Mark Zuckerberg, CEO Meta, đang đặt cược vào một mô hình kinh doanh mới cho Muse – trợ lý AI cá nhân được công ty giới thiệu vào đầu tháng 9/2026.
Tại hội nghị Meta Connect ngày 23/9, Zuckerberg cho biết Meta dự kiến cung cấp Muse miễn phí cho người dùng với lượng sử dụng lớn, sau đó kiếm tiền bằng cách thu một khoản phí nhỏ từ các giao dịch được thực hiện thông qua trợ lý AI.
Theo Zuckerberg, mục tiêu của Meta không chỉ là xây dựng một chatbot trả lời câu hỏi. Muse được thiết kế để trở thành một “tác nhân AI” có thể thực sự thực hiện công việc thay người dùng, từ đặt vé, mua sắm, xử lý email cho tới thực hiện các tác vụ trên máy tính.
Meta kỳ vọng mô hình này có thể mở ra một nguồn doanh thu mới bên cạnh quảng cáo – lĩnh vực vốn là nền tảng kinh doanh truyền thống của công ty.
Meta chính thức giới thiệu Muse ngày 8/9 và mô tả đây là một trợ lý AI cá nhân có khả năng lập kế hoạch, thực hiện nhiệm vụ và hoạt động trên các ứng dụng mà người dùng cho phép. Muse được xây dựng dựa trên hệ thống Muse Secure VM, một môi trường máy tính riêng biệt được Meta thiết kế để tăng cường khả năng bảo mật khi AI thực hiện công việc thay người dùng.
Vì sao Meta muốn thu phí từ giao dịch?
Điểm đáng chú ý trong chiến lược của Meta nằm ở việc công ty không nhất thiết phải bắt người dùng trả phí cho từng câu hỏi hoặc từng lần sử dụng AI.
Thay vào đó, Muse có thể hoạt động giống như một “người đại diện kỹ thuật số”.
Ví dụ, người dùng yêu cầu:
- Tìm một chiếc laptop phù hợp với ngân sách.
- So sánh giá giữa nhiều cửa hàng.
- Đặt phòng khách sạn.
- Đặt vé máy bay.
- Mua hàng trực tuyến.
- Đặt thực phẩm.
- Tìm các chương trình giảm giá.
- Xử lý một số công việc qua email.
Muse có thể thực hiện một phần hoặc toàn bộ quy trình thay người dùng.
Trong mô hình này, giá trị kinh tế không chỉ nằm ở việc cung cấp câu trả lời. Giá trị lớn hơn nằm ở giao dịch thực tế được hoàn tất.
Đây là lý do Zuckerberg cho biết Meta có thể cung cấp Muse miễn phí cho một lượng lớn token và sau đó kiếm doanh thu từ phí giao dịch.
Nếu mô hình phát triển đủ lớn, mỗi giao dịch chỉ cần tạo ra một khoản doanh thu nhỏ cũng có thể trở thành nguồn thu đáng kể khi số lượng người dùng và giao dịch tăng lên.
Muse mở rộng hệ sinh thái mua sắm
Alexandr Wang, Giám đốc AI của Meta, cho biết Muse đang được kết nối với ngày càng nhiều dịch vụ thương mại.
Meta đã bổ sung hỗ trợ PayPal và công bố các tích hợp với nhiều thương hiệu bán lẻ như Walmart, Best Buy, The Gap, Sephora, Wayfair và American Eagle.
Ở lĩnh vực du lịch, Muse có thể kết nối với Expedia. Trong mảng mua sắm hàng ngày, Meta cũng đưa khả năng mua hàng tạp hóa thông qua Instacart vào hệ sinh thái của trợ lý AI.
Meta cũng đang xây dựng các kết nối với Shopify và những nền tảng khác, cho phép Muse tương tác trực tiếp với danh mục sản phẩm và các hệ thống thương mại điện tử.
Điều này cho thấy hướng đi của Meta đang thay đổi đáng kể.
Một chatbot truyền thống thường hướng người dùng tới website hoặc ứng dụng để họ tự hoàn tất giao dịch. Ngược lại, một AI agent như Muse có thể trở thành lớp trung gian đứng giữa người dùng và các dịch vụ trực tuyến.
Nếu người dùng chỉ cần nói “hãy tìm và mua sản phẩm phù hợp nhất với tôi”, AI có thể đảm nhiệm phần lớn quá trình phía sau.
Muse không chỉ dành cho mua sắm
Khả năng thương mại chỉ là một phần trong kế hoạch của Meta.
Tại Meta Connect 2026, công ty tiếp tục mở rộng khả năng của Muse sang máy tính và thiết bị đeo.
Meta cho biết Muse sẽ có khả năng điều khiển máy Mac, cho phép AI thực hiện một số thao tác trên máy tính thay người dùng.
Đây là bước phát triển quan trọng bởi AI agent khác với chatbot thông thường ở chỗ nó không chỉ đưa ra hướng dẫn mà có thể thực hiện nhiệm vụ.
