Xuất Khẩu Trung Quốc Sang Mỹ Tăng Mạnh Nhất 5 Năm Nhờ AI Và Công Nghệ Cao: Tín Hiệu Tích Cực Giữa Những Lo Ngại Kinh Tế

Bất chấp những lo ngại về tăng trưởng kinh tế toàn cầu, căng thẳng địa chính trị và những bất ổn liên quan đến cuộc xung đột tại Trung Đông, Trung Quốc vẫn ghi nhận một kết quả thương mại vượt kỳ vọng trong tháng 5.

Theo số liệu hải quan mới công bố, tổng kim ngạch xuất khẩu của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đã tăng 19,4% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể so với mức tăng 14,1% của tháng 4 và vượt xa dự báo 15% từ các nhà kinh tế được Reuters khảo sát.

Đặc biệt, xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ tăng tới 35,4%, mức tăng trưởng mạnh nhất kể từ tháng 3/2021. Đây được xem là tín hiệu tích cực trong bối cảnh quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới từng chịu nhiều tác động từ các chính sách thuế quan và cạnh tranh chiến lược.

AI Và Công Nghệ Cao Trở Thành Động Lực Chính

Giới phân tích nhận định làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu đang trở thành yếu tố quan trọng thúc đẩy xuất khẩu của Trung Quốc.

Nhu cầu tăng mạnh đối với chip bán dẫn, máy chủ AI, thiết bị xử lý dữ liệu và các sản phẩm công nghệ cao đã tạo ra nguồn cầu lớn từ thị trường quốc tế.

Theo bà Sheana Yue, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Oxford Economics, cuộc cách mạng AI đang thúc đẩy xuất khẩu các sản phẩm công nghệ, xe điện, pin năng lượng và các mặt hàng xanh của Trung Quốc.

Dữ liệu cho thấy:

• Xuất khẩu công nghệ cao tăng khoảng 50% so với cùng kỳ năm trước.
• Nhập khẩu công nghệ cao tăng 47%.
• Xuất khẩu mạch tích hợp tăng 32%, đạt 39,7 tỷ đơn vị.
• Các sản phẩm liên quan đến AI tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh.

Những con số này cho thấy Trung Quốc đang tận dụng hiệu quả vị thế là trung tâm sản xuất công nghệ lớn nhất thế giới trong bối cảnh AI trở thành xu hướng phát triển chủ đạo.

Xuất Khẩu Sang Mỹ Phục Hồi Mạnh Mẽ

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo thương mại tháng 5 là sự phục hồi mạnh mẽ của xuất khẩu sang Mỹ.

Sau giai đoạn dài chịu áp lực từ các biện pháp thuế quan và căng thẳng thương mại, lượng hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ đã tăng gần 35,4%.

Theo Tianchen Xu, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, lợi thế cạnh tranh của Trung Quốc đang được cải thiện khi khoảng cách về chi phí thuế quan giữa Trung Quốc và nhiều quốc gia Đông Nam Á thu hẹp.

Ngoài ra, nếu Mỹ tiếp tục áp dụng các biện pháp thuế mới theo Mục 301, mức tăng có thể không quá lớn so với các đối thủ cạnh tranh khác, qua đó giúp hàng hóa Trung Quốc duy trì lợi thế trên thị trường toàn cầu.

Nhập Khẩu Tiếp Tục Tăng Mạnh

Không chỉ xuất khẩu tăng trưởng vượt kỳ vọng, nhập khẩu của Trung Quốc cũng ghi nhận kết quả tích cực.

Trong tháng 5, nhập khẩu tăng 27,4%, cao hơn mức 25,3% của tháng trước và vượt dự báo 25% của thị trường.

Nhờ đó, thặng dư thương mại của Trung Quốc đạt 105,4 tỷ USD trong tháng 5.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng sự gia tăng nhập khẩu chủ yếu đến từ giá nguyên liệu đầu vào cao hơn, đặc biệt là chip bán dẫn và vàng, thay vì phản ánh sự cải thiện rõ rệt của nhu cầu tiêu dùng nội địa.

Theo nhóm nghiên cứu của Bank of America Global Research, đây chưa thể xem là dấu hiệu cho thấy nền kinh tế Trung Quốc đang tái cân bằng thành công từ mô hình dựa vào xuất khẩu sang mô hình dựa trên tiêu dùng.

Nền Kinh Tế Vẫn Đối Mặt Nhiều Thách Thức

Dù thương mại tăng trưởng mạnh, nền kinh tế Trung Quốc vẫn xuất hiện nhiều dấu hiệu suy yếu.

Sau quý I tăng trưởng vượt kỳ vọng, các chỉ số kinh tế trong tháng 4 và tháng 5 cho thấy đà phục hồi đang chậm lại.

Sản xuất công nghiệp và doanh số bán lẻ đều ghi nhận mức tăng thấp hơn kỳ vọng.

Chỉ số quản lý thu mua (PMI) ngành sản xuất chính thức cũng giảm xuống ngưỡng 50 điểm, ranh giới giữa mở rộng và thu hẹp hoạt động sản xuất.

