thực phẩm.
• Điện nước.
• Bảo hiểm.
• Chăm sóc sức khỏe.
• Các khoản chi phí thiết yếu khác.

Mục tiêu của phần này là bảo đảm người về hưu không phải bán tài sản đầu tư trong điều kiện bất lợi chỉ để trang trải cuộc sống.

2. Phần linh hoạt

Đây là khoản dành cho những mục tiêu không bắt buộc như du lịch, giải trí, sở thích cá nhân, mua sắm hoặc các trải nghiệm khác.

Quy mô của phần này có thể thay đổi tùy từng gia đình.

3. Phần dành cho thừa kế

Nếu sau khi bảo đảm hai nhóm đầu tiên mà vẫn còn tài sản dư thừa, phần này có thể được xem xét để chuyển cho con cái, cháu hoặc tổ chức từ thiện.

Cách chia như vậy có thể giúp người về hưu nhìn rõ hơn số tiền thực sự có thể trao đi mà không làm ảnh hưởng đến an toàn tài chính của bản thân.

Quan trọng hơn, nó giúp giảm tâm lý “sợ hết tiền” vốn khiến nhiều người trì hoãn việc trao tài sản.

Cho đi khi còn sống có những lợi ích gì?

Trao tài sản khi còn sống không chỉ mang lại lợi ích cho người nhận.

Trong một số trường hợp, nó cũng có thể tạo ra lợi ích về thuế hoặc kế hoạch di sản cho người cho.

Tuy nhiên, các quy định phụ thuộc vào loại tài sản, quy mô khoản tặng, quan hệ giữa người cho và người nhận cũng như luật liên bang và tiểu bang.

Giảm quy mô tài sản

Đối với những gia đình có tài sản lớn, việc chuyển tài sản trong thời gian còn sống có thể là một phần của chiến lược lập kế hoạch di sản.

Năm 2026, mức miễn trừ cơ bản của thuế di sản và quà tặng liên bang là 15 triệu USD cho mỗi cá nhân theo IRS. Điều này có nghĩa là các quy tắc thuế di sản chủ yếu trở nên quan trọng đối với những tài sản có quy mô lớn, dù vẫn cần xem xét các quy định khác và luật của từng bang.

Quà tặng 19.000 USD mỗi người nhận trong năm 2026

Một điểm cần cập nhật so với nhiều tài liệu cũ là mức loại trừ quà tặng hằng năm năm 2026 là 19.000 USD cho mỗi người nhận.

Ví dụ, một người có thể tặng 19.000 USD cho mỗi người con trong năm 2026 mà khoản quà tặng đó nằm trong mức loại trừ hằng năm, với điều kiện đáp ứng các yêu cầu của quy định. Hai vợ chồng có thể có tổng mức loại trừ 38.000 USD cho cùng một người nhận nếu đáp ứng các quy định liên quan đến việc chia quà tặng.

Điều quan trọng là 19.000 USD là mức loại trừ hằng năm cho từng người nhận, không phải giới hạn tổng số tiền một người được phép tặng trong cả đời.

Các khoản tặng vượt mức này có thể liên quan đến nghĩa vụ khai báo quà tặng và sử dụng mức miễn trừ trọn đời, nhưng không đồng nghĩa cứ vượt 19.000 USD là lập tức phải nộp thuế quà tặng. Vì vậy, các gia đình có tài sản lớn nên làm việc với chuyên gia thuế hoặc luật sư lập kế hoạch di sản trước khi chuyển tiền.

Có thể thanh toán trực tiếp học phí và chi phí y tế

Một chiến lược khác thường được sử dụng trong kế hoạch tặng tài sản là thanh toán trực tiếp một số khoản học phí hoặc chi phí y tế đủ điều kiện.

Trong những trường hợp đáp ứng điều kiện của luật thuế, các khoản thanh toán đủ điều kiện được thực hiện trực tiếp cho cơ sở giáo dục hoặc nhà cung cấp dịch vụ y tế có thể được xử lý khác với một khoản tiền mặt trao trực tiếp cho người thân.