Meta từ trước cũng đã định hướng Muse có thể xử lý email, lịch, đặt dịch vụ và nhiều công việc kỹ thuật số khác.
Điều này khiến Muse trở thành một dạng “trợ lý kỹ thuật số” thay vì chỉ là một công cụ hỏi đáp.
Muse sẽ xuất hiện trên kính AI của Meta
Một trong những thông báo đáng chú ý tại Meta Connect là Muse sẽ được đưa lên các dòng kính AI của Meta.
Theo Meta, người dùng có thể tương tác với Muse thông qua kính mà không cần liên tục lấy điện thoại ra.
Meta cho biết Muse sẽ được tích hợp vào hệ sinh thái kính AI, qua đó mở rộng trợ lý cá nhân từ điện thoại và máy tính sang thiết bị đeo. Công ty cũng giới thiệu thêm các mẫu kính AI mới tại Meta Connect 2026.
Về lâu dài, điều này có thể tạo ra một trải nghiệm AI liên tục hơn: người dùng nói chuyện với trợ lý khi đang đi bộ, mua sắm, làm việc hoặc di chuyển mà không cần mở một ứng dụng riêng.
Muse Charm: thiết bị chuyên dụng cho trợ lý AI
Meta cũng đang phát triển một thiết bị cầm tay chuyên dụng có tên Muse Charm.
Ý tưởng của thiết bị này là cho phép người dùng tương tác với Muse mà không nhất thiết phải sử dụng điện thoại thông minh hoặc kính AI.
Theo thông tin được công bố tại Connect, sản phẩm đang trong giai đoạn hoàn thiện và Meta kỳ vọng đưa thiết bị ra thị trường kịp mùa mua sắm cuối năm.
Nếu thành công, đây có thể là một bước đi quan trọng trong chiến lược phần cứng của Meta: đưa AI trở thành một lớp giao diện mới thay vì chỉ là một tính năng nằm bên trong ứng dụng.
Muse tăng trưởng nhanh ngay sau khi ra mắt
Sự quan tâm của người dùng đối với Muse cũng là một trong những yếu tố khiến thị trường chú ý tới chiến lược AI của Meta.
Theo Sensor Tower, Muse đạt khoảng 560.000 người dùng hoạt động hàng ngày chỉ sau 11 ngày, theo thông tin được các nguồn truyền thông dẫn lại.
Reuters cũng cho biết Muse được ra mắt ngày 8/9 và nhanh chóng thu hút sự chú ý của thị trường nhờ khả năng thực hiện các nhiệm vụ thực tế như gửi email, đặt dịch vụ và giao dịch trực tuyến.
Sự đón nhận ban đầu đã tác động tích cực đến cổ phiếu Meta. Theo MarketWatch, cổ phiếu Meta từng tăng 11,4% trong một phiên trong tháng 9, trong bối cảnh nhà đầu tư đánh giá lại tiềm năng doanh thu từ Muse.
Tuy nhiên, mức tăng của cổ phiếu là diễn biến thị trường tại một thời điểm cụ thể, không đồng nghĩa với việc doanh thu dài hạn của Muse đã được chứng minh.
AI agent có thể thay đổi cách Internet kiếm tiền?
Điểm đáng chú ý nhất trong chiến lược Muse nằm ở khả năng thay đổi vị trí của AI trong chuỗi giao dịch trực tuyến.
Trong mô hình Internet truyền thống, người dùng thường:
Tìm kiếm → truy cập website → lựa chọn sản phẩm → thanh toán.
Với AI agent, quy trình có thể trở thành:
Ra yêu cầu → AI tìm kiếm → AI so sánh → AI đề xuất → người dùng xác nhận → AI thực hiện giao dịch.
Điều này tạo ra một vị trí kinh tế hoàn toàn mới cho các nền tảng AI.
Meta không nhất thiết phải bán sản phẩm trực tiếp. Công ty có thể kiếm tiền từ việc trở thành lớp trung gian giúp người dùng hoàn tất giao dịch.
Chính mô hình này giải thích tại sao việc Muse kết nối với PayPal, Shopify, Walmart, Best Buy, Sephora, Expedia và Instacart lại quan trọng.
Nếu người dùng ngày càng quen với việc giao nhiệm vụ cho AI, các nền tảng sở hữu AI agent có thể trở thành điểm khởi đầu của rất nhiều hoạt động trực tuyến.
Nhưng Meta cũng đối mặt với thách thức
Mô hình AI agent không chỉ có cơ hội.
Để Muse thực hiện giao dịch thay người dùng, hệ thống phải được cấp quyền truy cập vào email, tài khoản, lịch, dịch vụ mua sắm hoặc các ứng dụng khác.
Meta cho biết Muse được xây dựng với các lớp bảo mật, trong đó AI hoạt động trong môi trường Secure VM và người dùng có quyền kiểm soát những ứng dụng mà Muse được phép kết nối. Meta cũng cho biết Muse không nhìn thấy trực tiếp mật khẩu hoặc phương thức thanh toán của người dùng và sẽ yêu cầu xác nhận đối với những hành động nhạy cảm như gửi email hoặc mua hàng.
