Mùa thu hoạch nho đang bước vào giai đoạn cao điểm tại California, nhưng thay vì niềm vui sau một vụ mùa bội thu, nhiều người trồng nho lại phải đối mặt với một câu hỏi khó khăn: có nên thu hoạch những chùm nho mà họ không có người mua hay không?
Tại nhiều khu vực trồng nho của California, hàng loạt vườn nho đang bị bỏ hoang, ngừng sản xuất hoặc được phá bỏ để chuyển sang cây trồng khác. Nguyên nhân chính là nhu cầu rượu vang suy yếu trong nhiều năm, khiến giá nho giảm và ngày càng khó tìm được người mua.
Cuộc khủng hoảng này đang tác động trực tiếp đến những gia đình đã gắn bó với nghề trồng nho qua nhiều thế hệ.
Nông dân có nho nhưng không tìm được người mua
Tại Berryhill Family Vineyards gần Lodi, California, những chùm nho Merlot chín mọng đang được thu hoạch trong bối cảnh thị trường thiếu người mua.
Bill Berryhill, một nông dân trồng nho thế hệ thứ ba, cho biết ông không tìm được người mua cho nho trồng trên khoảng 200 trong tổng số 500 mẫu Anh đất của gia đình, tương đương khoảng 81 ha trong tổng số 202 ha.
Ông dự kiến sau mùa thu hoạch sẽ loại bỏ thêm khoảng 50 mẫu Anh, tương đương hơn 20 ha, khỏi hoạt động trồng nho.
Điều đáng buồn là vấn đề không nằm ở chất lượng vụ mùa.
Ngược lại, Berryhill cho biết đây là một vụ mùa tốt với sản lượng lớn. Nhưng khi không có hợp đồng mua, những chùm nho đạt chất lượng vẫn có nguy cơ bị bỏ lại trên cây hoặc phải bán với mức giá không đủ bù chi phí.
Đối với một người đã dành hàng chục năm gắn bó với đất đai, đây là một nghịch lý khó chấp nhận: nông dân có thể tạo ra một vụ mùa tốt nhưng vẫn thua lỗ vì không có nhu cầu tương ứng trên thị trường.
Berryhill cho biết gia đình ông đã trồng nho gần một thế kỷ và ông không muốn từ bỏ nghề. Tuy nhiên, ông thừa nhận ba năm liên tiếp thua lỗ đang tạo ra sức ép tài chính rất lớn.
Khoảng một phần tư diện tích nho làm rượu đã bị loại khỏi sản xuất
Jeff Bitter, Chủ tịch Allied Grape Growers, tổ chức đại diện cho khoảng 500 người trồng nho tại California, cho biết tình trạng dư cung đã kéo dài nhiều năm.
Theo ước tính được dẫn trong nội dung gốc, khoảng 25% diện tích trồng nho làm rượu của California đã được loại bỏ hoặc ngừng sản xuất.
Con số này cho thấy cuộc khủng hoảng không còn chỉ là vấn đề ngắn hạn của một vài trang trại. Đây đang trở thành quá trình tái cấu trúc đáng kể đối với ngành nho làm rượu vang của bang.
California từng có khoảng 590.000 mẫu Anh, tương đương gần 239.000 ha, trồng nho làm rượu theo hồ sơ ngành được Wine Institute công bố năm 2025. California cũng chiếm khoảng 81% sản lượng rượu vang của Mỹ.
Điều đó đồng nghĩa bất kỳ biến động lớn nào tại thị trường California đều có thể ảnh hưởng đến toàn bộ ngành rượu vang Mỹ.
Một vấn đề khác là ngay cả khi nông dân đã giảm diện tích trồng nho, nguồn cung vẫn có thể vượt quá nhu cầu.
Bitter cho rằng thị trường hiện vẫn quá ảm đạm để nhiều nhà trồng nho có thể duy trì hoạt động một cách có lợi nhuận.
Vì sao rượu vang bán chậm?
Sự suy giảm nhu cầu rượu vang không xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất.
Đây là kết quả của nhiều thay đổi cùng lúc, từ nhân khẩu học, sức khỏe, thu nhập, thị hiếu tiêu dùng cho đến cạnh tranh từ các loại đồ uống khác.
