Phố Wall chạy đua token hóa chứng khoán: Cuộc cách mạng tài chính 24/7 đang bắt đầu?

Token hóa tài sản: Cuộc đua mới của Phố Wall

Sau làn sóng AI bùng nổ toàn cầu, một xu hướng công nghệ tài chính mới đang nhanh chóng trở thành tâm điểm của Phố Wall: token hóa tài sản (asset tokenization).

Ý tưởng cốt lõi khá đơn giản nhưng có thể tạo ra tác động cực lớn tới hệ thống tài chính toàn cầu: biến cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư và nhiều loại tài sản truyền thống thành các tài sản số hoạt động trên blockchain.

Những người ủng hộ cho rằng điều này có thể thay đổi hoàn toàn cách thị trường tài chính vận hành trong hàng trăm năm qua.

Giao dịch có thể diễn ra liên tục 24/7.
Thanh toán có thể hoàn tất gần như tức thời.
Tài sản thế chấp có thể luân chuyển nhanh hơn nhiều giữa các thị trường.

Quan trọng hơn, token hóa có thể giúp giảm đáng kể chi phí vận hành của hệ thống tài chính vốn đang phụ thuộc vào các hạ tầng cũ kỹ được xây dựng suốt nhiều thập kỷ.

Bullish gây chú ý với thương vụ 4,2 tỷ USD

Một trong những động thái đáng chú ý nhất vừa diễn ra khi Bullish công bố thương vụ trị giá 4,2 tỷ USD nhằm mua lại Equiniti.

Thương vụ này không đơn thuần là một vụ M&A tài chính.

Nó cho thấy tham vọng đưa việc phát hành và ghi nhận cổ phiếu trực tiếp lên blockchain thay vì chỉ tạo ra các “phiên bản đại diện” như hiện nay.

Hiện nay, đa số cổ phiếu token hóa trên thị trường chỉ là các sản phẩm “phản chiếu” giá cổ phiếu truyền thống. Nhà đầu tư có thể tiếp cận biến động giá nhưng token đó chưa chắc đã là cổ phiếu được pháp luật chính thức công nhận.

CEO của Bullish, Tom Farley, cho rằng đây chỉ là lớp “vỏ bọc” chứ chưa phải chứng khoán blockchain thực sự.

Nếu sở hữu nền tảng quản lý cổ đông như Equiniti, Bullish có thể phát hành cổ phiếu trực tiếp trên blockchain ngay từ đầu.

Đây được xem là bước tiến lớn trong quá trình số hóa thị trường vốn.

Vì sao token hóa chứng khoán hấp dẫn?

Những người ủng hộ blockchain tin rằng token hóa có thể mang lại nhiều lợi ích lớn cho cả nhà đầu tư lẫn doanh nghiệp.

1. Giao dịch 24/7

Khác với thị trường chứng khoán truyền thống có giờ mở cửa cố định, tài sản blockchain có thể giao dịch liên tục suốt ngày đêm.

Điều này đặc biệt hấp dẫn với nhà đầu tư quốc tế, chẳng hạn nhà đầu tư châu Á muốn giao dịch cổ phiếu Mỹ ngoài giờ Nasdaq.

2. Thanh toán gần như tức thời

Hiện nay, phần lớn giao dịch chứng khoán toàn cầu vẫn vận hành theo cơ chế T+1 hoặc T+2.

Điều đó có nghĩa việc chuyển giao tài sản và thanh toán có thể mất từ một đến hai ngày.

Blockchain có thể rút ngắn quá trình này xuống gần thời gian thực.

Điều này giúp:

• Giảm rủi ro thanh toán
• Giải phóng vốn nhanh hơn
• Tăng hiệu quả sử dụng tài sản thế chấp

3. Doanh nghiệp hiểu rõ cổ đông hơn

Một điểm được nhấn mạnh nhiều là tính minh bạch dữ liệu.

Theo Tom Farley, nhiều công ty niêm yết hiện gần như “mù thông tin” về chính cổ đông của mình do cấu trúc tài chính phức tạp tồn tại suốt hơn 200 năm qua.

Blockchain có thể giúp doanh nghiệp:

• Biết ai đang nắm giữ cổ phiếu
• Theo dõi tần suất giao dịch
• Xác định nhà đầu tư dài hạn
• Cải thiện quan hệ cổ đông

Điều này có thể giúp doanh nghiệp huy động vốn hiệu quả hơn trên thị trường công khai.

Nhưng token hóa không đơn giản như nhiều người nghĩ

Dù đầy tiềm năng, việc chuyển thị trường chứng khoán lên blockchain đang gặp vô số thách thức.

