YMTC vượt Micron và Kioxia về lượng chip NAND xuất xưởng, tham vọng vươn lên vị trí hàng đầu của Trung Quốc

Cuộc cạnh tranh trong ngành công nghiệp chip nhớ toàn cầu đang xuất hiện một diễn biến đáng chú ý khi Yangtze Memory Technologies Co. (YMTC), nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu của Trung Quốc, đã vươn lên vị trí thứ ba thế giới về số lượng chip NAND xuất xưởng trong quý II.

Theo dữ liệu do Counterpoint Research công bố, YMTC đã chiếm khoảng 14% thị phần NAND toàn cầu tính theo số lượng sản phẩm xuất xưởng, đứng sau hai ông lớn Hàn Quốc là Samsung và SK hynix.

Đáng chú ý hơn, YMTC đã vượt qua Micron của Mỹ và Kioxia của Nhật Bản về số lượng chip NAND xuất xưởng trong quý này.

Đây là một cột mốc quan trọng đối với ngành bán dẫn Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh Bắc Kinh đang đẩy mạnh năng lực tự chủ công nghệ và giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp chip nước ngoài.

Đà tiến bộ của YMTC cũng diễn ra trong thời điểm nhu cầu đối với bộ nhớ đang tăng mạnh nhờ sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu và nền kinh tế dữ liệu.

Tuy nhiên, nếu xét theo doanh thu, YMTC vẫn chưa vượt qua Micron và Kioxia. Điều này cho thấy vị thế của công ty Trung Quốc đang tăng nhanh về sản lượng nhưng vẫn còn khoảng cách đáng kể về cơ cấu sản phẩm, khách hàng và các phân khúc bộ nhớ có giá trị cao.

NAND là gì và vì sao chip này quan trọng với AI?

NAND là một loại bộ nhớ không mất dữ liệu khi thiết bị bị tắt nguồn. Đây là công nghệ được sử dụng phổ biến trong ổ SSD, smartphone, máy tính, máy chủ và nhiều thiết bị điện tử khác.

Khác với DRAM, NAND có tốc độ truy xuất thấp hơn nhưng có khả năng lưu trữ dữ liệu lâu dài mà không cần duy trì nguồn điện.

Có thể hiểu đơn giản, DRAM phù hợp với việc xử lý dữ liệu nhanh trong thời gian thực, trong khi NAND phù hợp với việc lưu trữ khối lượng dữ liệu lớn.

Sự bùng nổ của AI đang làm tăng nhu cầu đối với cả hai loại bộ nhớ.

Các mô hình AI ngày càng lớn tạo ra lượng dữ liệu khổng lồ. Trung tâm dữ liệu phải lưu trữ dữ liệu huấn luyện, dữ liệu suy luận, mô hình AI, nhật ký hệ thống và nhiều loại thông tin khác.

Điều này tạo ra nhu cầu ngày càng lớn đối với các giải pháp lưu trữ hiệu suất cao.

Theo Counterpoint, thị trường DRAM và NAND đều ghi nhận doanh thu kỷ lục. Doanh thu thị trường DRAM đạt gần 100 tỷ USD trong quý đầu tiên, trong khi NAND đạt khoảng 46 tỷ USD.

Những con số này cho thấy bộ nhớ đang trở thành một trong những mắt xích quan trọng nhất của nền kinh tế AI.

YMTC vượt Kioxia và Micron về sản lượng NAND

Sự vươn lên của YMTC càng đáng chú ý bởi thị trường NAND từ lâu đã được thống trị bởi những doanh nghiệp có lịch sử lâu đời trong ngành bán dẫn.

Samsung và SK hynix của Hàn Quốc nằm trong nhóm dẫn đầu, trong khi Kioxia của Nhật Bản và Micron của Mỹ cũng là những tên tuổi quan trọng.

Theo Counterpoint, YMTC đã vượt qua Kioxia một cách sít sao từ năm ngoái, nhưng sau đó có thời điểm bị đối thủ Nhật Bản vượt lại.

Trong quý II vừa qua, công ty Trung Quốc đã trở lại mạnh mẽ và đạt khoảng 14% thị phần theo lượng sản phẩm xuất xưởng.

MS Hwang, giám đốc nghiên cứu tại Counterpoint, cho rằng YMTC có khả năng tiếp tục cải thiện vị thế trong những năm tới.

Theo nhận định của ông, công ty Trung Quốc được kỳ vọng sẽ tiếp tục tiến lên trong năm 2027 và 2028. Vì vậy, việc YMTC lọt vào top 3 trong quý II có ý nghĩa lớn đối với cục diện cạnh tranh của ngành NAND toàn cầu.