Một trong những yếu tố quan trọng là thế hệ Baby Boomer đang già đi, trong khi các thế hệ trẻ có xu hướng uống ít rượu hơn.
Người tiêu dùng trẻ ngày càng quan tâm đến sức khỏe, tài chính và lối sống. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến rượu vang mà còn tác động đến toàn bộ thị trường đồ uống có cồn.
Rượu vang cũng phải cạnh tranh với bia thủ công, cocktail đóng lon, đồ uống không cồn, nước giải khát và nhiều lựa chọn mới khác.
Tại Mỹ, người tiêu dùng hiện có nhiều lựa chọn hơn bao giờ hết. Vì vậy, rượu vang không còn giữ vị trí mặc định trong nhiều dịp giao tiếp, ăn uống hoặc giải trí như trước.
Đại dịch từng tạo ra một cú hích lớn cho rượu vang
Sự thay đổi hiện nay càng đáng chú ý bởi ngành rượu vang từng trải qua giai đoạn tăng trưởng mạnh trong đại dịch COVID-19.
Năm 2020 và đặc biệt năm 2021, khi nhà hàng đóng cửa và các hoạt động xã hội bị hạn chế, nhiều người chuyển sang uống rượu tại nhà.
Người tiêu dùng tích trữ thực phẩm và đồ uống, trong đó có rượu vang.
Doanh số đạt mức cao, tạo ra kỳ vọng rằng nhu cầu có thể tiếp tục duy trì sau đại dịch.
Nhưng khi nền kinh tế mở cửa trở lại, hành vi tiêu dùng thay đổi.
Người dân quay lại nhà hàng, đi du lịch và giải trí bên ngoài. Đồng thời, những lo ngại về sức khỏe, chi phí sinh hoạt và lượng tiêu thụ đồ uống có cồn bắt đầu rõ ràng hơn.
Hệ quả là nguồn cung nho và rượu vang được xây dựng trong giai đoạn nhu cầu cao không còn phù hợp với thị trường mới.
Doanh số rượu vang Mỹ giảm mạnh trong nhiều năm
Báo cáo 2026 State of the U.S. Wine Industry của Silicon Valley Bank, hiện thuộc First Citizens Bank, cho biết tổng lượng rượu vang tiêu thụ tại Mỹ năm 2025 ước tính khoảng 329 triệu thùng, giảm từ 335,9 triệu thùng năm 2024.
Tổng giá trị thị trường được ước tính khoảng 74,3 tỷ USD, giảm từ 75,5 tỷ USD một năm trước.
Đáng chú ý, báo cáo cho rằng ngành rượu vang Mỹ đang trải qua một đợt điều chỉnh nhu cầu kéo dài nhiều năm, đặc biệt rõ rệt ở phân khúc rượu có giá dưới 12 USD.
Như vậy, vấn đề không chỉ nằm ở một mùa vụ hoặc một năm kinh doanh.
Các nhà sản xuất đang phải đối mặt với sự thay đổi cấu trúc trong nhu cầu.
First Citizens Bank dự báo thị trường có thể tiếp tục điều chỉnh trong thời gian tới và có khả năng chạm đáy vào khoảng năm 2027-2028 trước khi quay trở lại mức tăng trưởng khiêm tốn.
Rượu vang toàn cầu cũng đang suy giảm
California không phải trường hợp cá biệt.
Theo Tổ chức Quốc tế về Nho và Rượu vang (OIV), tiêu thụ rượu vang toàn cầu năm 2025 ước tính đạt 208 triệu hectolit, giảm 2,7% so với năm 2024.
Quan trọng hơn, lượng tiêu thụ toàn cầu đã giảm khoảng 14% so với năm 2018. OIV cho biết chín trong số mười thị trường rượu vang lớn nhất thế giới ghi nhận mức tiêu thụ thấp hơn trong năm 2025.
Đây là một tín hiệu đáng chú ý đối với những vùng sản xuất lớn như California.
Nếu nhu cầu toàn cầu giảm, các nhà sản xuất Mỹ khó có thể đơn giản giải quyết tình trạng dư cung bằng cách đẩy mạnh xuất khẩu.
