Trump giao dịch cổ phiếu nhiều hơn cả Quốc hội cộng lại: Vì sao vấn đề xung đột lợi ích đang được chú ý?

Tổng thống Donald Trump đang trở thành tâm điểm của một cuộc tranh luận mới tại Mỹ sau khi dữ liệu công bố tài chính cho thấy ông đã thực hiện số lượng giao dịch chứng khoán rất lớn kể từ khi trở lại Nhà Trắng.

Theo phân tích của Bloomberg được công bố trong tháng 9/2026, Trump đã thực hiện khoảng 28.700 giao dịch chứng khoán trong 17 tháng, tương đương khoảng 80 giao dịch trong mỗi ngày thị trường hoạt động. Con số này được Bloomberg mô tả là nhiều hơn tổng số giao dịch của toàn bộ các thành viên Quốc hội cộng lại.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô giao dịch, mà còn ở câu hỏi về xung đột lợi ích khi tổng thống Mỹ đồng thời là người sở hữu tài sản có thể chịu tác động trực tiếp hoặc gián tiếp từ những quyết định chính sách của chính quyền.

Richard Painter, cựu luật sư đạo đức trưởng Nhà Trắng dưới thời Tổng thống George W. Bush và hiện là giáo sư luật chứng khoán tại Đại học Minnesota, cho rằng đây là một vấn đề nghiêm trọng. Ông nói với Fortune rằng sau khi xem xét lịch sử các đời tổng thống, ông không cho rằng nước Mỹ từng có một tổng thống giao dịch trên thị trường chứng khoán theo cách tương tự.

Trump đã thực hiện bao nhiêu giao dịch chứng khoán?

Hoạt động đầu tư của Trump trong nhiệm kỳ thứ hai có sự khác biệt đáng kể so với nhiệm kỳ đầu tiên.

Trong nhiệm kỳ đầu, các báo cáo tài chính của Trump chủ yếu tập trung vào bất động sản và các doanh nghiệp tư nhân. Tuy nhiên, những hồ sơ được công bố trong nhiệm kỳ thứ hai cho thấy danh mục đầu tư của ông có thêm lượng lớn trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu địa phương, chứng khoán ưu đãi ngân hàng và ETF trái phiếu.

Các báo cáo trước đó cho thấy một tài khoản đã mua hơn 100 triệu USD trái phiếu đô thị và doanh nghiệp vào tháng 8/2025, với tổng giá trị giao dịch vượt 337 triệu USD.

Sau đó, hoạt động giao dịch cổ phiếu trở nên rõ ràng hơn.

Một báo cáo trong quý I/2026 liệt kê khoảng 3.642 giao dịch trong 90 ngày, tương đương khoảng 60 giao dịch mỗi ngày giao dịch. Tổng giá trị các giao dịch được ước tính trong khoảng 220 triệu đến 750 triệu USD.

Bản công bố thường niên được phát hành ngày 30/6 sau đó cho thấy quy mô lớn hơn nhiều, với hơn 21.000 giao dịch trong năm 2025, tổng giá trị ước tính từ 600 triệu đến 1,86 tỷ USD, tương đương khoảng 85 giao dịch mỗi ngày giao dịch.

Tổng hợp các dữ liệu này, phân tích của Bloomberg đưa con số lên khoảng 28.700 giao dịch trong 17 tháng.

Trump liệt kê tám tài khoản đầu tư riêng biệt nhưng không công khai đầy đủ tổ chức tài chính nào đang quản lý các tài khoản này.

Vì sao việc tổng thống giao dịch cổ phiếu lại gây tranh luận?

Sở hữu cổ phiếu tự thân không phải là hành vi bất hợp pháp đối với một tổng thống Mỹ.

Điểm gây tranh luận nằm ở việc một tổng thống có thể vừa đưa ra các quyết định chính sách ảnh hưởng đến nền kinh tế và từng ngành nghề, vừa sở hữu các tài sản có giá trị có thể tăng hoặc giảm theo những chính sách đó.

Đây chính là vấn đề mà Richard Painter nhấn mạnh.

Theo ông, nếu một tổng thống sở hữu cổ phiếu của các công ty dầu khí, chẳng hạn, thì các chính sách có khả năng tác động đến giá dầu cũng có thể tác động đến giá trị tài sản của tổng thống.

Điều này tạo ra một câu hỏi về xung đột lợi ích ngay cả khi chưa có bằng chứng cho thấy tổng thống hoặc người quản lý tài khoản đã sử dụng thông tin mật của chính phủ để giao dịch.

Painter cũng thận trọng ở điểm này: các báo cáo giao dịch không thể tự mình chứng minh giao dịch nội gián.

