Chiến sự Iran và chính sách của ông Trump có thể khiến lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao trong nhiều năm

Dù cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đã tạm lắng sau thỏa thuận ngừng bắn mong manh, những tác động đối với nền kinh tế thế giới vẫn chưa dừng lại. Theo các dự báo mới nhất của Bloomberg Economics, lãi suất toàn cầu có thể duy trì ở mức cao hơn dự kiến trong nhiều năm tới.

Các chuyên gia nhận định, cú sốc năng lượng từ Trung Đông, nguy cơ lạm phát kéo dài và những biến động địa chính trị liên tiếp đang khiến các ngân hàng trung ương phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn.

Dự báo mới cho thấy chi phí vay trên toàn cầu đến năm 2028 có thể cao hơn từ 0,5 điểm phần trăm hoặc hơn so với các dự báo trước khi xung đột Iran bùng phát.

Vì sao lãi suất tiếp tục tăng?

Nguyên nhân chính đến từ ba yếu tố:

• Giá năng lượng biến động mạnh do căng thẳng Trung Đông.
• Nguy cơ lạm phát kéo dài sau đại dịch.
• Cuộc đua đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) làm gia tăng nhu cầu vốn và chi phí đầu tư.

Theo ông Jamie Rush, Giám đốc Kinh tế Toàn cầu của Bloomberg Economics, các ngân hàng trung ương đã trở nên cứng rắn hơn nhiều sau bài học lạm phát hậu Covid-19. Ngay cả khi giá dầu giảm, các nhà hoạch định chính sách vẫn chưa sẵn sàng quay lại chu kỳ nới lỏng mạnh.

Fed có thể duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hiện giữ lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,75%.

Bloomberg Economics dự báo:

• Cuối năm 2026: 3,75%
• Cuối năm 2027: 3,5%

Sự xuất hiện của Chủ tịch Fed mới Kevin Warsh đang tạo ra nhiều thay đổi trong cách điều hành chính sách tiền tệ. Ông được đánh giá là có quan điểm cứng rắn với lạm phát và có thể hạn chế việc đưa ra các tín hiệu định hướng chính sách.

Điều này đồng nghĩa thị trường tài chính sẽ phải thích nghi với giai đoạn lãi suất cao kéo dài hơn.

Châu Âu đối mặt áp lực tăng lãi suất

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) hiện duy trì lãi suất tiền gửi ở mức 2,25%.

Mặc dù giá dầu đã giảm sau thỏa thuận Mỹ – Iran, nhiều nhà hoạch định chính sách vẫn lo ngại:

• Giá thực phẩm tăng cao.
• Tiền lương có thể tiếp tục leo thang.
• Lạm phát dịch vụ vẫn ở mức đáng lo ngại.

Bloomberg Economics dự báo ECB có thể tăng thêm 25 điểm cơ bản trước khi bắt đầu chu kỳ giảm dần trong những năm tiếp theo.

Nhật Bản chuẩn bị cho chu kỳ tăng lãi suất mới

Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) đang đứng trước áp lực lớn khi đồng yên suy yếu mạnh nhất trong nhiều thập kỷ.

Dự báo:

• Cuối năm 2026: 1,25%.
• Cuối năm 2027: 1,5%.

Đồng yên yếu khiến chi phí nhập khẩu tăng mạnh, từ đó tạo áp lực lên lạm phát. Đây là lý do khiến BOJ có thể tiếp tục bình thường hóa chính sách tiền tệ.

Các nền kinh tế lớn khác cũng duy trì chính sách thắt chặt

Không chỉ Mỹ, châu Âu hay Nhật Bản, hàng loạt nền kinh tế khác cũng đang đối mặt áp lực lạm phát:

Canada

Ngân hàng Canada có thể tăng lãi suất lên 2,5% vào cuối năm.

Hàn Quốc

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc được dự báo nâng lãi suất lên 3,5% vào năm 2027.

Indonesia

Lạm phát và áp lực lên đồng rupiah có thể khiến lãi suất tăng lên 6%.

Ấn Độ

Nguy cơ thiếu hụt lượng mưa và hiện tượng El Nino có thể đẩy lạm phát vượt ngưỡng mục tiêu.

Brazil

Lạm phát cao buộc ngân hàng trung ương duy trì lãi suất ở mức rất cao trong thời gian dài.

Tác động đến người dân và doanh nghiệp

Việc lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến:

• Chi phí vay mua nhà tăng.
• Lãi suất vay doanh nghiệp cao hơn.
• Chi phí đầu tư gia tăng.
• Tăng trưởng kinh tế toàn cầu có nguy cơ chậm lại.
• Thị trường chứng khoán và tiền điện tử biến động mạnh hơn.

Tuy nhiên, Bloomberg Economics cũng nhận định nền kinh tế thế giới đang cho thấy khả năng thích nghi đáng kể với môi trường lãi suất cao, nhờ thị trường lao động vẫn tương đối vững chắc và sự phát triển của công nghệ AI.

Triển vọng kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn

Các chuyên gia cho rằng những chính sách của Tổng thống Donald Trump, bao gồm thuế quan và các động thái địa chính trị, có thể tiếp tục tạo ra những cú sốc mới đối với nền kinh tế toàn cầu.

Nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục leo thang, lạm phát có thể quay trở lại và khiến các ngân hàng trung ương buộc phải duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến.

Theo Bloomberg Economics