Ube – Khoai lang tím Philippines bùng nổ toàn cầu: Từ món quê nhà thành xu hướng đồ uống triệu view

Ube – Khoai lang tím Philippines bùng nổ toàn cầu: Từ món truyền thống thành xu hướng ẩm thực quốc tế

Trong vài năm gần đây, thế giới ẩm thực chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của một nguyên liệu quen thuộc nhưng đầy bất ngờ: khoai lang tím Ube của Philippines. Từ món ăn dân dã gắn liền với tuổi thơ của người Philippines, Ube giờ đây đã xuất hiện trong latte, kem, cocktail, bánh phô mai và hàng loạt món tráng miệng cao cấp tại các thành phố lớn trên thế giới.

Không chỉ đơn thuần là một nguyên liệu nấu ăn, Ube đang trở thành biểu tượng của xu hướng “ẩm thực thị giác” – nơi món ăn không chỉ ngon mà còn phải đẹp, nổi bật và đủ sức lan truyền trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, đằng sau sự bùng nổ toàn cầu ấy là một bài toán không nhỏ: nguồn cung khoai lang tím tại Philippines đang giảm dần vì biến đổi khí hậu, trong khi nhu cầu quốc tế lại tăng vọt từng ngày.

Từ món ăn quê nhà đến “ngôi sao” trên bàn tiệc quốc tế

Ông Chris Joseph – một chủ nhà hàng người Philippines lâu năm tại London – đã phục vụ các món từ Ube trong suốt hơn một thập kỷ qua. Tuy nhiên, chỉ trong vòng một năm gần đây, sự quan tâm của khách hàng đối với loại củ màu tím này đã tăng mạnh chưa từng thấy.

Tại nhà hàng Kasa and Kin ở khu Soho, London, do Joseph và vợ là Rowena Romulo sáng lập năm 2021, các món làm từ Ube trở thành sản phẩm bán chạy nhất.

“Ngay từ đầu, thứ bán chạy nhất chính là khoai lang tím,” Joseph chia sẻ.

Thực đơn của nhà hàng bao gồm:

• Ube Latte
• Ube Martini
• Bánh phô mai Ube phủ sốt tím
• Bánh brownie Ube
• Kem Ube
• Bánh mì kem phô mai Ube

Trước đây, phần lớn khách hàng của họ là cộng đồng người Philippines tìm kiếm hương vị quê nhà. Nhưng hiện nay, ngày càng nhiều thực khách quốc tế tò mò và chủ động lựa chọn những món làm từ Ube chỉ vì màu sắc bắt mắt và trải nghiệm mới lạ.

Starbucks góp phần đẩy Ube thành xu hướng toàn cầu

Sự bùng nổ mạnh mẽ của Ube trên thị trường quốc tế có dấu ấn rõ rệt từ các chuỗi cà phê lớn.

Năm 2025, Starbucks đã tung ra loạt sản phẩm giới hạn như:

• Ube Iced Coconut Latte
• Ube Espresso Martini

Bước sang mùa xuân năm 2026, hãng tiếp tục mở rộng với:

• Ube Matcha Latte
• Ube Vanilla Macchiato

Không chỉ Starbucks, chuỗi cà phê nổi tiếng của Mỹ Peet’s Coffee cũng giới thiệu sản phẩm Iced Vanilla Latte with Ube Dream Top, nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới trẻ.

Khi các thương hiệu lớn tham gia, Ube không còn là một nguyên liệu “ngách” mà đã chính thức bước vào dòng chảy chính của ngành thực phẩm và đồ uống toàn cầu.

Sức mạnh của mạng xã hội tạo nên “xu hướng hoàn hảo”

Theo công ty phân tích thực phẩm và đồ uống Datassentials, các món ăn chứa Ube đã tăng tới 230% trên thực đơn nhà hàng tại Mỹ trong bốn năm qua.