Đây là lĩnh vực có nhiều điều kiện cụ thể, vì vậy không nên hiểu rằng mọi khoản thanh toán học phí hoặc y tế đều tự động được miễn các quy định về quà tặng.

Ngoài ra, gia đình có thể cân nhắc các công cụ tiết kiệm giáo dục như tài khoản 529, tùy theo mục tiêu và tình hình tài chính.

Người nhận có thể sử dụng tiền ngay vào thời điểm cần thiết

Lợi ích rõ ràng nhất của living inheritance nằm ở thời điểm.

Nếu người con đang cần 80.000 USD để hoàn tất khoản đặt cọc mua nhà, khoản tiền đó có giá trị thực tế ngay hôm nay.

Nếu người cháu đang chuẩn bị vào đại học, việc hỗ trợ học phí có thể giảm áp lực vay nợ.

Nếu một người con đang ở tuổi 40 và chưa tích lũy đủ cho nghỉ hưu, việc nhận tài sản sớm có thể cho phép họ đầu tư trong thời gian dài hơn.

Đây là khác biệt cơ bản giữa giá trị của tài sản và giá trị của tài sản tại một thời điểm cụ thể trong cuộc đời.

Một khoản tiền 100.000 USD không phải lúc nào cũng có tác động giống nhau ở tuổi 30, 50 và 75.

Tặng cổ phiếu có thể phức tạp hơn tặng tiền mặt

Không phải tài sản nào cũng nên được chuyển giao theo cùng một cách.

Ví dụ, cổ phiếu đã tăng giá có thể tạo ra vấn đề thuế khác với tiền mặt. Người nhận tài sản tăng giá có thể phải xem xét cơ sở tính thuế và nghĩa vụ thuế lãi vốn khi bán tài sản.

Trong khi đó, việc tài sản được chuyển sau khi người sở hữu qua đời có thể có những quy tắc thuế khác, bao gồm cơ chế điều chỉnh cơ sở tính thuế trong một số trường hợp.

Do đó, quyết định “tặng ngay hay để lại thừa kế” không chỉ là vấn đề tình cảm mà còn liên quan đến cấu trúc tài sản.

Đặc biệt với cổ phiếu, bất động sản, doanh nghiệp tư nhân hoặc tài sản có giá trị lớn, việc trao đổi với cố vấn thuế và luật sư di sản trước khi chuyển giao có thể rất quan trọng.

Đừng biến khoản thừa kế sớm thành rủi ro cho chính mình

Một trong những nguyên tắc quan trọng nhất của living inheritance là:

Không nên hỗ trợ con cái bằng cách phá vỡ kế hoạch nghỉ hưu của chính mình.

Người về hưu cần tính đến tuổi thọ, lạm phát, chi phí y tế, chăm sóc dài hạn và những tình huống bất ngờ.

Nếu một người có 1 triệu USD tiết kiệm nhưng cần 800.000 USD cho phần đời còn lại theo kế hoạch tài chính, việc chuyển một khoản lớn cho con cái chỉ vì muốn cho đi sớm có thể tạo ra rủi ro đáng kể.

Ngược lại, nếu sau khi tính toán đầy đủ, người đó có khoản tài sản dư thừa đáng kể thì việc chia sẻ một phần trong lúc còn sống có thể là một lựa chọn để cân nhắc.

Pam Krueger, nhà sáng lập Wealthramp, nhấn mạnh rằng không nhất thiết phải lựa chọn giữa “cho tất cả ngay bây giờ” và “để lại tất cả sau khi qua đời”. Một chiến lược trung gian có thể là trao một phần khi còn sống và giữ lại phần còn lại cho tương lai.

Medicaid và “look-back” 5 năm là vấn đề cần đặc biệt lưu ý

Một rủi ro quan trọng là kế hoạch chăm sóc dài hạn.

Nội dung gốc đề cập đến việc tặng tài sản trong thời gian “look-back” 5 năm của Medicaid. Điểm này cần được hiểu chính xác hơn: quy định Medicaid về chuyển tài sản dưới giá trị thị trường có thể ảnh hưởng đến khả năng đủ điều kiện nhận Medicaid cho dịch vụ chăm sóc dài hạn, và luật có những ngoại lệ cũng như khác biệt theo từng trường hợp. CMS nêu rằng việc chuyển tài sản dưới giá trị hợp lý trong khoảng thời gian look-back có thể dẫn đến một thời gian bị phạt về khả năng nhận Medicaid thanh toán cho dịch vụ chăm sóc dài hạn.

