Thị Trường Chứng Khoán Mỹ Vẫn Tăng Kỷ Lục Giữa Căng Thẳng Iran: Điều Gì Đang Thực Sự Xảy Ra?

Chứng khoán Mỹ lập đỉnh bất chấp chiến sự Iran và giá dầu tăng mạnh

Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ – Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, nhiều nhà đầu tư từng dự báo thị trường tài chính toàn cầu sẽ rơi vào một đợt bán tháo quy mô lớn. Tuy nhiên, thực tế lại diễn ra hoàn toàn trái ngược.

Chỉ số S&P 500 không những không sụt giảm mạnh mà còn liên tục thiết lập các mức cao lịch sử mới. Thị trường chứng khoán Mỹ đã phục hồi nhanh chóng sau cú giảm ngắn hạn đầu tiên khi xung đột nổ ra, bất chấp giá dầu vượt ngưỡng 120 USD/thùng và áp lực lạm phát gia tăng trên toàn cầu.

Diễn biến này khiến nhiều người đặt câu hỏi: liệu phố Wall đang “phớt lờ” rủi ro chiến tranh hay thị trường thực sự có những nền tảng đủ mạnh để duy trì đà tăng?

Theo các chuyên gia kinh tế và tổ chức phân tích lớn, có ít nhất ba lý do cốt lõi giúp thị trường chứng khoán Mỹ vẫn tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn đầy biến động hiện nay.

Nền kinh tế Mỹ không còn phụ thuộc quá nhiều vào dầu mỏ

Một trong những yếu tố quan trọng nhất giúp chứng khoán Mỹ giữ vững đà tăng chính là việc nền kinh tế nước này đã giảm đáng kể sự phụ thuộc vào dầu mỏ so với nhiều thập kỷ trước.

Trong các cuộc khủng hoảng dầu mỏ của thập niên 1970, giá năng lượng tăng mạnh từng gây ra lạm phát nghiêm trọng, kéo theo suy thoái kinh tế và thị trường tài chính lao dốc. Tuy nhiên, cấu trúc kinh tế Mỹ hiện nay đã thay đổi đáng kể.

Theo phân tích từ Bank of America Securities, Mỹ hiện chỉ cần khoảng một phần ba lượng dầu mỏ so với những năm 1970 để tạo ra cùng một mức GDP. Điều này đồng nghĩa tác động của giá dầu đến nền kinh tế đã suy giảm đáng kể.

Ngay cả khi chiến tranh Iran tiếp tục leo thang, mức tăng 10% của giá dầu hiện chỉ khiến lạm phát tăng khoảng 0,25 điểm phần trăm, thấp hơn rất nhiều so với mức ảnh hưởng 0,9 điểm phần trăm trong quá khứ.

Điều này giúp Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) có thêm dư địa để kiểm soát chính sách tiền tệ mà không buộc phải phản ứng quá mạnh như các thời kỳ khủng hoảng năng lượng trước đây.

Doanh nghiệp Mỹ ít bị ảnh hưởng hơn dự kiến

Dù giá năng lượng tăng cao chắc chắn tạo áp lực lên chuỗi cung ứng và chi phí vận hành, nhưng phần lớn doanh nghiệp Mỹ vẫn chưa chịu tác động nghiêm trọng.

Theo nghiên cứu của Trivariate Research dựa trên hơn 1.400 báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp kể từ đầu tháng 3, chỉ khoảng 10% tổng vốn hóa thị trường Mỹ dự kiến chịu ảnh hưởng tiêu cực hoặc hỗn hợp từ cuộc chiến Mỹ – Iran.

Con số này cho thấy phần lớn các doanh nghiệp trong S&P 500 vẫn duy trì hoạt động ổn định, đặc biệt là các lĩnh vực công nghệ, tài chính và dịch vụ.

Nhiều công ty hiện có biên lợi nhuận cao hơn đáng kể so với trước đây. Chi phí năng lượng trong cơ cấu vận hành cũng chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ hơn, giúp họ có khả năng chống chịu tốt hơn trước biến động dầu mỏ.

Tuy nhiên, không phải lĩnh vực nào cũng “miễn nhiễm”. Các nhóm ngành tiêu dùng không thiết yếu, bán lẻ và một số công ty phần mềm đã bắt đầu ghi nhận dấu hiệu suy giảm doanh thu do người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu.

Các chuyên gia cho rằng nhà đầu tư cần thận trọng hơn với những doanh nghiệp đã liên tục giảm doanh thu kể từ đầu năm, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt toàn cầu vẫn neo ở mức cao.

