Thị trường lao động Mỹ hạ nhiệt rõ rệt trong tháng 11
Số lượng việc làm trống tại Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất trong 14 tháng vào tháng 11, cho thấy nhu cầu lao động đang chậm lại trong bối cảnh doanh nghiệp đối mặt với bất ổn chính sách thuế nhập khẩu và làn sóng tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Theo báo cáo Khảo sát Việc làm và Tỷ lệ luân chuyển lao động (JOLTS) của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), số lượng việc làm chưa được lấp đầy đã giảm 303.000, xuống còn 7,146 triệu vị trí vào cuối tháng 11. Đây là mức thấp nhất kể từ tháng 9/2024. Con số của tháng 10 cũng được điều chỉnh giảm xuống 7,449 triệu.
So với kỳ vọng của các nhà kinh tế được Reuters khảo sát – 7,60 triệu việc làm trống – dữ liệu thực tế thấp hơn đáng kể, củng cố quan điểm rằng thị trường lao động Mỹ đang giảm tốc mang tính cấu trúc, thay vì sụp đổ theo chu kỳ.
“Không tuyển dụng, không sa thải”: Trạng thái đặc biệt của thị trường lao động
Dù số lượng tin tuyển dụng giảm mạnh hơn dự kiến, các doanh nghiệp Mỹ vẫn ngần ngại tiến hành sa thải hàng loạt. Điều này khiến thị trường lao động rơi vào trạng thái được các nhà kinh tế gọi là “không tuyển dụng, không sa thải”.
Marc Giannoni, kinh tế trưởng tại Barclays, nhận định rằng dữ liệu JOLTS tháng 11 cho thấy sự sụt giảm rõ rệt về nhu cầu tuyển dụng, nhưng không có dấu hiệu xấu đi nghiêm trọng về điều kiện lao động tổng thể. Cách tiếp cận thận trọng này phản ánh tâm lý chờ đợi của doanh nghiệp trong bối cảnh chính sách thương mại và thuế quan vẫn còn nhiều biến số.
Tháng 11 ghi nhận chỉ 0,91 vị trí việc làm trống cho mỗi người thất nghiệp, mức thấp nhất kể từ tháng 3/2021. Đáng chú ý, phần lớn sự sụt giảm đến từ các doanh nghiệp có quy mô 50–999 nhân viên, trong khi các doanh nghiệp nhỏ lại báo cáo sự gia tăng số lượng vị trí tuyển dụng.
Ngành nào đang cắt giảm nhu cầu lao động mạnh nhất?
Sự suy yếu của thị trường lao động không diễn ra đồng đều. Trong tháng 11, số lượng việc làm trống giảm mạnh nhất ở:
- Dịch vụ lưu trú và ăn uống: giảm 148.000 vị trí
- Chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ xã hội: giảm 66.000 vị trí
Đây là hai lĩnh vực từng đóng vai trò động lực chính cho tăng trưởng việc làm năm 2025, cho thấy xu hướng hạ nhiệt đang lan rộng.
Ngoài ra:
- Vận tải, kho bãi và tiện ích còn 108.000 vị trí trống
- Thương mại bán buôn giảm 63.000 vị trí
- Khu vực chính phủ giảm 89.000 vị trí, chủ yếu ở cấp tiểu bang và địa phương, trong khi chính phủ liên bang tăng nhẹ 8.000 vị trí
Ở chiều ngược lại, số lượng việc làm trống tăng 90.000 trong xây dựng và tăng vọt 121.000 trong bán lẻ, nhiều khả năng liên quan đến việc các doanh nghiệp chuẩn bị cho mùa lễ hội cuối năm.
Tỷ lệ việc làm trống chung giảm xuống 4,3%, từ mức 4,5% trong tháng 10.
Hoạt động tuyển dụng suy yếu, nhưng sa thải vẫn ở mức lịch sử thấp
Số lượng lao động được tuyển dụng trong tháng 11 giảm 253.000, xuống còn 5,115 triệu, phản ánh đà tăng trưởng việc làm yếu dù nền kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng khá trong quý III.
