Cựu nhân viên Asahi Kasei bị bắt: Nghi rò rỉ bí mật vật liệu bán dẫn cho công ty Trung Quốc

Cảnh sát tỉnh Aichi, Nhật Bản ngày 17/9/2026 đã bắt giữ một cựu nhân viên của tập đoàn hóa chất Asahi Kasei với cáo buộc vi phạm Luật Phòng chống Cạnh tranh Không lành mạnh, liên quan đến việc tiết lộ bí mật thương mại về vật liệu được sử dụng trong sản xuất bán dẫn.

Người bị bắt là Shoichi Furukawa, 66 tuổi, cư trú tại thành phố Fuji, tỉnh Shizuoka. Theo thông tin từ cảnh sát và Asahi Kasei, ông Furukawa bị nghi đã mang theo thông tin mật liên quan đến chất đóng rắn tiềm ẩn (latent curing agent) được sử dụng trong các ứng dụng liên quan tới chất bán dẫn, sau đó chuyển thông tin này cho bên thứ ba sau khi rời công ty.

Asahi Kasei xác nhận rằng cuộc điều tra nội bộ của doanh nghiệp đã xác định thông tin mật nói trên cuối cùng được chuyển tới một công ty Trung Quốc, cụ thể là Shandong Shengquan New Materials Co., Ltd. Tuy nhiên, cảnh sát tỉnh Aichi chưa công bố việc nghi phạm có thừa nhận hay phủ nhận cáo buộc hay không.

Vụ việc đang thu hút sự chú ý bởi đối tượng bị nghi rò rỉ không phải là một sản phẩm bán dẫn hoàn chỉnh mà là công nghệ vật liệu và quy trình liên quan đến sản xuất bán dẫn. Đây là một mắt xích ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng chip toàn cầu.

Thông tin bị rò rỉ liên quan đến vật liệu dùng trong sản xuất bán dẫn

Theo thông tin được công bố, Furukawa từng đảm nhiệm vị trí quản lý trong lĩnh vực công nghệ sản xuất tại Asahi Kasei. Trong thời gian làm việc, ông từng giữ chức trưởng bộ phận Công nghệ Sản xuất số 2, đồng thời có kinh nghiệm quản lý nhà máy và phát triển vật liệu điện tử.

Sau khi nghỉ việc tại Asahi Kasei vào cuối tháng 11/2018, ông tiếp tục làm việc cho các doanh nghiệp khác tại Nhật Bản.

Cảnh sát nghi ngờ rằng vào khoảng ngày 30/11/2018, thời điểm ông rời Asahi Kasei, Furukawa đã không hoàn trả một thiết bị lưu trữ điện tử chứa dữ liệu được xác định là bí mật thương mại liên quan đến quá trình sản xuất chất đóng rắn tiềm ẩn.

Sau đó, khoảng ngày 13/9/2024, ông bị cáo buộc đã gửi dữ liệu này qua email cho một người thuộc một doanh nghiệp khác.

Đây là điểm đáng chú ý trong vụ án: khoảng thời gian giữa thời điểm nghi phạm rời Asahi Kasei và thời điểm dữ liệu bị gửi đi kéo dài gần 6 năm.

Theo thông tin từ cơ quan điều tra được báo chí Nhật Bản dẫn lại, vụ việc được phát hiện sau khi một công ty tại Nagoya, nơi Furukawa từng làm việc sau khi rời Asahi Kasei, liên hệ với cảnh sát tỉnh Aichi vào tháng 8/2024 để trình báo một vụ rò rỉ thông tin khác có liên quan đến ông.

Máy tính và thiết bị điện tử trở thành đầu mối quan trọng của cuộc điều tra

Một trong những chi tiết quan trọng của vụ việc là thông tin mật của Asahi Kasei được phát hiện trong các thiết bị bị thu giữ tại nhà riêng của nghi phạm.

Theo thông tin điều tra được báo chí Nhật Bản đăng tải, cảnh sát đã khám xét nhà riêng của Furukawa và phân tích các thiết bị như máy tính, điện thoại thông minh cùng những phương tiện lưu trữ khác. Từ dữ liệu thu được, cơ quan điều tra xác định có thông tin bí mật của Asahi Kasei được mang ra khỏi công ty.

