Căng thẳng công nghệ Mỹ – Trung leo thang: Cảnh báo toàn cầu về nguy cơ đánh cắp trí tuệ nhân tạo

Mỹ phát cảnh báo toàn cầu về nguy cơ đánh cắp trí tuệ nhân tạo

Cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục nóng lên khi Bộ Ngoại giao Mỹ phát đi cảnh báo toàn cầu về nguy cơ các công ty trí tuệ nhân tạo Trung Quốc khai thác và sao chép công nghệ từ các phòng thí nghiệm AI hàng đầu của Mỹ. Động thái này không chỉ phản ánh sự lo ngại ngày càng tăng về bảo mật công nghệ mà còn đặt nền móng cho một giai đoạn căng thẳng mới trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo toàn cầu.

Theo một bức điện ngoại giao được gửi tới các cơ quan đại diện trên toàn thế giới, Mỹ yêu cầu các nhà ngoại giao tăng cường trao đổi với đối tác quốc tế nhằm cảnh báo về rủi ro khi sử dụng các mô hình AI có nguồn gốc từ việc “trích xuất trái phép” công nghệ độc quyền.

DeepSeek và các công ty Trung Quốc trở thành tâm điểm

Trong cảnh báo này, công ty khởi nghiệp AI DeepSeek được nhắc đến như một ví dụ tiêu biểu. DeepSeek từng gây chấn động thị trường khi ra mắt các mô hình AI chi phí thấp nhưng hiệu suất cao, tạo áp lực lớn lên các công ty công nghệ phương Tây.

Ngoài DeepSeek, các doanh nghiệp khác như Moonshot AI và MiniMax cũng bị nhắc tên trong bức điện. Mỹ cho rằng các công ty này có thể đã sử dụng kỹ thuật “chưng cất mô hình” – một phương pháp huấn luyện AI bằng cách tận dụng đầu ra từ các mô hình lớn hơn để tạo ra phiên bản nhỏ hơn, tiết kiệm chi phí nhưng vẫn đạt hiệu quả cao.

Đáng chú ý, DeepSeek gần đây còn ra mắt phiên bản AI mới tối ưu cho chip của Huawei, cho thấy tham vọng tự chủ công nghệ ngày càng rõ rệt của Trung Quốc.

Mỹ lo ngại về “AI bị sao chép” và rủi ro an ninh

Theo nội dung bức điện, các mô hình AI được phát triển từ việc khai thác trái phép không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn tiềm ẩn rủi ro về an ninh và đạo đức. Mỹ cho rằng những mô hình này có thể bị loại bỏ các cơ chế kiểm soát, dẫn đến việc phát triển các hệ thống AI không đảm bảo tính trung lập hoặc an toàn.

Trước đó, OpenAI đã cảnh báo các nhà lập pháp Mỹ rằng DeepSeek có dấu hiệu nhắm vào các công ty AI hàng đầu để sao chép công nghệ, trong đó có cả các hệ thống tương tự ChatGPT.

Bức điện ngoại giao nhấn mạnh rằng việc “chưng cất lén lút” có thể giúp các đối thủ nước ngoài tung ra sản phẩm tương đương với chi phí thấp hơn đáng kể, từ đó làm suy yếu lợi thế cạnh tranh của các công ty Mỹ.

Phản ứng từ Trung Quốc và nguy cơ leo thang căng thẳng

Phía Trung Quốc đã nhanh chóng bác bỏ các cáo buộc. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington khẳng định nước này luôn coi trọng việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và gọi các cáo buộc là “vô căn cứ”.

Tuy nhiên, động thái từ Mỹ cho thấy chính quyền đang ngày càng cứng rắn hơn trong việc bảo vệ lợi thế công nghệ. Điều này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump dự kiến có chuyến thăm tới Bắc Kinh để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình, khiến vấn đề AI trở thành một điểm nóng trong quan hệ song phương.

Cuộc chiến AI toàn cầu bước sang giai đoạn mới

Sự kiện này phản ánh rõ một thực tế: trí tuệ nhân tạo không chỉ là cuộc đua công nghệ mà còn là vấn đề địa chính trị. Các quốc gia đang cạnh tranh không chỉ về năng lực phát triển AI mà còn về quyền kiểm soát dữ liệu, mô hình và hạ tầng.

Việc Mỹ cảnh báo toàn cầu có thể dẫn đến những thay đổi lớn trong cách các quốc gia lựa chọn đối tác công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực AI – nơi ranh giới giữa đổi mới và rủi ro ngày càng mong manh.