Đà giảm tuyển dụng diễn ra trên hầu hết các quy mô doanh nghiệp, đặc biệt rõ rệt trong chăm sóc sức khỏe và trợ giúp xã hội, nơi số lượng tuyển dụng giảm 76.000 người. Tỷ lệ tuyển dụng chung giảm còn 3,2%, từ mức 3,4%.
Trong khi đó, số người bị sa thải giảm 163.000, xuống còn 1,687 triệu, duy trì gần mức thấp lịch sử. Số người tự nguyện nghỉ việc tăng lên 3,161 triệu, đưa tỷ lệ nghỉ việc lên 2,0%, vẫn được xem là thấp so với tiêu chuẩn dài hạn.
Theo Sarah House, kinh tế trưởng tại Wells Fargo, tỷ lệ nghỉ việc tự nguyện thấp có thể khiến các doanh nghiệp buộc phải dùng đến sa thải nếu nhu cầu lao động tiếp tục giảm sâu hơn trong thời gian tới.
Vai trò của chính sách và AI trong bức tranh lao động
Các nhà kinh tế cho rằng bất ổn chính sách thuế nhập khẩu là một trong những nguyên nhân chính khiến doanh nghiệp trì hoãn mở rộng nhân sự. Phán quyết sắp tới của Tòa án Tối cao Mỹ về tính hợp pháp của các mức thuế quan toàn cầu có thể trở thành yếu tố then chốt định hướng quyết định tuyển dụng.
Bên cạnh đó, việc tích hợp AI vào một số vị trí công việc đang làm giảm nhu cầu lao động truyền thống, tạo ra những thách thức mang tính cấu trúc cho thị trường lao động, thay vì chỉ là chu kỳ kinh tế thông thường.
Fed sẽ làm gì trong bối cảnh hiện tại?
Với bức tranh lao động “hạ nhiệt nhưng chưa suy yếu nghiêm trọng”, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ được kỳ vọng sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng Giêng. Biên bản cuộc họp tháng 12 cho thấy nội bộ Fed vẫn tồn tại bất đồng sâu sắc về thời điểm và tốc độ nới lỏng chính sách.
Dự báo sơ bộ cho thấy việc làm phi nông nghiệp có thể chỉ tăng 60.000 việc làm trong tháng 12, trong khi tỷ lệ thất nghiệp được kỳ vọng giảm nhẹ xuống 4,5%. Các chỉ số khác như PMI dịch vụ lại phát tín hiệu tích cực, cho thấy nền kinh tế Mỹ bước vào năm mới với đà tăng trưởng ổn định nhưng thận trọng.
Vì sao số lượng việc làm trống tại Mỹ giảm mạnh?
Do doanh nghiệp thận trọng trước bất ổn chính sách và tác động của AI.
“Không tuyển dụng, không sa thải” nghĩa là gì?
Là trạng thái doanh nghiệp hạn chế tuyển mới nhưng cũng không cắt giảm nhân sự mạnh.
Ngành nào chịu ảnh hưởng lớn nhất trong tháng 11?
Lưu trú – ăn uống và chăm sóc sức khỏe.
Tỷ lệ sa thải thấp có phải tín hiệu tích cực?
Có, nhưng nếu kéo dài, rủi ro sa thải có thể tăng khi doanh nghiệp cần điều chỉnh.
AI ảnh hưởng thế nào đến thị trường lao động?
AI làm giảm nhu cầu một số vị trí, tạo ra thay đổi mang tính cấu trúc.
Fed có cắt giảm lãi suất sớm không?
Khả năng cao Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong ngắn hạn.
📌 Bạn đang theo dõi chính sách tiền tệ và thị trường lao động Mỹ?
Hiểu rõ dữ liệu việc làm và xu hướng tuyển dụng sẽ giúp bạn dự đoán tốt hơn các bước đi tiếp theo của Fed và tác động đến thị trường tài chính toàn cầu.