Một trong những vấn đề lớn nhất là cách xử lý cổ phiếu token hóa trong hệ thống tài chính truyền thống.

FTSE Russell đang đau đầu vì cổ phiếu token hóa

FTSE Russell hiện là một trong những tổ chức đang phải giải quyết các câu hỏi quan trọng:

• Cổ phiếu token hóa có được tính vào vốn hóa thị trường không?
• Có được đưa vào chỉ số chứng khoán không?
• Tính thanh khoản sẽ được đo như thế nào?

Theo Kristine Mierzwa, nếu một công ty phát hành cổ phiếu vừa trên sàn truyền thống vừa dưới dạng token blockchain, việc tính toán số cổ phiếu lưu hành tự do sẽ trở nên cực kỳ phức tạp.

Các quỹ lớn vẫn chưa sẵn sàng

Hiện nay, nhiều quỹ hưu trí, quỹ tương hỗ và tổ chức tài chính lớn vẫn chưa thể trực tiếp lưu ký tài sản blockchain.

Nguyên nhân là vì:

• Hệ thống lưu ký hiện tại chưa hỗ trợ
• Khung pháp lý còn chưa hoàn thiện
• Lo ngại bảo mật và tuân thủ

Do đó, nhiều tổ chức vẫn thận trọng với chứng khoán token hóa.

Tuy nhiên, điều này có thể thay đổi nhanh chóng.

BlackRock, Franklin Templeton và Robinhood đều nhập cuộc

Không chỉ các công ty crypto, nhiều “ông lớn” tài chính truyền thống cũng đang tham gia cuộc đua token hóa:

• BlackRock
• Franklin Templeton
• Apollo Global Management
• Robinhood
• Kraken
• Coinbase

Các công ty này đang thúc đẩy:

• Stablecoin
• Quỹ token hóa
• Chứng khoán blockchain
• Thanh toán phi tập trung

Token hóa có thể giúp tiết kiệm hàng tỷ USD

Theo nhiều chuyên gia, lợi ích lớn nhất của blockchain không nằm ở giao dịch 24/7 mà ở hiệu quả sử dụng vốn.

Trong tài chính truyền thống, tài sản thế chấp liên tục bị “kẹt” giữa:

• Nhà môi giới
• Trung tâm thanh toán bù trừ
• Ngân hàng
• Đối tác giao dịch

Việc chuyển tài sản chậm làm giảm hiệu quả sử dụng vốn.

Blockchain có thể giúp tài sản được luân chuyển gần như ngay lập tức.

Điều này có thể tiết kiệm hàng tỷ USD chi phí vận hành cho hệ thống tài chính toàn cầu.

Một vấn đề lớn: Giá cổ phiếu sẽ được xác định ở đâu?

Token hóa cũng tạo ra câu hỏi rất mới về cơ chế định giá.

Ví dụ:

Nếu cổ phiếu Apple được giao dịch trên blockchain vào cuối tuần với giá tăng mạnh nhưng Nasdaq mở cửa giảm sâu vào thứ Hai, đâu mới là mức giá “thực”?

Ngoài ra, có thể xuất hiện nhiều phiên bản token hóa khác nhau của cùng một cổ phiếu:

• Token có cổ tức
• Token không cổ tức
• Token được lưu ký
• Token giao dịch phi tập trung

Điều này có thể khiến thanh khoản và giá cả phân mảnh mạnh.

Các ngân hàng đang xây “khu vườn khép kín”

Để kiểm soát rủi ro, nhiều ngân hàng lớn hiện không muốn kết nối trực tiếp với blockchain công khai.

Thay vào đó, họ xây dựng các mạng blockchain riêng tư – còn gọi là “walled gardens” hoặc “khu vườn khép kín”.

Các hệ thống này cho phép:

• Kiểm soát danh tính
• Tuân thủ quy định
• Bảo mật dữ liệu
• Quản lý tài sản số an toàn hơn

Điều này phản ánh cách tài chính truyền thống tiếp cận blockchain: tận dụng hiệu quả công nghệ nhưng vẫn duy trì sự kiểm soát chặt chẽ.

Thị trường chứng khoán tương lai có thể hoạt động 24/7?

Nhiều chuyên gia tin rằng quá trình token hóa sẽ không mất 10 năm như trước đây dự đoán.

Theo Kristine Mierzwa, khả năng tương tác giữa thị trường truyền thống và blockchain có thể xuất hiện mạnh chỉ trong 2–3 năm tới.

Nếu điều này xảy ra, thị trường tài chính toàn cầu có thể bước vào giai đoạn chuyển đổi lớn nhất kể từ khi giao dịch điện tử xuất hiện.

Câu hỏi thường gặp về token hóa chứng khoán