Xuất Khẩu Trung Quốc Bùng Nổ Nhờ AI: Chip, Xe Điện Và Công Nghệ Cao Dẫn Dắt Tăng Trưởng Vượt Mọi Dự Báo

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt với nhiều bất ổn từ xung đột địa chính trị, giá năng lượng biến động và nhu cầu tiêu dùng chưa phục hồi đồng đều, Trung Quốc lại ghi nhận một kết quả thương mại đầy ấn tượng.

Theo số liệu hải quan công bố mới nhất, xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 5 đã tăng tới 19,4% so với cùng kỳ năm trước tính theo giá trị USD. Mức tăng này vượt xa dự báo 15% của các chuyên gia kinh tế và cao hơn đáng kể so với mức tăng 14,1% ghi nhận trong tháng 4.

Động lực lớn nhất đến từ sự bùng nổ của ngành trí tuệ nhân tạo (AI), kéo theo nhu cầu toàn cầu đối với chip bán dẫn, thiết bị xử lý dữ liệu, xe điện và nhiều sản phẩm công nghệ cao khác.

Kết quả này mang lại sự an tâm nhất định cho các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc trong bối cảnh những rủi ro từ xung đột tại Trung Đông vẫn đang đe dọa triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

AI Trở Thành Động Cơ Mới Của Hoạt Động Xuất Khẩu

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cấu trúc thương mại toàn cầu.

Các trung tâm dữ liệu AI, nền tảng điện toán đám mây, hệ thống xử lý ngôn ngữ tự nhiên và các ứng dụng AI thế hệ mới đang tạo ra nhu cầu khổng lồ đối với chip bán dẫn hiệu năng cao.

Là trung tâm sản xuất lớn nhất thế giới, Trung Quốc nhanh chóng tận dụng cơ hội này để gia tăng xuất khẩu các sản phẩm công nghệ cao.

Theo dữ liệu thương mại mới công bố:

• Xuất khẩu thiết bị xử lý dữ liệu tự động tăng 66,1%.
• Xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao tăng 50,9%.
• Lượng xe xuất khẩu tăng 39%.
• Xuất khẩu mạch tích hợp tăng tới 111%.

Ông Xing Zhaopeng, chiến lược gia cấp cao về Trung Quốc của ANZ, cho biết giá chip nhớ tăng khoảng 20% trong tháng đã góp phần quan trọng thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu mạch tích hợp.

Theo ông, câu chuyện AI vẫn còn ở giai đoạn đầu và chip bán dẫn đang dần trở thành yếu tố tái định hình hoạt động thương mại của Trung Quốc.

Chip Bán Dẫn Và Xe Điện Dẫn Đầu Cuộc Đua

Không phải ngẫu nhiên mà chip và xe điện trở thành hai nhóm hàng tăng trưởng mạnh nhất.

Sự bùng nổ AI đang khiến các tập đoàn công nghệ trên toàn cầu đầu tư hàng trăm tỷ USD vào cơ sở hạ tầng dữ liệu, trung tâm điện toán và hệ thống máy chủ thế hệ mới.

Những khoản đầu tư này làm tăng nhu cầu đối với:

• Chip nhớ.
• Bộ xử lý AI.
• Thiết bị lưu trữ dữ liệu.
• Máy chủ hiệu năng cao.
• Thiết bị mạng.

Song song với đó, xu hướng chuyển đổi xanh cũng giúp ngành xe điện tiếp tục mở rộng thị phần trên toàn cầu.

Nhờ lợi thế quy mô sản xuất, chuỗi cung ứng hoàn chỉnh và chi phí cạnh tranh, các doanh nghiệp Trung Quốc đang hưởng lợi đáng kể từ cả hai xu hướng lớn này.

Không Phải Tất Cả Các Ngành Đều Tăng Trưởng

Dù bức tranh tổng thể rất tích cực, dữ liệu cũng cho thấy nhiều lĩnh vực truyền thống đang gặp khó khăn.

Cụ thể:

• Xuất khẩu đồ nội thất chỉ tăng 1,9%.
• Xuất khẩu đồ chơi giảm 7%.
• Xuất khẩu giày dép giảm 10,4%.

Điều này cho thấy tăng trưởng xuất khẩu hiện nay đang phụ thuộc nhiều vào nhóm sản phẩm công nghệ cao thay vì các ngành sản xuất truyền thống.

Ngoài ra, dữ liệu hoạt động sản xuất cũng ghi nhận lượng đơn hàng xuất khẩu mới bắt đầu giảm so với mức đỉnh hai năm đạt được vào tháng 4.

Nhiều chuyên gia cho rằng quá trình tích trữ hàng hóa trước nguy cơ giá năng lượng tăng cao đang dần hạ nhiệt, khiến tốc độ tăng trưởng xuất khẩu trong các tháng tới có thể chậm lại.