Trí tuệ nhân tạo tiếp tục là động lực lớn nhất của phố Wall

Nếu phải chọn một yếu tố đang dẫn dắt thị trường chứng khoán Mỹ hiện nay, đó chắc chắn là AI.

Làn sóng trí tuệ nhân tạo không chỉ tạo ra sự hưng phấn đầu cơ mà còn đang mang lại lợi nhuận thực tế cho các tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới.

Hiện tại, 10 công ty lớn nhất trong S&P 500 đang đóng góp khoảng 34% tổng lợi nhuận toàn chỉ số, tăng mạnh so với mức 17% của năm 1996. Đây là mức tập trung lợi nhuận rất lớn, cho thấy vai trò áp đảo của các “gã khổng lồ công nghệ”.

Các công ty thuộc nhóm “Magnificent Seven” tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận vượt trội so với phần còn lại của thị trường. Theo JPMorgan, khoảng cách tăng trưởng lợi nhuận giữa nhóm này và 493 doanh nghiệp còn lại trong S&P 500 hiện đã vượt hơn 40% — mức cao nhất kể từ năm 2014.

Sự bùng nổ của AI đang thúc đẩy mạnh mẽ:

• Chi tiêu vốn cho trung tâm dữ liệu
• Nhu cầu chip AI
• Dịch vụ điện toán đám mây
• Phần mềm tự động hóa
• Hạ tầng xử lý dữ liệu lớn

Nhà đầu tư hiện tin rằng AI không còn là câu chuyện tương lai mà đã trở thành động lực lợi nhuận hiện hữu. Điều đó lý giải vì sao dòng tiền vẫn liên tục chảy vào cổ phiếu công nghệ dù rủi ro địa chính trị toàn cầu gia tăng.

Vì sao thị trường không còn hoảng loạn như trước?

Trong quá khứ, các cuộc chiến tại Trung Đông thường kéo theo cú sốc tâm lý rất mạnh đối với thị trường tài chính. Nhưng hiện nay, giới đầu tư phản ứng khác hơn nhiều.

Một phần nguyên nhân đến từ việc nhà đầu tư tin rằng các gián đoạn nguồn cung dầu hiện chỉ mang tính tạm thời. Ngoài ra, Mỹ đã gia tăng đáng kể sản lượng năng lượng nội địa trong nhiều năm qua, giúp giảm phụ thuộc vào nhập khẩu dầu từ Trung Đông.

Bên cạnh đó, cơ cấu thị trường chứng khoán Mỹ cũng thay đổi đáng kể. Các công ty công nghệ hiện chiếm tỷ trọng rất lớn trong S&P 500, trong khi đây lại là nhóm ngành ít chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giá dầu.

Do đó, ngay cả khi một số lĩnh vực truyền thống gặp khó khăn, thị trường chung vẫn được nâng đỡ bởi nhóm công nghệ và AI.

Nhà đầu tư cần lưu ý điều gì trong thời gian tới?

Dù thị trường vẫn đang tăng mạnh, các chuyên gia cảnh báo rằng rủi ro vẫn tồn tại nếu chiến tranh kéo dài hoặc leo thang nghiêm trọng hơn.

Một số yếu tố cần theo dõi gồm:

• Giá dầu có tiếp tục vượt đỉnh mới hay không
• Khả năng gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu
• Chính sách lãi suất của FED
• Kết quả lợi nhuận quý tiếp theo của nhóm công nghệ
• Tốc độ tăng trưởng thực tế của AI

Nếu AI tiếp tục duy trì tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ, nhiều khả năng thị trường chứng khoán Mỹ vẫn còn dư địa tăng trong trung và dài hạn.

Triển vọng thị trường vẫn phụ thuộc vào AI và địa chính trị

Sự phục hồi mạnh mẽ của thị trường chứng khoán Mỹ giữa căng thẳng Iran cho thấy phố Wall không hoàn toàn “mù quáng” trước rủi ro. Thay vào đó, nhà đầu tư đang đánh giá rằng nền kinh tế Mỹ hiện có khả năng chống chịu tốt hơn trước cú sốc năng lượng, trong khi AI tiếp tục trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất của thị trường.

Tuy nhiên, biến động địa chính trị vẫn là yếu tố khó lường. Trong ngắn hạn, giá dầu, lạm phát và chính sách lãi suất sẽ tiếp tục là những biến số quan trọng tác động tới tâm lý nhà đầu tư toàn cầu.