Đây là sự phân biệt quan trọng.

Một giao dịch có vẻ trùng thời điểm với một quyết định chính sách hoặc một sự kiện thị trường chưa đủ để kết luận rằng giao dịch đó dựa trên thông tin không công khai.

Trump sử dụng mô hình quản lý tài sản nào?

Sau khi các giao dịch cổ phiếu được công bố, Nhà Trắng cho biết tài sản của Trump được đặt trong một quỹ tín thác do các con ông quản lý.

Eric Trump cũng bác bỏ cáo buộc cho rằng thành viên gia đình đang trực tiếp lựa chọn và mua từng cổ phiếu riêng lẻ.

Sau đó, người phát ngôn Nhà Trắng Davis Ingle đưa ra một mô tả khác về cách danh mục được vận hành. Theo tuyên bố với Fortune, các tổ chức tài chính bên thứ ba quản lý danh mục độc lập bằng những “danh mục đầu tư mẫu dựa trên máy tính”, tự động mô phỏng các chỉ số được công nhận, trong đó có Schwab 1000.

Nhà Trắng khẳng định không tồn tại xung đột lợi ích.

Tuy nhiên, câu hỏi về tổ chức cụ thể quản lý danh mục và sự khác biệt giữa mô tả “quỹ tín thác gia đình” trước đó với mô hình quản lý danh mục tự động vẫn chưa được giải thích đầy đủ trong các thông tin được công bố.

Painter cho rằng việc người khác quản lý tài khoản không hoàn toàn giải quyết được vấn đề nếu tổng thống vẫn có quyền sở hữu đối với tài sản.

Theo lập luận này, câu hỏi quan trọng không chỉ là ai bấm nút mua hoặc bán, mà còn là ai hưởng lợi hoặc chịu thiệt hại từ biến động của tài sản.

Những giao dịch nào khiến giới quan sát chú ý?

Một số giao dịch trong hồ sơ tài chính của Trump đã thu hút sự quan tâm vì chúng xuất hiện gần thời điểm những chính sách hoặc sự kiện kinh tế quan trọng.

Chẳng hạn, tài khoản được công bố đã mua cổ phiếu DoorDash với giá trị lên tới khoảng 1,38 triệu USD. Trước đó, Trump từng sử dụng DoorDash để giao đồ ăn từ McDonald’s đến Nhà Trắng trong một sự kiện liên quan đến chính sách thuế đối với người lao động nhận tiền boa.

Một trường hợp khác liên quan đến nhóm cổ phiếu điện toán đám mây quy mô lớn.

Tài khoản đã bán cổ phiếu nhóm này với giá trị khoảng 5-25 triệu USD vào ngày 10/2, chỉ một ngày sau khi thông tin về việc miễn thuế đối với một số loại chip bị rò rỉ.

Ngoài ra, tài khoản còn mua cổ phiếu năng lượng trong những tuần sau khi chiến tranh Iran bắt đầu, trong bối cảnh Trump công khai hạ thấp khả năng cuộc xung đột kéo dài.

Một giao dịch khác thu hút chú ý là Cal-Maine Foods, nhà sản xuất trứng lớn nhất nước Mỹ.

Tài khoản mua cổ phiếu công ty trong thời điểm thị trường Mỹ đối mặt với tình trạng thiếu trứng, sau đó bán ra khoảng hai tháng sau với mức giá được Fortune mô tả cao hơn từ hai đến năm lần so với giá mua trong các khoảng giao dịch được công bố.

Những trường hợp này không tự động chứng minh rằng giao dịch được thực hiện dựa trên thông tin mật.

Tuy nhiên, chúng làm nổi bật vấn đề lớn hơn: khi tổng thống đưa ra chính sách và đồng thời sở hữu tài sản liên quan đến những ngành chịu tác động của chính sách, công chúng có thể đặt câu hỏi về tính độc lập của các quyết định đó.

Tổng thống có bị cấm giao dịch cổ phiếu như quan chức khác không?

Đây là một trong những điểm pháp lý đáng chú ý nhất.

Theo Fortune, hầu hết quan chức thuộc nhánh hành pháp, ngoại trừ tổng thống và phó tổng thống, phải tuân thủ Điều 18 USC 208. Quy định này hạn chế quan chức tham gia vào những vấn đề của chính phủ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích tài chính cá nhân của họ.

Chính sự khác biệt về quy định này đã trở thành một phần của cuộc tranh luận.