Đây không chỉ là câu chuyện về thị phần.

Nó còn cho thấy năng lực sản xuất bộ nhớ của Trung Quốc đang tiến gần hơn đến nhóm dẫn đầu thế giới trong một lĩnh vực công nghệ có ý nghĩa chiến lược.

Mốc 15% có thể là bước ngoặt quan trọng

Một chi tiết đáng chú ý trong phân tích của Counterpoint là thị phần khoảng 15% có thể là ngưỡng quan trọng đối với một nhà sản xuất bộ nhớ.

Theo MS Hwang, đây có thể là mức tối thiểu cần thiết để một nhà sản xuất có đủ quy mô kinh tế nhằm tự trang trải chi phí đầu tư cho các thế hệ công nghệ tiếp theo.

Điều này rất quan trọng đối với YMTC.

Ngành sản xuất chip nhớ là một ngành có mức độ thâm dụng vốn cực kỳ cao. Các nhà sản xuất phải liên tục đầu tư vào nhà máy, dây chuyền sản xuất, công nghệ chế tạo và nghiên cứu phát triển.

Nếu thị phần quá thấp, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc tạo ra dòng tiền đủ lớn để tái đầu tư.

Ngược lại, khi quy mô sản xuất tăng, doanh nghiệp có thể cải thiện hiệu quả chi phí, tăng doanh thu và tạo nguồn vốn cho thế hệ công nghệ tiếp theo.

Vì vậy, việc YMTC tiến gần mốc 15% có thể mang ý nghĩa lớn hơn nhiều so với một vài điểm phần trăm thị phần đơn thuần.

AI đang tạo ra cơ hội mới cho ngành chip nhớ Trung Quốc

Một trong những động lực quan trọng nhất của thị trường NAND hiện nay là sự bùng nổ của AI.

Các công ty công nghệ trên toàn thế giới đang xây dựng hàng loạt trung tâm dữ liệu để phục vụ AI. Những trung tâm này cần một lượng lớn bộ nhớ và dung lượng lưu trữ.

Khi quy mô các mô hình AI tăng lên, nhu cầu lưu trữ cũng tăng theo.

Điều này tạo ra cơ hội cho các nhà sản xuất NAND như YMTC.

Tuy nhiên, cơ hội cũng đi kèm với thách thức. Trung tâm dữ liệu thường yêu cầu sản phẩm có hiệu suất cao, độ tin cậy lớn và khả năng hoạt động liên tục.

Theo Counterpoint, YMTC hiện vẫn bán nhiều chip NAND hơn cho các ứng dụng tiêu dùng so với trung tâm dữ liệu.

Đây chính là một trong những điểm yếu mà công ty cần giải quyết nếu muốn cạnh tranh trực tiếp với Micron và Kioxia ở cấp độ doanh thu.

Vượt về sản lượng nhưng chưa vượt về doanh thu

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo là sự khác biệt giữa số lượng chip xuất xưởng và doanh thu.

YMTC đã vượt Micron và Kioxia về số lượng sản phẩm NAND xuất xưởng. Tuy nhiên, công ty Trung Quốc vẫn đứng sau hai đối thủ này về doanh thu NAND.

Điều đó có thể phản ánh sự khác biệt trong cơ cấu sản phẩm và thị trường khách hàng.

Nếu một nhà sản xuất bán nhiều chip cho thị trường tiêu dùng, giá bán trung bình có thể thấp hơn so với những sản phẩm chuyên dụng cho trung tâm dữ liệu.

Trong khi đó, chip phục vụ trung tâm dữ liệu thường có yêu cầu cao hơn về hiệu suất, độ bền, độ tin cậy và khả năng vận hành.

Đây cũng là lý do tại sao việc tăng số lượng xuất xưởng chưa chắc đồng nghĩa với việc YMTC đã đạt vị thế tương đương Micron hay Kioxia về mặt thương mại.

Câu hỏi lớn đối với YMTC trong những năm tới sẽ là liệu công ty có thể chuyển lợi thế về sản lượng thành doanh thu và lợi nhuận cao hơn hay không.

Trung tâm dữ liệu có thể trở thành chiến trường tiếp theo

Counterpoint dự báo trung tâm dữ liệu sẽ chiếm khoảng một nửa tổng lượng chip NAND vào cuối năm 2026.

Nếu dự báo này trở thành hiện thực, cơ cấu thị trường NAND sẽ thay đổi đáng kể.

Trong nhiều năm, smartphone, máy tính cá nhân và thiết bị điện tử tiêu dùng là những động lực quan trọng của NAND.