Trong khi đó, thị trường quốc tế cũng ngày càng cạnh tranh hơn về giá.
Xuất khẩu gặp thêm áp lực từ thuế quan
Ngoài nhu cầu suy yếu, ngành rượu vang còn phải đối mặt với những rào cản thương mại.
OIV cho biết thương mại rượu vang toàn cầu năm 2025 giảm cả về sản lượng lẫn giá trị trong bối cảnh các chính sách thuế quan, điều kiện kinh tế và thay đổi nhu cầu gây áp lực lên ngành. Khối lượng xuất khẩu toàn cầu giảm 4,7%, còn giá trị giảm 6,7%.
Đối với California, đây là vấn đề đặc biệt đáng chú ý vì bang này đóng vai trò trung tâm trong ngành rượu vang Mỹ.
Wine Institute cho biết California chiếm hơn 80% sản lượng rượu vang Mỹ và hơn 95% lượng rượu vang Mỹ xuất khẩu.
Nếu xuất khẩu suy yếu trong khi tiêu thụ nội địa giảm, áp lực dư cung sẽ quay trở lại người trồng nho.
Người trồng nho phải lựa chọn giữa những phương án đều khó
Trong hoàn cảnh hiện tại, người trồng nho California có một số lựa chọn, nhưng không lựa chọn nào dễ dàng.
Tiếp tục thu hoạch
Đây là phương án giữ nguyên hoạt động sản xuất nhưng có thể khiến nông dân chịu lỗ nếu giá bán thấp hơn chi phí thu hoạch, vận chuyển và chăm sóc.
Để nho trên cây
Nếu không tìm được người mua, một số nông dân có thể quyết định không thu hoạch.
Cách này giúp tránh một phần chi phí lao động và thu hoạch nhưng đồng nghĩa toàn bộ công sức chăm sóc cây trong mùa vụ có thể không tạo ra doanh thu.
Bán cho các nhà sản xuất siro cô đặc
Một số nho không được các nhà sản xuất rượu vang mua có thể được bán cho những đơn vị sử dụng nho để sản xuất nước nho cô đặc hoặc các sản phẩm khác.
Tuy nhiên, mức giá thường không đủ để tạo ra lợi nhuận hấp dẫn cho người trồng.
Phá bỏ vườn nho
Đây là lựa chọn quyết liệt nhất.
Một vườn nho cần nhiều năm đầu tư trước khi tạo ra sản lượng ổn định. Vì vậy, việc phá bỏ cây nho đồng nghĩa với việc từ bỏ một tài sản đã được xây dựng qua nhiều năm.
Tuy nhiên, khi triển vọng giá nho tiếp tục yếu, một số nông dân buộc phải cân nhắc chuyển sang các loại cây có nhu cầu cao hơn.
Hạnh nhân, óc chó, hồ trăn và ô liu trở thành lựa chọn thay thế
Khi lợi nhuận từ nho làm rượu giảm, một số nông dân California đang xem xét những loại cây trồng khác như:
- Hạnh nhân.
- Óc chó.
- Hồ trăn.
- Ô liu.
- Một số cây trồng phục vụ thị trường thực phẩm.
Việc chuyển đổi không đơn giản.
Mỗi loại cây có yêu cầu riêng về đất, nước, thời gian sinh trưởng, vốn đầu tư và thị trường tiêu thụ.
Do đó, việc phá bỏ vườn nho không có nghĩa người nông dân lập tức có một nguồn thu nhập mới.
Đây là một quyết định đầu tư dài hạn trong bối cảnh họ đã chịu thua lỗ nhiều năm.
Không chỉ nông dân chịu ảnh hưởng
Kyle Collins, quản lý điều hành tại Lodi của Allied Grape Growers, cho biết tác động của việc giảm nhu cầu không dừng lại ở các trang trại.
Khi người trồng nho giảm sản xuất, dòng tiền cũng giảm theo trong cả chuỗi kinh tế địa phương.
Các doanh nghiệp cung cấp vật tư nông nghiệp, vận tải, lao động thời vụ, máy móc, bảo trì, đóng gói và dịch vụ liên quan đều có thể chịu tác động.