Painter cho rằng nếu một người giữ vị trí Bộ trưởng Tài chính mà sở hữu một tài khoản với hoạt động giao dịch tương tự, vấn đề xung đột lợi ích sẽ nghiêm trọng hơn nhiều dưới các quy định hiện hành.

Tuy nhiên, tổng thống và phó tổng thống được đối xử khác trong hệ thống pháp luật hiện hành.

Điều đó không đồng nghĩa mọi giao dịch của tổng thống đều bất hợp pháp. Nó chỉ có nghĩa rằng những cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích áp dụng cho nhiều quan chức hành pháp khác không được áp dụng theo cùng cách đối với tổng thống.

Tranh luận về lệnh cấm giao dịch cổ phiếu

Hoạt động đầu tư của Trump diễn ra trong bối cảnh Quốc hội Mỹ cũng đang tranh luận về việc hạn chế giao dịch cổ phiếu của các quan chức dân cử.

Một dự luật tại Hạ viện được thông qua trong tháng 7/2026 và gắn với dự luật xác minh danh tính cử tri đã đề xuất cấm các thành viên Quốc hội, vợ/chồng và con cái phụ thuộc giao dịch cổ phiếu.

Trump từng ủng hộ ý tưởng cấm các nghị sĩ kiếm lợi từ việc sử dụng thông tin nội bộ và kêu gọi Quốc hội thông qua biện pháp này nhanh chóng.

Tuy nhiên, một đề xuất khác của Thượng nghị sĩ Josh Hawley nhằm mở rộng lệnh cấm sang tổng thống và phó tổng thống đã tạo ra phản ứng khác từ Trump.

Theo Fortune, phiên bản Hawley đưa ra vào năm trước sẽ không áp dụng đối với Trump cho đến năm 2029, tức sau khi nhiệm kỳ hiện tại của ông kết thúc. Trump đã chỉ trích Hawley về đề xuất này.

Vấn đề này không hoàn toàn mới.

Ngay từ ngày 6/1/2021, Richard Painter và giáo sư luật Donna Nagy của Đại học Indiana từng gửi thư tới lãnh đạo Quốc hội, kêu gọi cấm giao dịch cổ phiếu đối với các thành viên Quốc hội, tổng thống và phó tổng thống.

Nhưng trong nhiều năm, chưa có sự đồng thuận chính trị đủ lớn để đưa ra một lệnh cấm toàn diện.

Vì sao quỹ chỉ số hoặc quỹ tương hỗ được xem là giải pháp?

Một trong những lập luận phổ biến nhất của những người ủng hộ việc hạn chế giao dịch trực tiếp của tổng thống là chuyển tài sản sang những khoản đầu tư ít phụ thuộc vào từng doanh nghiệp riêng lẻ.

Ví dụ, một quỹ chỉ số rộng có thể sở hữu hàng trăm hoặc hàng nghìn công ty.

Khi đó, việc tổng thống đưa ra chính sách đối với một doanh nghiệp cụ thể sẽ khó tạo ra lợi ích tài chính trực tiếp như trường hợp ông sở hữu một lượng lớn cổ phiếu riêng của chính doanh nghiệp đó.

Đây cũng là lý do Painter đặt câu hỏi: nếu danh mục đầu tư thực sự vận hành giống một quỹ tương hỗ hoặc danh mục mô phỏng chỉ số, tại sao không sử dụng trực tiếp một quỹ tương hỗ hoặc quỹ chỉ số?

Tuy nhiên, ngay cả quỹ chỉ số cũng không hoàn toàn loại bỏ mọi câu hỏi về xung đột lợi ích. Các chỉ số lớn vẫn bao gồm những doanh nghiệp hoạt động trong các ngành chịu tác động từ chính sách của chính phủ.

Vấn đề nằm ở mức độ trực tiếp của lợi ích, khả năng kiểm soát tài sản và mức độ độc lập của cơ chế quản lý.

Điều gì khiến trường hợp của Trump khác biệt?

Theo Painter, điểm đặc biệt nằm ở sự kết hợp giữa ba yếu tố.

Thứ nhất là quyền lực chính sách của tổng thống.

Thứ hai là quy mô tài sản tài chính.

Thứ ba là tần suất giao dịch rất cao.

Một tổng thống có thể đưa ra hoặc ảnh hưởng đến những quyết định liên quan đến thuế quan, năng lượng, quốc phòng, công nghệ, tài chính, thương mại quốc tế và nhiều ngành kinh tế khác.

Nếu tài khoản cá nhân đồng thời liên tục mua bán cổ phiếu trong những ngành đó, câu hỏi về xung đột lợi ích gần như chắc chắn sẽ xuất hiện.