Nhưng AI đang thay đổi cấu trúc nhu cầu.

Các trung tâm dữ liệu AI cần lượng lưu trữ khổng lồ và có thể hoạt động liên tục trong thời gian dài. Điều đó khiến những sản phẩm NAND phục vụ doanh nghiệp và trung tâm dữ liệu trở nên hấp dẫn hơn về giá trị.

YMTC đang đứng trước một cơ hội rất lớn.

Nếu công ty có thể nâng tỷ trọng doanh số từ trung tâm dữ liệu, doanh thu NAND có thể tăng nhanh hơn chỉ dựa trên việc mở rộng sản lượng.

Ngược lại, nếu YMTC tiếp tục tập trung chủ yếu vào thị trường tiêu dùng, công ty có thể gặp khó khăn trong việc thu hẹp khoảng cách doanh thu với các đối thủ quốc tế.

YMTC chuẩn bị bước vào một giai đoạn mới

Một diễn biến khác đang thu hút sự chú ý là YMTC đang chuẩn bị cho kế hoạch niêm yết cổ phiếu tại thị trường Trung Quốc đại lục.

Nếu thành công, thương vụ này có thể cung cấp thêm nguồn vốn cho công ty trong cuộc đua mở rộng năng lực sản xuất và phát triển công nghệ.

Động thái này diễn ra sau màn ra mắt đáng chú ý của CXMT – nhà sản xuất chip nhớ DRAM của Trung Quốc.

CXMT hiện được Counterpoint đánh giá nắm giữ khoảng 7% thị phần DRAM trong quý II, đứng thứ tư toàn cầu sau Samsung, SK hynix và Micron.

Điều này cho thấy Trung Quốc không chỉ muốn xây dựng năng lực trong NAND mà còn đang tăng tốc ở cả phân khúc DRAM.

CXMT và YMTC tạo thành hai mũi nhọn của ngành bộ nhớ Trung Quốc

Nếu YMTC đại diện cho tham vọng của Trung Quốc trong lĩnh vực NAND, CXMT đang đóng vai trò tương tự ở DRAM.

Hai thị trường này bổ trợ cho nhau và đều có ý nghĩa chiến lược đối với nền kinh tế kỹ thuật số.

DRAM đóng vai trò quan trọng trong các hệ thống máy tính, máy chủ và AI, trong khi NAND đảm nhiệm phần lớn nhu cầu lưu trữ.

Việc CXMT đạt 7% thị phần DRAM và YMTC đạt 14% thị phần NAND cho thấy các doanh nghiệp Trung Quốc đang từng bước tạo dựng vị trí trong ngành bộ nhớ toàn cầu.

Tuy nhiên, khoảng cách công nghệ và thương mại với những nhà sản xuất dẫn đầu vẫn còn lớn.

Các công ty như Samsung, SK hynix, Micron và Kioxia có nhiều thập kỷ kinh nghiệm, mạng lưới khách hàng toàn cầu và năng lực nghiên cứu phát triển mạnh.

Do đó, việc giành thị phần mới chỉ là bước đầu.

Việc YMTC vươn lên vị trí thứ ba thế giới về số lượng chip NAND xuất xưởng là một dấu mốc quan trọng đối với ngành bán dẫn Trung Quốc. Với khoảng 14% thị phần, công ty đã vượt qua Micron và Kioxia về sản lượng trong quý II, đồng thời tiến gần đến ngưỡng 15% mà Counterpoint cho rằng có ý nghĩa quan trọng về quy mô kinh tế.

Nhưng con đường từ nhiều chip hơn đến nhiều doanh thu hơn vẫn còn dài.

YMTC hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào thị trường tiêu dùng, trong khi trung tâm dữ liệu – nơi được dự báo chiếm khoảng một nửa thị trường NAND vào cuối năm 2026 – mới là chiến trường có giá trị cao nhất trong cuộc đua sắp tới.

Nếu AI tiếp tục thúc đẩy đầu tư trung tâm dữ liệu, YMTC có thể hưởng lợi lớn từ nhu cầu lưu trữ tăng mạnh. Kế hoạch niêm yết tại Trung Quốc đại lục cũng có thể giúp công ty huy động thêm nguồn lực cho nghiên cứu, phát triển và mở rộng sản xuất.

Trong khi đó, CXMT đang mở rộng ở DRAM, tạo thành một cặp doanh nghiệp bộ nhớ quan trọng của Trung Quốc.