Theo Asahi Kasei, thông tin bị rò rỉ cuối cùng đã được chuyển tới một công ty Trung Quốc.

Điều này khiến vụ việc trở thành một trường hợp đáng chú ý về rủi ro bảo vệ bí mật thương mại sau khi nhân viên nghỉ việc. Không giống các vụ tấn công mạng từ bên ngoài, dữ liệu trong trường hợp này được cho là đã được tiếp cận bởi một người từng có quyền truy cập thông tin trong thời gian làm việc tại doanh nghiệp.

Vì sao bí mật về vật liệu bán dẫn có giá trị?

Trong ngành công nghiệp bán dẫn, khi nói tới công nghệ chip, nhiều người thường tập trung vào thiết kế CPU, GPU, bộ nhớ hoặc các tiến trình sản xuất như 3 nm và 2 nm.

Tuy nhiên, chuỗi sản xuất bán dẫn còn bao gồm một hệ thống lớn các vật liệu hóa học, chất kết dính, chất đóng rắn, vật liệu cách điện, vật liệu đóng gói và hóa chất xử lý wafer.

Chất lượng của những vật liệu này có thể ảnh hưởng trực tiếp tới độ ổn định, độ bền, hiệu suất và tỷ lệ thành phẩm của quá trình sản xuất.

Trong trường hợp của Asahi Kasei, thông tin bị nghi rò rỉ liên quan tới chất đóng rắn tiềm ẩn, một loại vật liệu có thể được sử dụng trong các công thức nhựa và chất kết dính đặc biệt.

Asahi Kasei cho biết sản phẩm liên quan có tên NovaCure, được sử dụng trong sản xuất các linh kiện ô tô và chất bán dẫn.

Điều này cho thấy bí mật thương mại trong ngành bán dẫn không chỉ nằm ở bản thiết kế của con chip. Công thức vật liệu, điều kiện xử lý, thành phần hóa học và phương pháp sản xuất cũng có thể mang giá trị công nghệ lớn.

Asahi Kasei xác nhận thông tin đã chảy tới doanh nghiệp Trung Quốc

Trong thông báo chính thức ngày 17/9, Asahi Kasei cho biết họ đã tiến hành điều tra và xác nhận rằng cựu nhân viên này đã mang trái phép thông tin mật liên quan tới chất đóng rắn tiềm ẩn ra khỏi công ty khi còn làm việc, sau đó thông tin được chuyển tới Shandong Shengquan New Materials, một doanh nghiệp tại Trung Quốc.

Asahi Kasei cho biết sẽ chuẩn bị khởi kiện dân sự đối với cựu nhân viên và doanh nghiệp Trung Quốc nói trên nhằm yêu cầu ngừng sử dụng và tiêu hủy thông tin liên quan.

Do cuộc điều tra của cảnh sát vẫn đang diễn ra, Asahi Kasei cho biết họ chưa thể công bố thêm nhiều chi tiết về vụ việc.

Đáng chú ý, công ty cũng khẳng định theo kết quả điều tra hiện tại, thông tin bị rò rỉ không bao gồm tài liệu kỹ thuật do khách hàng cung cấp và không bao gồm thông tin cá nhân.

Đây là một điểm quan trọng khi đánh giá phạm vi ảnh hưởng của vụ việc. Hiện chưa có thông tin công khai cho thấy dữ liệu khách hàng hoặc dữ liệu cá nhân đã bị ảnh hưởng.

Asahi Kasei siết quyền truy cập thông tin mật

Sau vụ bắt giữ, Asahi Kasei cho biết công ty đang triển khai thêm nhiều biện pháp nhằm ngăn ngừa nguy cơ tương tự.

Một trong những trọng tâm là xem xét lại quyền truy cập vào thông tin mật. Công ty cũng sẽ tăng cường việc xác định, phân loại và quản lý các loại dữ liệu nhạy cảm trong toàn tập đoàn.

Ngoài ra, Asahi Kasei dự kiến tăng cường sử dụng các công cụ công nghệ thông tin mới để quản lý dữ liệu và kiểm soát quyền truy cập.

Một nhóm đặc biệt được doanh nghiệp nhấn mạnh là nhân viên chuẩn bị nghỉ việc.