Vì vậy, người cao tuổi không nên tặng một khoản tiền lớn ngay trước khi có nhu cầu chăm sóc dài hạn mà không kiểm tra tác động đối với Medicaid và luật của bang nơi họ cư trú.

Đây là một trong những lý do kế hoạch trao tài sản nên được thực hiện sớm và có sự tư vấn chuyên môn thay vì chờ đến khi phát sinh nhu cầu y tế.

Có nên thử bằng những khoản quà nhỏ?

Đối với người chưa chắc chắn, một cách tiếp cận thận trọng là bắt đầu bằng khoản hỗ trợ nhỏ.

Chẳng hạn:

• Hỗ trợ một phần tiền đặt cọc mua nhà.
• Thanh toán một phần khoản vay giáo dục.
• Đóng góp vào tài khoản 529 cho cháu.
• Hỗ trợ chi phí chăm sóc trẻ.
• Tặng một khoản tiền nhỏ định kỳ.
• Hỗ trợ một dự án từ thiện mà gia đình cùng quan tâm.

Điều này vừa giúp người nhận ngay lập tức, vừa cho người cho cơ hội quan sát cách khoản tiền được sử dụng.

Quan trọng hơn, việc trao tiền khi còn sống có thể tạo ra cơ hội để cha mẹ hướng dẫn con cái về cách quản lý tài sản.

Nếu một người con dự kiến sẽ nhận một khoản thừa kế lớn trong tương lai, việc được tiếp xúc với tài sản sớm có thể giúp họ hiểu hơn về đầu tư, ngân sách và trách nhiệm tài chính.

Thừa kế không chỉ là tiền

Một cuộc chuyển giao tài sản trị giá 124 nghìn tỷ USD không chỉ đặt ra câu hỏi về tiền bạc.

Nó còn đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ muốn truyền lại những giá trị mà họ đã xây dựng.

Một số gia đình có thể muốn con cái dùng tiền để mua nhà.

Gia đình khác có thể ưu tiên giáo dục.

Một số người muốn tài trợ cho tổ chức từ thiện.

Những người khác muốn giữ tài sản trong gia đình qua nhiều thế hệ.

Vì vậy, kế hoạch thừa kế không nên chỉ gồm một con số.

Nó cần trả lời những câu hỏi như:

Tôi muốn tài sản của mình tạo ra điều gì?

Tôi muốn con cái nhận tiền ở độ tuổi nào?

Tôi có muốn chứng kiến cách họ sử dụng khoản tiền đó không?

Tôi cần giữ lại bao nhiêu để bảo đảm cuộc sống của chính mình?

Những câu hỏi này đôi khi quan trọng không kém việc lựa chọn một công cụ tài chính cụ thể.

124 nghìn tỷ USD sẽ thay đổi cách các gia đình Mỹ nghĩ về thừa kế

Cuộc chuyển giao tài sản trị giá 124 nghìn tỷ USD đang đặt các gia đình Mỹ trước một câu hỏi khác với quan niệm thừa kế truyền thống.

Trước đây, nhiều người coi thừa kế là số tiền con cái nhận được sau khi cha mẹ qua đời. Nhưng khi giá nhà cao, chi phí giáo dục lớn và người trẻ phải đối mặt với nhiều khoản nợ, thời điểm nhận tài sản có thể quan trọng không kém quy mô tài sản.

Một khoản tiền được trao khi con cái đang mua căn nhà đầu tiên, nuôi con nhỏ hoặc xây dựng sự nghiệp có thể tạo ra tác động rất khác so với khoản tiền tương tự được nhận nhiều thập kỷ sau.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa mọi người về hưu nên lập tức trao tài sản.

An toàn tài chính của người cho vẫn phải được đặt lên trước. Kế hoạch cần tính đến tuổi thọ, chi phí y tế, chăm sóc dài hạn, biến động thị trường, thuế và những tình huống bất ngờ.