Hiện nay:

• Ube đã xuất hiện tại 95 chuỗi nhà hàng trên toàn nước Mỹ
• Dự kiến tăng trưởng thêm 74% trong bốn năm tới

Emily Tang – Giám đốc sản phẩm của Datassentials – cho rằng Ube là một “xu hướng hoàn hảo” vì hội tụ đủ các yếu tố:

• hương vị dễ tiếp cận
• phù hợp với cà phê và món tráng miệng
• màu tím nổi bật dễ chụp ảnh
• khả năng lan truyền cực mạnh trên mạng xã hội

Khi tìm kiếm hashtag #ube:

• TikTok có hơn 120.000 bài đăng
• Instagram có hơn 750.000 bài đăng

Màu tím rực rỡ giúp Ube dễ dàng trở thành nội dung viral, đặc biệt trong bối cảnh giới trẻ ngày càng ưu tiên trải nghiệm “ăn bằng mắt” trước khi thưởng thức bằng vị giác.

Văn hóa quán cà phê đang thúc đẩy cơn sốt Ube

Andrew Freeman – nhà sáng lập công ty tư vấn ngành khách sạn AF&Co – cho rằng sự nổi tiếng của Ube còn gắn liền với sự trở lại mạnh mẽ của văn hóa quán cà phê.

Khi giới trẻ dần giảm tiêu thụ rượu bia, cà phê trở thành trung tâm của các trải nghiệm xã hội mới.

“Mọi người đang uống ít rượu hơn, vì vậy văn hóa quán cà phê đang quay trở lại.”

Ngày nay, cà phê không còn chỉ là một thức uống chức năng mà đã trở thành sản phẩm mang tính trải nghiệm cao:

• topping độc đáo
• bọt kem sáng tạo
• hình thức bắt mắt
• khả năng viral trên Instagram và TikTok

Ube với sắc tím đặc trưng trở thành nguyên liệu lý tưởng cho làn sóng này.

Xuất khẩu khoai lang tím Philippines tăng mạnh

Theo số liệu từ Cục Thống kê Philippines (PSA), năm 2025, quốc gia này đã xuất khẩu khoảng:

• 3,2 triệu USD khoai lang tím
• tương đương gần 1,7 triệu kg

Đây là mức tăng khoảng 20% so với năm trước.

Các thị trường nhập khẩu lớn nhất gồm:

1. Hoa Kỳ – khoảng 1,6 triệu USD
2. Canada
3. Úc
4. Anh

Sự tăng trưởng này cho thấy Ube không còn là sản phẩm phục vụ cộng đồng người Philippines ở nước ngoài mà đã trở thành nguyên liệu quốc tế thực thụ.

Biến đổi khí hậu khiến nguồn cung ngày càng thắt chặt

Dù nhu cầu tăng mạnh, nông dân Philippines lại đang gặp khó khăn lớn trong việc đáp ứng thị trường.

Theo Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Cây trồng củ Philippines, nguyên nhân chính đến từ:

• biến đổi khí hậu
• thời tiết thất thường
• thiếu nguồn giống chất lượng
• chi phí sản xuất tăng cao

Sản lượng Ube đang giảm liên tục:

• năm 2021: 14.150 tấn
• năm 2024: 13.381 tấn
• năm 2025: 12.483 tấn

Tức giảm 1,63% chỉ trong một năm và giảm đáng kể so với giai đoạn trước đó.

Thậm chí, Philippines hiện phải nhập khẩu một phần khoai lang tím từ Việt Nam để đáp ứng nhu cầu trong nước.

Giá tăng nhưng là cơ hội tốt cho nông dân

Dù giá Ube đang tăng nhanh, Chris Joseph cho rằng đây lại là tín hiệu tích cực cho người nông dân.

“Một loại cây trồng khiêm tốn như củ là thứ mà không nhiều người coi trọng. Nếu họ có thể bán được giá cao hơn, họ có thể trồng nhiều hơn, điều đó thật tuyệt.”

Theo ông, sự nổi tiếng toàn cầu của Ube có thể giúp:

• nâng cao thu nhập cho nông dân
• mở rộng diện tích canh tác
• thúc đẩy nông nghiệp địa phương
• đưa sản phẩm truyền thống ra thế giới

Đây là cơ hội hiếm có để một nguyên liệu bản địa trở thành động lực phát triển kinh tế nông nghiệp.