Theo Asahi Kasei, chính sách quản lý thông tin đối với nhân viên sắp rời công ty sẽ được thắt chặt, bao gồm việc tăng cường quản lý máy tính được công ty cấp, các cam kết bảo mật và những thủ tục liên quan đến việc bàn giao tài sản, dữ liệu.

Tập đoàn cũng cho biết sẽ tăng cường đào tạo về quản lý thông tin mật cho toàn bộ cán bộ quản lý và nhân viên.

Vụ việc cho thấy rủi ro không kết thúc khi nhân viên rời công ty

Một bài học lớn từ vụ việc Asahi Kasei là rủi ro rò rỉ dữ liệu không nhất thiết kết thúc ngay khi một nhân viên nghỉ việc.

Trong ngành công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao, nhân viên lâu năm thường có kiến thức sâu về quy trình, thiết bị, vật liệu và phương pháp sản xuất. Nếu những thông tin này được lưu trữ trên máy tính cá nhân, thiết bị lưu trữ hoặc tài khoản điện tử, nguy cơ dữ liệu tiếp tục tồn tại sau khi nhân viên rời doanh nghiệp là vấn đề đáng quan tâm.

Đặc biệt, những thông tin về công thức hóa học và quy trình sản xuất có thể khó được nhận diện bằng các biện pháp bảo mật thông thường nếu doanh nghiệp không phân loại dữ liệu ngay từ đầu.

Vì vậy, quản lý bí mật thương mại hiện không còn chỉ là vấn đề của bộ phận công nghệ thông tin. Đây là một vấn đề liên quan tới quản trị doanh nghiệp, nhân sự, pháp chế, an ninh mạng và chiến lược sở hữu trí tuệ.

Bán dẫn và vật liệu hóa học: mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng

Vụ Asahi Kasei cũng cho thấy chuỗi cung ứng bán dẫn ngày càng rộng hơn nhiều so với hình ảnh quen thuộc về các nhà sản xuất chip.

Một con chip có thể cần tới nhiều nhóm doanh nghiệp khác nhau: nhà thiết kế, nhà sản xuất wafer, nhà cung cấp hóa chất, vật liệu đóng gói, thiết bị sản xuất, hệ thống kiểm thử và doanh nghiệp đóng gói chip.

Nhật Bản đặc biệt mạnh trong nhiều lĩnh vực thuộc phần thượng nguồn của chuỗi cung ứng này.

Các doanh nghiệp Nhật Bản cung cấp nhiều loại vật liệu và thiết bị phục vụ sản xuất bán dẫn. Vì vậy, những bí mật về công thức vật liệu, quy trình chế tạo và phương pháp kiểm soát chất lượng có thể trở thành tài sản công nghệ quan trọng.

Trong bối cảnh các quốc gia ngày càng chú trọng đến khả năng tự chủ chuỗi cung ứng bán dẫn, việc bảo vệ những công nghệ dạng này cũng trở thành một phần của chiến lược cạnh tranh công nghiệp.

Không nên đồng nhất vụ án với toàn bộ doanh nghiệp Trung Quốc

Thông tin về vụ việc cần được nhìn nhận trong phạm vi cụ thể của cuộc điều tra.

Asahi Kasei xác nhận thông tin bị rò rỉ đã được chuyển tới một công ty Trung Quốc và cho biết đang chuẩn bị các biện pháp pháp lý liên quan. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc có thể suy rộng vụ án thành kết luận về toàn bộ doanh nghiệp hoặc ngành công nghiệp Trung Quốc.

Hiện cảnh sát Nhật Bản vẫn đang điều tra và chưa công bố toàn bộ tình tiết. Việc thông tin bị chuyển giao như thế nào, được sử dụng ở đâu, có được sử dụng vào sản xuất thương mại hay không và mức độ ảnh hưởng thực tế ra sao vẫn cần được làm rõ qua quá trình điều tra và tố tụng.

Đặc biệt, nghi phạm vẫn chỉ bị cáo buộc, và cảnh sát chưa công bố việc người này thừa nhận hay phủ nhận các cáo buộc.

Vụ cựu nhân viên Asahi Kasei bị cảnh sát tỉnh Aichi bắt giữ ngày 17/9 là một trường hợp đáng chú ý về bảo vệ bí mật thương mại trong chuỗi cung ứng bán dẫn.