Điều quan trọng cần nhấn mạnh là xung đột lợi ích tiềm ẩn không đồng nghĩa với bằng chứng về tham nhũng hoặc giao dịch nội gián.

Để kết luận có hành vi vi phạm pháp luật, cơ quan có thẩm quyền cần có bằng chứng đáp ứng các tiêu chuẩn pháp lý tương ứng.

Donald Trump thực hiện hàng chục nghìn giao dịch chứng khoán trong nhiệm kỳ thứ hai đang mở ra một cuộc tranh luận rộng hơn về đạo đức, minh bạch và xung đột lợi ích của tổng thống Mỹ.

Dữ liệu công khai cho thấy quy mô giao dịch là rất lớn, trong khi một số giao dịch xuất hiện gần thời điểm những quyết định hoặc sự kiện chính sách có khả năng ảnh hưởng đến các ngành liên quan. Tuy nhiên, những dữ liệu đó không tự động chứng minh hành vi giao dịch nội gián hoặc vi phạm pháp luật.

Trọng tâm của cuộc tranh luận hiện nay nằm ở câu hỏi khác: một tổng thống có nên trực tiếp sở hữu và giao dịch các tài sản có thể chịu ảnh hưởng từ chính sách mà mình đưa ra hay không?

Lịch sử các đời tổng thống Mỹ cho thấy blind trust, quỹ chỉ số và trái phiếu kho bạc từng được sử dụng như những cách giảm xung đột lợi ích. Trường hợp của Trump đang đặt lại câu hỏi liệu những cơ chế đó có nên trở thành tiêu chuẩn bắt buộc đối với tổng thống và phó tổng thống hay không.

Trong khi Quốc hội tiếp tục tranh luận về các dự luật hạn chế giao dịch cổ phiếu của quan chức dân cử, trường hợp Trump cũng cho thấy một vấn đề lớn hơn của hệ thống chính trị Mỹ: minh bạch tài chính không chỉ là việc công bố giao dịch, mà còn là cách thiết kế quy tắc để công chúng có thể tin rằng các quyết định chính sách không bị chi phối bởi lợi ích tài chính cá nhân.

Câu hỏi về việc giao dịch cổ phiếu của tổng thống Trump

1. Trump đã thực hiện bao nhiêu giao dịch chứng khoán?

Theo phân tích Bloomberg được Fortune dẫn lại, Trump đã thực hiện khoảng 28.700 giao dịch chứng khoán trong 17 tháng, tương đương khoảng 80 giao dịch mỗi ngày giao dịch.

2. Trump có đang bị cáo buộc giao dịch nội gián không?

Các giao dịch được công bố đã tạo ra câu hỏi về xung đột lợi ích, nhưng Richard Painter cũng nhấn mạnh rằng việc nhìn thấy các giao dịch trong hồ sơ công khai không đủ để chứng minh một người đã giao dịch dựa trên thông tin chính phủ chưa được công bố.

3. Tại sao việc tổng thống sở hữu cổ phiếu lại gây tranh luận?

Tổng thống có quyền đưa ra các chính sách có thể tác động đến giá trị của nhiều doanh nghiệp và ngành nghề. Nếu tổng thống đồng thời sở hữu cổ phiếu của những doanh nghiệp đó, có thể xuất hiện câu hỏi về xung đột lợi ích hoặc ít nhất là nhận thức của công chúng về xung đột lợi ích.

4. Nhà Trắng nói gì về danh mục đầu tư?

Nhà Trắng cho biết các tổ chức tài chính bên thứ ba quản lý danh mục độc lập thông qua các danh mục mẫu dựa trên máy tính, tự động mô phỏng những chỉ số được công nhận. Nhà Trắng khẳng định không có xung đột lợi ích.

5. Tổng thống Mỹ có phải tuân thủ quy định giống các quan chức hành pháp khác không?

Không hoàn toàn. Theo các thông tin được Fortune dẫn lại, Điều 18 USC 208 áp dụng cho nhiều quan chức nhánh hành pháp nhưng có ngoại lệ đối với tổng thống và phó tổng thống. Đây là một trong những nguyên nhân khiến việc xây dựng quy định riêng về giao dịch tài chính của tổng thống trở thành chủ đề tranh luận.

6. Vì sao nhiều chuyên gia đề xuất sử dụng quỹ chỉ số hoặc blind trust?

Mục tiêu là giảm khả năng một quyết định chính sách cụ thể tạo ra lợi ích tài chính trực tiếp cho người đứng đầu chính phủ. Một cơ chế quản lý độc lập hoặc danh mục đa dạng có thể làm giảm mức độ liên hệ giữa quyết định chính sách và từng tài sản riêng lẻ.