Nhập Khẩu Tiếp Tục Duy Trì Đà Tăng

Không chỉ xuất khẩu tăng mạnh, nhập khẩu của Trung Quốc cũng tiếp tục vượt kỳ vọng.

Trong tháng 5, nhập khẩu tăng 27,4% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 25,3% của tháng trước và vượt dự báo 25% từ thị trường.

Điều này phản ánh nhu cầu nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất vẫn duy trì ở mức cao.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế cảnh báo rằng tiêu dùng nội địa vẫn là điểm yếu của nền kinh tế Trung Quốc.

Nếu nhu cầu trong nước không được cải thiện, nền kinh tế có thể trở nên dễ tổn thương hơn trước những biến động từ bên ngoài.

Thặng Dư Thương Mại Tiếp Tục Lập Kỷ Lục

Một điểm đáng chú ý khác là thặng dư thương mại của Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh.

Trong tháng 5, thặng dư thương mại đạt 105,43 tỷ USD, cao hơn nhiều so với mức 84,8 tỷ USD của tháng trước và vượt xa dự báo 92,1 tỷ USD.

Theo một báo cáo mới từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), thặng dư thương mại của Trung Quốc hiện đã vượt mức 1% GDP toàn cầu.

Đây là tỷ lệ cao hơn cả mức đỉnh mà Nhật Bản và Đức từng đạt được trong giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất vào cuối thế kỷ 20.

Con số này tiếp tục làm gia tăng các cuộc tranh luận về năng lực sản xuất dư thừa của Trung Quốc và tác động tới thương mại toàn cầu.

Áp Lực Từ Châu Âu Và Mỹ Ngày Càng Gia Tăng

Bắc Kinh đang phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ các đối tác thương mại lớn.

Nhiều quốc gia phương Tây cho rằng các khoản trợ cấp công nghiệp quy mô lớn đã tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng cho doanh nghiệp Trung Quốc.

Theo báo cáo của OECD, gần 60% mức tăng thị phần toàn cầu của các công ty Trung Quốc có thể liên quan đến các chính sách hỗ trợ từ nhà nước.

Ông Zhiwei Zhang, chuyên gia kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, nhận định nguy cơ căng thẳng thương mại giữa Trung Quốc với Mỹ và châu Âu vẫn là một trong những rủi ro lớn nhất đối với triển vọng tăng trưởng xuất khẩu.

Đất Hiếm Và Năng Lượng Tiếp Tục Là Điểm Nóng

Ngoài AI và công nghệ cao, đất hiếm cũng trở thành tâm điểm chú ý.

Trong tháng 5, xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc tăng lên mức cao nhất trong bốn tháng.

Tổng cộng 5.490 tấn đất hiếm đã được xuất khẩu ra thị trường quốc tế.

Đây là nhóm nguyên tố cực kỳ quan trọng đối với:

• Xe điện.
• Pin năng lượng mới.
• Tua-bin gió.
• Thiết bị quốc phòng.
• Công nghệ bán dẫn.

Trong khi đó, nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc lại giảm tới 29%, xuống mức thấp nhất trong vòng 8 năm.

Việc giảm mua dầu giúp phần nào kiềm chế áp lực tăng giá năng lượng toàn cầu trong bối cảnh xung đột liên quan đến Iran vẫn chưa hoàn toàn được giải quyết.

Triển Vọng Xuất Khẩu Trung Quốc Năm 2026

Theo các chuyên gia của Oxford Economics, Trung Quốc vẫn sở hữu nhiều lợi thế cạnh tranh quan trọng:

• Quy mô sản xuất lớn.
• Chuỗi cung ứng hoàn chỉnh.
• Hạ tầng công nghiệp mạnh.
• Khả năng mở rộng sản xuất nhanh chóng.

Nhờ những yếu tố này, xuất khẩu nhiều khả năng vẫn sẽ là động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế Trung Quốc trong năm 2026.

Đặc biệt, các lĩnh vực liên quan đến AI, chất bán dẫn, công nghệ sạch và xe điện được kỳ vọng tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng bất chấp những thách thức từ môi trường kinh tế và địa chính trị toàn cầu.

Dữ liệu thương mại tháng 5 cho thấy Trung Quốc đang tận dụng rất hiệu quả làn sóng đầu tư AI toàn cầu để thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu. Trong khi các ngành truyền thống đối mặt nhiều thách thức, chip bán dẫn, thiết bị AI, xe điện và công nghệ cao đang nổi lên như những trụ cột mới của nền kinh tế. Tuy nhiên, các rủi ro từ căng thẳng thương mại, nhu cầu toàn cầu suy yếu và áp lực địa chính trị vẫn là những yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ trong thời gian tới.