Đồng yên bị “vũ khí hóa”: Mỹ và Nhật Bản đang định hình lại thị trường tiền tệ toàn cầu?

Thị trường tài chính quốc tế đang chứng kiến một diễn biến hiếm có khi Mỹ và Nhật Bản phối hợp can thiệp để hỗ trợ đồng yên. Không chỉ đơn thuần là một hoạt động điều tiết tỷ giá, nhiều chuyên gia nhận định đây là dấu mốc có thể làm thay đổi cách thức vận hành của thị trường tiền tệ toàn cầu trong nhiều năm tới.

Theo giới phân tích, đây là lần phối hợp đáng chú ý nhất giữa Washington và Tokyo kể từ năm 1998 trong việc mua đồng yên, đồng thời là lần hợp tác nổi bật đầu tiên kể từ sau chiến dịch của nhóm G7 hậu thảm họa động đất Nhật Bản năm 2011.

Mỹ và Nhật Bản phối hợp chưa từng có tiền lệ để hỗ trợ đồng yên

Trong quá khứ, Nhật Bản nhiều lần can thiệp vào thị trường ngoại hối nhằm hạn chế biến động của đồng yên. Tuy nhiên, lần này được đánh giá là khác biệt hoàn toàn bởi có sự hậu thuẫn rõ ràng từ phía Mỹ.

Đáng chú ý, hoạt động được cho là thực hiện thông qua tỷ giá chéo EUR/JPY thay vì trực tiếp trên cặp USD/JPY. Điều này cho thấy cách tiếp cận tinh vi hơn nhằm giảm tác động trực diện lên đồng USD nhưng vẫn đạt được mục tiêu ổn định đồng yên.

Sự kết hợp giữa nguồn lực tài chính của hai nền kinh tế lớn cùng với tín hiệu chính trị mạnh mẽ đã khiến nhiều nhà đầu tư phải đánh giá lại chiến lược giao dịch của mình.

Đồng yên không còn chỉ là một đồng tiền

Jesper Koll, Giám đốc Chuyên gia của Monex Group, nhận định rằng Bộ Tài chính Nhật Bản và Bộ Tài chính Mỹ đã thành công trong việc biến đồng yên thành một “vũ khí” nhằm răn đe thị trường.

Theo ông, đây không còn là hoạt động quản lý ngoại hối thông thường mà là việc sử dụng bảng cân đối kế toán của hai quốc gia để tác động trực tiếp đến tâm lý giới đầu tư.

Ông nhấn mạnh:

“Khi hai cường quốc cùng lúc sử dụng nguồn lực quốc gia cho một mục tiêu chung, thị trường buộc phải lắng nghe.”

Quan điểm này phản ánh một thực tế rằng yếu tố chính trị đang ngày càng có ảnh hưởng lớn đến thị trường tài chính toàn cầu.

Chính sách tiền tệ ngày càng gắn với địa chính trị

Giáo sư Eswar Prasad thuộc Đại học Cornell cho rằng động thái này mang tính phòng thủ nhiều hơn là tấn công. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng thị trường ngoại hối đang ngày càng chịu tác động bởi địa chính trị.

Theo ông, dưới thời chính quyền Donald Trump, Washington tỏ ra sẵn sàng hỗ trợ các quốc gia được xem là phù hợp với lợi ích chiến lược của Mỹ.

Điều này khiến ranh giới giữa chính sách tài chính và chính sách đối ngoại ngày càng trở nên mờ nhạt.

Bài học từ Argentina

Một số chuyên gia liên hệ vụ việc lần này với gói hỗ trợ dành cho Argentina trong năm 2025.

Khi đồng peso chịu áp lực lớn trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Bộ Tài chính Mỹ đã triển khai gói hoán đổi tiền tệ trị giá 20 tỷ USD thông qua Quỹ Bình ổn Ngoại hối (Exchange Stabilization Fund – ESF), đồng thời mua đồng peso trên thị trường mở.

Michael Gayed, chiến lược gia đầu tư của Tactical Rotation Management, cho rằng cả hai sự kiện đều có nhiều điểm tương đồng.

Theo ông, cùng một Bộ Tài chính, cùng một quỹ bình ổn và cùng một chiến lược sử dụng thị trường ngoại hối như một công cụ chính trị.

Trong khi đó, David Roche từ Quantum Strategy nhận định Washington có thể còn theo đuổi các mục tiêu chính trị bên cạnh việc ổn định thị trường tài chính.

Carry Trade đối mặt với rủi ro mới

Trong nhiều năm, đồng yên luôn là đồng tiền được lựa chọn nhiều nhất cho các giao dịch Carry Trade.

Nhà đầu tư vay vốn với lãi suất rất thấp bằng đồng yên rồi chuyển sang đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn tại Mỹ hoặc các nền kinh tế khác.

Tuy nhiên, theo Billy Leung của Global X ETFs, cuộc can thiệp lần này có thể làm thay đổi hoàn toàn cách tính toán của thị trường.

Nếu nhà đầu tư tin rằng Mỹ và Nhật Bản sẽ tiếp tục phối hợp bảo vệ đồng yên, việc bán khống đồng tiền này sẽ trở nên rủi ro hơn đáng kể.

Điều đó đồng nghĩa nhiều quỹ đầu tư có thể phải tìm kiếm các đồng tiền tài trợ khác như đồng euro hoặc franc Thụy Sĩ.

Chính sách trở thành biến số mới trên thị trường

Masahiko Loo, chiến lược gia trái phiếu cấp cao tại State Street Investment, cho rằng các nhà giao dịch giờ đây không chỉ phân tích lạm phát, tăng trưởng hay lãi suất.

Họ còn phải đưa vào mô hình định giá khả năng phản ứng của các chính phủ và ngân hàng trung ương.

Đây là thay đổi rất lớn so với giai đoạn hơn một thập kỷ vừa qua khi chính sách tiền tệ được xem là khá dễ dự báo.

Nếu xu hướng này tiếp tục, thị trường ngoại hối toàn cầu sẽ bước vào thời kỳ mà các quyết định chính trị có thể tạo ra biến động mạnh không kém các dữ liệu kinh tế.

Thị trường tiền tệ toàn cầu sẽ thay đổi ra sao?

Sự phối hợp giữa Mỹ và Nhật Bản gửi đi một thông điệp rõ ràng rằng các quốc gia sẵn sàng sử dụng mọi công cụ để bảo vệ sự ổn định tài chính cũng như lợi ích chiến lược.

Đối với giới đầu tư, đây không chỉ là câu chuyện về tỷ giá đồng yên mà còn là lời nhắc rằng địa chính trị sẽ tiếp tục đóng vai trò ngày càng lớn trong việc định hình xu hướng của thị trường ngoại hối.

Nếu các chiến dịch can thiệp phối hợp trở nên phổ biến hơn, các chiến lược đầu tư truyền thống như Carry Trade có thể phải thay đổi đáng kể, kéo theo sự dịch chuyển dòng vốn trên phạm vi toàn cầu.

Động thái phối hợp giữa Mỹ và Nhật Bản đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong chính sách ngoại hối quốc tế. Không chỉ hỗ trợ đồng yên trong ngắn hạn, chiến dịch này còn cho thấy chính sách tiền tệ đang ngày càng gắn chặt với địa chính trị. Điều đó buộc giới đầu tư phải bổ sung thêm một biến số quan trọng vào mọi chiến lược phân tích và phân bổ tài sản trong thời gian tới.