Vì vậy, một vụ nho không được thu hoạch không đơn giản chỉ là một khoản doanh thu bị mất của người nông dân.
Nó có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa đối với nền kinh tế nông thôn.
California có hàng nghìn trang trại và doanh nghiệp liên quan đến ngành rượu vang. Wine Institute ước tính ngành rượu vang California tạo ra khoảng 1,1 triệu việc làm trên toàn nước Mỹ, trong đó khoảng 422.000 việc làm tại California, theo dữ liệu ngành được công bố trước đây.
California đang chứng kiến một cuộc tái cấu trúc ngành rượu vang
Trong nhiều thập kỷ, California hưởng lợi từ khí hậu Địa Trung Hải và điều kiện địa lý phù hợp để trồng nhiều giống nho.
Napa và Sonoma nổi tiếng với các dòng rượu vang cao cấp.
Trong khi đó, Central Valley đóng vai trò quan trọng trong sản xuất nho phục vụ những nhãn hiệu có giá phổ thông hơn.
Mô hình này từng hoạt động hiệu quả khi nhu cầu tăng.
Nhưng thị trường hiện tại đang buộc ngành phải cân bằng lại cung và cầu.
Việc loại bỏ những vườn nho kém hiệu quả về kinh tế có thể là một phần của quá trình điều chỉnh nguồn cung.
OIV cũng ghi nhận diện tích vườn nho toàn cầu đã giảm năm thứ sáu liên tiếp trong năm 2025, xuống khoảng 7 triệu ha, cho thấy nhiều vùng trồng nho trên thế giới đang chủ động điều chỉnh diện tích theo điều kiện thị trường.
Ngành rượu vang cần tìm người tiêu dùng mới
Rob McMillan, chiến lược gia trưởng về rượu vang tại First Citizens Bank, cho rằng quá trình phục hồi không chỉ nằm ở việc đưa cung và cầu về trạng thái cân bằng.
Ngành cũng phải tìm hiểu người tiêu dùng hiện đại thực sự muốn gì.
Đây có thể là bài toán quan trọng nhất.
Nếu thế hệ trẻ uống ít rượu hơn, ngành không thể đơn giản chờ họ trở thành thế hệ tiêu dùng giống Baby Boomer.
Các nhà sản xuất có thể phải thay đổi sản phẩm, cách tiếp thị, mức giá, trải nghiệm tiêu dùng và cách tiếp cận khách hàng.
Xu hướng rượu vang có nồng độ cồn thấp hoặc không cồn, du lịch rượu vang và những trải nghiệm tiêu dùng mới đang được ngành quan tâm như những hướng thích nghi. OIV cũng ghi nhận các sản phẩm ít cồn và không cồn đang trở thành một phần của quá trình thay đổi thị trường, dù hiện vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ trong sản xuất toàn cầu.
Một ngành công nghiệp đang chờ thị trường chạm đáy
Điểm đáng chú ý là First Citizens Bank không cho rằng thị trường sẽ lập tức phục hồi.
Báo cáo năm 2026 nhận định tốc độ suy giảm nhu cầu có thể cải thiện, nhưng quá trình điều chỉnh vẫn còn tiếp diễn và thị trường có thể chỉ ổn định rõ hơn vào giai đoạn 2027-2028.
Trong thời gian đó, người trồng nho phải tự quyết định họ có đủ nguồn lực để tiếp tục hay không.
Với những gia đình đã làm nghề qua nhiều thế hệ, quyết định phá bỏ vườn nho không chỉ là quyết định kinh doanh.
Đó còn là quyết định liên quan đến lịch sử gia đình, đất đai và một ngành nghề đã trở thành một phần bản sắc của cộng đồng.
Bill Berryhill cho biết ông vẫn yêu thích công việc trồng nho và không có ý định dễ dàng từ bỏ nghề mà gia đình đã theo đuổi gần 100 năm.
Nhưng tình cảm với nghề không thể thay thế hoàn toàn hiệu quả kinh tế.
Đó chính là nghịch lý mà nhiều nông dân California đang phải đối mặt: một vụ mùa tốt không còn đảm bảo một năm kinh doanh tốt.