Điều này phản ánh thực tế rằng sự phục hồi của nền kinh tế vẫn chưa đồng đều.

Trong khi các ngành công nghệ, xuất khẩu và sản xuất tiên tiến tăng trưởng mạnh, bất động sản và tiêu dùng nội địa vẫn là những lĩnh vực yếu nhất.

AI Có Thể Tiếp Tục Hỗ Trợ Tăng Trưởng

Ông Xiangrong Yu, chuyên gia kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Citi Bank, cho rằng sự bùng nổ AI sẽ tiếp tục hỗ trợ hoạt động sản xuất và thương mại trong thời gian tới.

Việc giá chip bán dẫn và các sản phẩm công nghệ gia tăng đang tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực cho nhiều lĩnh vực sản xuất.

Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng nhu cầu tiêu dùng trong nước có thể tiếp tục suy yếu.

Doanh số bán lẻ được dự báo chỉ tăng trưởng rất thấp khi tác động từ các chương trình trợ cấp đổi xe cũ giảm dần.

Điều này đặt ra thách thức lớn cho các nhà hoạch định chính sách trong việc tìm kiếm động lực tăng trưởng bền vững hơn cho nền kinh tế.

Thị Trường Lao Động Và Tự Động Hóa

Một nghịch lý đang xuất hiện tại Trung Quốc là xuất khẩu tăng mạnh nhưng việc làm trong lĩnh vực sản xuất không tăng tương ứng.

Theo ông Frederic Neumann, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Á của HSBC, quá trình tự động hóa và ứng dụng AI đang giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất nhưng đồng thời làm giảm nhu cầu tuyển dụng lao động.

Điều này tạo áp lực lên thu nhập hộ gia đình và có thể ảnh hưởng đến sức mua trong nước.

Nếu xu hướng này kéo dài, tiêu dùng nội địa sẽ khó trở thành động lực thay thế cho xuất khẩu.

Đồng Nhân Dân Tệ Tăng Giá Và Tác Động Đến Doanh Nghiệp

Trong năm nay, đồng nhân dân tệ đã tăng giá đáng kể so với USD.

Theo dữ liệu từ LSEG:

• Nhân dân tệ ngoài khơi tăng 2,8%.
• Nhân dân tệ trong nước tăng khoảng 3%.

Đồng nội tệ mạnh hơn giúp giảm chi phí nhập khẩu nhưng lại tạo áp lực đối với các doanh nghiệp xuất khẩu khi lợi nhuận quy đổi từ ngoại tệ giảm xuống.

Dù vậy, các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn duy trì được tăng trưởng xuất khẩu nhờ nhu cầu toàn cầu mạnh mẽ đối với công nghệ AI và năng lượng sạch.

Rủi Ro Từ Khủng Hoảng Năng Lượng Và Trung Đông

Ngoài các yếu tố kinh tế, giới chuyên gia cũng cảnh báo về nguy cơ từ thị trường năng lượng.

Việc gián đoạn vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz có thể khiến giá năng lượng tiếp tục leo thang.

Theo Fitch Ratings, nếu nguồn cung bị ảnh hưởng nghiêm trọng, Trung Quốc có thể phải sử dụng một phần đáng kể dự trữ dầu chiến lược của mình trong những tháng tới.

Ông Jing Wang từ Nomura nhận định rằng ngay cả khi nguồn cung điện trong nước vẫn ổn định, cú sốc năng lượng toàn cầu vẫn có thể làm gia tăng chi phí sản xuất và gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế.

Mô Hình Tăng Trưởng “Tốc Độ K”

Các nhà kinh tế hiện mô tả nền kinh tế Trung Quốc bằng mô hình “tăng trưởng tốc độ K”.

Theo đó, một số ngành như AI, công nghệ cao, xe điện và xuất khẩu đang tăng trưởng rất mạnh, trong khi bất động sản, tiêu dùng và việc làm lại phục hồi chậm.

Điều này tạo nên sự phân hóa rõ rệt trong nền kinh tế.

Mặc dù xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng lớn nhất, nhưng để duy trì tăng trưởng dài hạn, Trung Quốc vẫn cần giải quyết những vấn đề liên quan đến nhu cầu nội địa và niềm tin tiêu dùng.

Tăng trưởng xuất khẩu vượt dự báo trong tháng 5 cho thấy Trung Quốc đang tận dụng hiệu quả làn sóng đầu tư toàn cầu vào AI và công nghệ cao. Xuất khẩu sang Mỹ tăng mạnh nhất trong vòng 5 năm là minh chứng rõ nét cho sức cạnh tranh của các doanh nghiệp Trung Quốc trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực từ thương mại, nền kinh tế vẫn đối mặt với nhiều thách thức như tiêu dùng yếu, thị trường lao động chưa phục hồi hoàn toàn và nguy cơ từ khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Những yếu tố này sẽ tiếp tục là bài toán quan trọng đối với các nhà hoạch định chính sách trong thời gian tới.