Cuộc đua NAND vì thế không còn chỉ là cuộc cạnh tranh giữa các công ty Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Sự trỗi dậy của YMTC đang báo hiệu một giai đoạn cạnh tranh mới, trong đó AI, trung tâm dữ liệu và năng lực tự chủ công nghệ có thể quyết định vị trí của các nhà sản xuất chip trong thập kỷ tới.

Một số câu hỏi về YMTC

YMTC có thể vượt xa Micron và Kioxia?

Khả năng này không thể loại trừ nếu YMTC tiếp tục tăng sản lượng và nâng cấp công nghệ.

Counterpoint dự báo YMTC có thể tiếp tục cải thiện vị thế trong năm 2027 và 2028.

Tuy nhiên, để thực sự vượt qua Micron và Kioxia về doanh thu, công ty cần nhiều hơn việc tăng số lượng chip xuất xưởng.

YMTC phải nâng chất lượng sản phẩm, mở rộng khách hàng doanh nghiệp và đặc biệt là tăng thị phần trong phân khúc trung tâm dữ liệu.

Đây có thể là cuộc chiến khó khăn hơn nhiều so với việc giành thêm thị phần trong thị trường tiêu dùng.

Vì sao AI lại quan trọng với YMTC?

AI tạo ra nhu cầu khổng lồ đối với dữ liệu và hạ tầng trung tâm dữ liệu. Khi các mô hình AI ngày càng lớn, nhu cầu lưu trữ dữ liệu huấn luyện, dữ liệu vận hành và mô hình cũng tăng theo.

Điều này trực tiếp tạo thêm nhu cầu đối với NAND.

Nếu xu hướng đầu tư AI tiếp tục mạnh, thị trường NAND có thể duy trì tốc độ tăng trưởng cao, tạo cơ hội cho YMTC mở rộng sản lượng và doanh thu.

YMTC đã vượt Micron và Kioxia hoàn toàn chưa?

Chưa.

YMTC đã vượt Micron và Kioxia về số lượng sản phẩm NAND xuất xưởng trong quý II theo dữ liệu Counterpoint được đề cập, nhưng xét về doanh thu NAND, công ty vẫn đứng sau hai đối thủ này.

Đây là sự khác biệt quan trọng.

Sản lượng cao không nhất thiết tạo ra doanh thu cao nếu sản phẩm được bán vào các phân khúc có giá trị thấp hơn.

Mốc 15% thị phần có ý nghĩa gì?

Theo phân tích của Counterpoint, thị phần khoảng 15% có thể là ngưỡng quan trọng giúp nhà sản xuất bộ nhớ đạt đủ quy mô để trang trải chi phí đầu tư cho phát triển trong tương lai.

YMTC hiện ở khoảng 14%, do đó việc tiến lên 15% có thể mang ý nghĩa đáng kể đối với khả năng tái đầu tư và mở rộng công nghệ của công ty.

Điều gì sẽ quyết định thành công của YMTC?

Ba yếu tố có thể đóng vai trò quyết định.

Thứ nhất là công nghệ. YMTC cần tiếp tục thu hẹp khoảng cách với các nhà sản xuất hàng đầu.

Thứ hai là khách hàng. Công ty cần tăng sự hiện diện trong các trung tâm dữ liệu và thị trường doanh nghiệp.

Thứ ba là nguồn vốn. Ngành NAND đòi hỏi vốn đầu tư khổng lồ, vì vậy kế hoạch niêm yết và khả năng huy động vốn sẽ rất quan trọng.

Cuộc đua chip nhớ toàn cầu đang bước sang giai đoạn mới

Sự trỗi dậy của YMTC cho thấy cuộc cạnh tranh bán dẫn toàn cầu đang ngày càng quyết liệt.

Nếu trước đây cuộc đua chip nhớ chủ yếu xoay quanh Samsung, SK hynix, Micron và Kioxia, thì sự xuất hiện ngày càng mạnh của YMTC và CXMT đang tạo ra một cực cạnh tranh mới.

AI có thể là yếu tố làm thay đổi cán cân này.

Nhu cầu chip nhớ đang tăng nhanh, nhưng phần lớn giá trị mới trong tương lai có thể đến từ trung tâm dữ liệu và các hệ thống AI thay vì chỉ từ smartphone và PC.

Đó là lý do YMTC cần nhanh chóng chuyển từ lợi thế về số lượng sang lợi thế về giá trị.

Nếu thành công trong việc chiếm lĩnh thị trường trung tâm dữ liệu, công ty Trung Quốc không chỉ có thể giữ vững vị trí thứ ba về sản lượng NAND mà còn có cơ hội thu hẹp đáng kể khoảng cách doanh thu với Micron và Kioxia.