Khủng hoảng nho làm rượu tại California phản ánh một thay đổi lớn hơn đang diễn ra trên thị trường đồ uống toàn cầu.
Nhu cầu rượu vang giảm không chỉ vì một mùa vụ hay một chu kỳ kinh tế. Đằng sau đó là sự thay đổi về nhân khẩu học, hành vi tiêu dùng, sức khỏe, thu nhập, cạnh tranh từ các loại đồ uống khác và những rào cản thương mại.
Dữ liệu OIV cho thấy tiêu thụ rượu vang toàn cầu năm 2025 giảm 2,7% và thấp hơn 14% so với năm 2018. Trong khi đó, First Citizens Bank cho biết thị trường Mỹ năm 2025 chỉ còn khoảng 329 triệu thùng, với tổng giá trị khoảng 74,3 tỷ USD.
Đối với California, nơi chiếm khoảng 81% sản lượng rượu vang Mỹ, sự suy giảm này đang chuyển trực tiếp thành áp lực lên người trồng nho.
Nhiều nông dân đang phải lựa chọn giữa việc tiếp tục chịu lỗ, bỏ mặc nho trên cây hoặc phá bỏ vườn nho để chuyển sang cây trồng khác.
Thị trường rượu vang có thể sẽ tìm được điểm cân bằng mới khi nguồn cung giảm và các nhà sản xuất thích nghi với thị hiếu mới. Nhưng đối với những người đang đứng giữa các hàng nho không có người mua trong mùa thu hoạch năm nay, quá trình điều chỉnh đó đang có một cái giá rất thực tế.
Câu hỏi về tình hình kinh doanh nho của nông dân California Mỹ
Vì sao nông dân California khó bán được nho?
Nguyên nhân chính là nhu cầu rượu vang suy giảm trong nhiều năm, trong khi nguồn cung nho vẫn lớn. Khi các nhà sản xuất rượu vang giảm mua nguyên liệu, giá nho giảm và một số nông dân không tìm được người mua.
Doanh số rượu vang Mỹ đã giảm bao nhiêu?
Theo First Citizens Bank, thị trường Mỹ năm 2025 đạt khoảng 329 triệu thùng, giảm từ 335,9 triệu thùng năm 2024. Giá trị thị trường khoảng 74,3 tỷ USD, giảm từ 75,5 tỷ USD.
Tiêu thụ rượu vang toàn cầu có giảm không?
Có. OIV ước tính tiêu thụ rượu vang toàn cầu năm 2025 đạt 208 triệu hectolit, giảm 2,7% so với năm 2024 và giảm khoảng 14% so với năm 2018.
Tại sao người trẻ uống ít rượu hơn?
Các xu hướng được ngành và OIV ghi nhận bao gồm thay đổi lối sống, quan tâm đến sức khỏe, thay đổi thói quen xã hội và áp lực kinh tế. Đây là những yếu tố đang tác động đến nhiều thị trường rượu vang trưởng thành.
Nông dân California có thể làm gì nếu không bán được nho?
Một số lựa chọn gồm tiếp tục thu hoạch với mức giá thấp, bán nho cho các nhà sản xuất nước nho cô đặc, để nho trên cây hoặc phá bỏ vườn nho để chuyển sang cây trồng khác. Mỗi lựa chọn đều có chi phí và rủi ro riêng.
California có vai trò lớn như thế nào trong ngành rượu vang Mỹ?
California sản xuất trung bình khoảng 81% tổng sản lượng rượu vang của Mỹ và là vùng sản xuất rượu vang lớn nhất nước này.
Thị trường rượu vang có khả năng phục hồi không?
First Citizens Bank dự báo tốc độ suy giảm nhu cầu có thể cải thiện và thị trường có thể tiến tới giai đoạn chạm đáy vào khoảng 2027-2028 trước khi tăng trưởng trở lại ở mức khiêm tốn. Đây là dự báo của ngân hàng, không phải sự đảm bảo về diễn biến thị trường.
Lưu ý: Bài viết mang tính thông tin, phân tích xu hướng thị trường và không phải khuyến nghị đầu tư.
Đọc tin mới trên Điểm Tin Nhanh