Giải pháp mà nhiều chuyên gia đề cập không nhất thiết là “cho ngay” hay “chờ đến khi qua đời”, mà có thể nằm ở giữa hai lựa chọn: giữ đủ để bảo đảm cuộc sống, trao một phần khi còn sống và để lại phần còn lại theo kế hoạch di sản.

Đối với một số gia đình, đó có thể là cách biến tài sản từ một lời hứa trong tương lai thành sự hỗ trợ thiết thực ngay trong thời điểm người thân thực sự cần nó.

Lưu ý: Nội dung mang tính thông tin, không phải tư vấn tài chính, thuế hoặc pháp lý. Quy định về thuế quà tặng, thuế di sản, Medicaid và kế hoạch chăm sóc dài hạn có thể thay đổi và khác nhau theo từng bang. Người có tài sản lớn nên tham khảo chuyên gia thuế, luật sư lập kế hoạch di sản và cố vấn tài chính trước khi thực hiện chuyển giao tài sản.

Nguồn tham khảo: Cerulli Associates; Kiplinger; Morning Consult; Internal Revenue Service (IRS); Centers for Medicare & Medicaid Services (CMS); Prudential; JPMorgan.

Câu hỏi về việc chuyển giao tài sản ở Mỹ

“Great Wealth Transfer” 124 nghìn tỷ USD là gì?

Đây là ước tính của Cerulli Associates về lượng tài sản dự kiến được chuyển giao từ các thế hệ lớn tuổi sang người thừa kế và các đối tượng khác, bao gồm tổ chức từ thiện, trong khoảng thời gian đến năm 2048.

Có nên trao thừa kế khi còn sống không?

Không có một câu trả lời phù hợp cho tất cả mọi người. Quyết định phụ thuộc vào tuổi, tài sản, thu nhập, chi phí chăm sóc dài hạn, nhu cầu của người nhận, mục tiêu di sản và tình hình thuế. Điều quan trọng là bảo đảm người cho vẫn có đủ nguồn lực cho phần đời còn lại trước khi trao tài sản.

Năm 2026 có thể tặng bao nhiêu tiền cho một người mà không áp dụng mức loại trừ hằng năm?

Theo IRS, mức loại trừ quà tặng hằng năm năm 2026 là 19.000 USD cho mỗi người nhận. Hai vợ chồng có thể đạt tổng mức 38.000 USD cho một người nhận trong những trường hợp đáp ứng quy định về gift splitting.

Mức miễn trừ thuế di sản liên bang năm 2026 là bao nhiêu?

IRS quy định mức miễn trừ cơ bản của thuế di sản năm 2026 là 15 triệu USD đối với một cá nhân. Quy định về thuế di sản của từng bang có thể khác với quy định liên bang.

Tặng tiền cho con có phải đóng thuế ngay không?

Không nhất thiết. Quy định thuế quà tặng của Mỹ phức tạp và khoản tặng vượt mức loại trừ hằng năm có thể liên quan đến nghĩa vụ khai báo hoặc sử dụng mức miễn trừ trọn đời, chứ không đồng nghĩa toàn bộ khoản tiền vượt 19.000 USD lập tức bị đánh thuế. Các trường hợp cụ thể nên được kiểm tra với chuyên gia thuế.

Vì sao chăm sóc dài hạn lại quan trọng khi trao tài sản?

Chi phí chăm sóc dài hạn có thể ảnh hưởng đáng kể đến ngân sách của người cao tuổi. Ngoài ra, Medicaid có quy định về chuyển tài sản trước khi xin hỗ trợ chăm sóc dài hạn. Việc chuyển tài sản không đúng cách có thể dẫn đến thời gian bị phạt về khả năng Medicaid thanh toán cho dịch vụ chăm sóc dài hạn.

Có nhất thiết phải cho toàn bộ tài sản khi còn sống không?

Không. Một chiến lược có thể là chia tài sản thành phần dành cho cuộc sống hiện tại, phần dự phòng và phần có thể trao cho người thân hoặc từ thiện. Việc chia từng giai đoạn cũng có thể giúp người cho duy trì sự an toàn tài chính.