Tuy nhiên, việc AI có quyền thực hiện hành động thay con người vẫn đặt ra những câu hỏi lớn về quyền riêng tư, bảo mật và trách nhiệm khi giao dịch xảy ra sai sót.
Một dấu hiệu cho thấy vấn đề này không đơn giản là Amazon gần đây đã chặn Muse thực hiện mua sắm trên nền tảng của mình, viện dẫn các vấn đề liên quan đến điều khoản sử dụng, quyền riêng tư và bảo mật.
Điều này cho thấy sự thành công của Muse không chỉ phụ thuộc vào chất lượng công nghệ của Meta mà còn phụ thuộc vào việc các nền tảng và nhà bán lẻ có chấp nhận để AI agent tương tác với hệ thống của họ hay không.
Muse có thể tạo nguồn doanh thu mới cho Meta
Trong nhiều năm, phần lớn doanh thu của Meta vẫn gắn với quảng cáo trên Facebook, Instagram và các nền tảng khác.
AI đang buộc Meta đầu tư rất lớn vào hạ tầng tính toán, mô hình ngôn ngữ và trung tâm dữ liệu. Vì vậy, việc tìm kiếm những cách thức trực tiếp để biến AI thành doanh thu trở nên ngày càng quan trọng.
Muse mở ra một hướng khác.
Thay vì chỉ bán quảng cáo dựa trên sự chú ý của người dùng, Meta có thể kiếm tiền khi AI giúp người dùng hoàn thành một giao dịch.
Đây là mô hình gần với thương mại điện tử, nền tảng thanh toán và hệ sinh thái dịch vụ hơn là quảng cáo truyền thống.
Các nhà phân tích Phố Wall cũng bắt đầu chú ý tới tiềm năng này. Reuters đưa tin các nhà phân tích đang xem Muse như một ứng viên có thể trở thành nguồn doanh thu mới cho Meta, dù quy mô doanh thu thực tế vẫn phụ thuộc vào mức độ sử dụng, khả năng mở rộng và tỷ lệ giao dịch thành công.
Chiến lược kiếm tiền từ Muse cho thấy Meta đang muốn biến AI từ một công cụ hỗ trợ thành một lớp trung gian mới của Internet.
Nếu người dùng ngày càng giao cho AI nhiệm vụ tìm kiếm, so sánh, đặt dịch vụ và mua hàng, giá trị kinh tế có thể chuyển từ việc người dùng tự truy cập từng website sang nền tảng AI đứng giữa quá trình đó.
Với Meta, một khoản phí nhỏ trên mỗi giao dịch có thể trở nên đáng kể nếu Muse đạt được quy mô người dùng lớn. Nhưng để mô hình này thành công, Meta vẫn phải giải quyết nhiều vấn đề về bảo mật, quyền riêng tư, độ tin cậy và đặc biệt là sự hợp tác của các nền tảng thương mại điện tử.
Muse vì thế không chỉ là một sản phẩm AI mới. Nó còn là một thử nghiệm về cách AI agent có thể thay đổi cách người dùng tương tác với Internet và cách các công ty công nghệ kiếm tiền trong kỷ nguyên AI.
Câu hỏi thường gặp về Muse AI
Muse AI là gì?
Muse là trợ lý AI cá nhân của Meta, được thiết kế để không chỉ trả lời câu hỏi mà còn thực hiện các công việc thay người dùng như xử lý email, lập kế hoạch, đặt dịch vụ và hỗ trợ mua sắm.
Meta có thu phí người dùng Muse không?
Meta cho biết Muse được cung cấp miễn phí ở quy mô sử dụng lớn, đồng thời công ty có kế hoạch kiếm tiền trong tương lai thông qua một khoản phí nhỏ từ các giao dịch được thực hiện bằng Muse.
Muse có thể mua hàng thay người dùng không?
Muse được thiết kế để có thể thực hiện các nhiệm vụ thương mại thông qua những dịch vụ và nền tảng được kết nối. Meta đã công bố nhiều đối tác bán lẻ, thanh toán, du lịch và mua sắm nhằm mở rộng khả năng này.
Muse có hoạt động trên kính AI không?
Có. Meta đã công bố kế hoạch đưa Muse lên kính AI, cho phép người dùng tương tác với trợ lý bằng trải nghiệm rảnh tay.
Muse có thay thế hoàn toàn con người trong giao dịch?
Chưa. Muse có thể thực hiện nhiều tác vụ nhưng người dùng vẫn giữ quyền kiểm soát và Meta cho biết hệ thống sẽ yêu cầu xác nhận đối với một số hành động nhạy cảm. Khả năng thực tế cũng phụ thuộc vào từng dịch vụ và quyền truy cập mà người dùng cấp cho Muse.
Nguồn tham khảo: Meta Newsroom; Reuters; TechCrunch; Yahoo Finance; MarketWatch.