Điểm đáng quan tâm không chỉ nằm ở việc một cựu nhân viên bị cáo buộc mang dữ liệu mật ra khỏi doanh nghiệp, mà còn ở loại thông tin liên quan đến vụ việc. Đó là công nghệ về vật liệu và chất đóng rắn được sử dụng trong các ứng dụng liên quan đến bán dẫn – một lĩnh vực có giá trị công nghệ cao và đóng vai trò quan trọng trong chuỗi sản xuất điện tử hiện đại.

Asahi Kasei cho biết đã xác nhận thông tin bị rò rỉ tới một doanh nghiệp Trung Quốc và đang chuẩn bị các biện pháp pháp lý để bảo vệ tài sản trí tuệ của mình. Đồng thời, công ty cũng bắt đầu siết chặt quyền truy cập dữ liệu và quy trình quản lý nhân viên sắp nghỉ việc.

Ở góc độ rộng hơn, vụ việc cho thấy trong ngành bán dẫn, bảo vệ công thức vật liệu, quy trình sản xuất và dữ liệu kỹ thuật có thể quan trọng không kém bảo vệ bản thiết kế chip. Khi cạnh tranh công nghệ giữa các quốc gia ngày càng gia tăng, những tài sản vô hình này sẽ tiếp tục là một trong những yếu tố then chốt quyết định lợi thế của các doanh nghiệp.

Câu hỏi về việc bảo mật công nghệ của Nhật Bản

1. Ai bị cảnh sát Nhật Bản bắt trong vụ Asahi Kasei?

Người bị bắt là Shoichi Furukawa, 66 tuổi, cư trú tại thành phố Fuji, tỉnh Shizuoka, từng là nhân viên Asahi Kasei và giữ vị trí quản lý trong lĩnh vực công nghệ sản xuất.

2. Người này bị cáo buộc làm rò rỉ thông tin gì?

Cảnh sát cáo buộc ông Furukawa liên quan đến việc tiết lộ bí mật thương mại về chất đóng rắn tiềm ẩn và công nghệ vật liệu được sử dụng trong các ứng dụng sản xuất chất bán dẫn. Asahi Kasei cho biết sản phẩm liên quan có tên NovaCure.

3. Thông tin bị rò rỉ đã được chuyển tới đâu?

Theo Asahi Kasei, công ty đã xác nhận thông tin mật cuối cùng được chuyển tới Shandong Shengquan New Materials, một doanh nghiệp Trung Quốc.

4. Khi nào nghi phạm bị cho là đã lấy dữ liệu?

Cảnh sát nghi ngờ dữ liệu được giữ lại vào khoảng thời điểm ông Furukawa nghỉ việc tại Asahi Kasei vào cuối tháng 11/2018. Sau đó, khoảng ngày 13/9/2024, dữ liệu bị cáo buộc được gửi qua email cho một người thuộc doanh nghiệp khác.

5. Vụ việc được phát hiện như thế nào?

Theo thông tin được công bố, một công ty tại Nagoya nơi ông Furukawa từng làm việc đã liên hệ với cảnh sát tỉnh Aichi vào tháng 8/2024 về một vụ rò rỉ thông tin khác. Quá trình điều tra và phân tích các thiết bị thu giữ sau đó giúp cảnh sát phát hiện thông tin bí mật của Asahi Kasei.

6. Asahi Kasei có nói dữ liệu khách hàng bị ảnh hưởng không?

Không. Asahi Kasei cho biết theo kết quả điều tra của công ty, thông tin bị rò rỉ không bao gồm tài liệu kỹ thuật của khách hàng hoặc thông tin cá nhân.

7. Asahi Kasei sẽ làm gì sau vụ việc?

Doanh nghiệp cho biết sẽ tăng cường quản lý thông tin mật, rà soát quyền truy cập, nâng cấp các biện pháp quản lý dữ liệu, siết quy trình đối với nhân viên chuẩn bị nghỉ việc và tăng cường đào tạo về bảo mật thông tin cho cán bộ, nhân viên. Công ty cũng dự kiến tiến hành các thủ tục dân sự nhằm yêu cầu ngừng sử dụng và tiêu hủy thông tin bị rò rỉ.