OpenAI bị cáo buộc có thiết bị nghe lén trong phòng họp mật, nghi phạm liên lạc với thành viên hoàng gia Saudi Arabia

Vụ án liên quan đến cáo buộc cài thiết bị ghi âm trái phép tại OpenAI đang thu hút sự chú ý sau khi các công tố viên liên bang Mỹ tiết lộ những chi tiết mới trong hồ sơ tòa án. Theo tài liệu được đệ trình, Abdulrahman Alfazan, công dân Saudi Arabia từng làm kỹ sư tại OpenAI, bị cáo buộc thường xuyên trao đổi qua WhatsApp với một thành viên của Hoàng gia Saudi Arabia trong năm 2025 và 2026.

Các công tố viên cho biết hai bên vẫn liên lạc vào ngày 5/10/2026, chỉ bốn ngày trước khi Alfazan bị bắt. Người được cho là thành viên hoàng gia không được nêu tên trong hồ sơ. Tài liệu cũng chưa xác định người này có chỉ đạo nghi phạm cài thiết bị ghi âm hoặc đánh cắp thông tin của OpenAI hay không.

Văn phòng Công tố viên Hoa Kỳ tại San Francisco đang đề nghị tòa án tiếp tục giam giữ Alfazan mà không cho phép bảo lãnh tại ngoại. Lập luận của bên công tố tập trung vào tính chất nhạy cảm của vụ việc, nguy cơ lộ thông tin công nghệ và khả năng nghi phạm rời khỏi Mỹ trước khi xét xử.

Theo hồ sơ, các giám đốc điều hành OpenAI đã có những cuộc gặp với quan chức chính phủ ngay tại phòng họp mà nghi phạm bị cáo buộc đã đặt thiết bị ghi âm. Công tố viên nhận định hành vi bị cáo buộc có thể gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia Mỹ.

Cần lưu ý rằng các thông tin trên hiện là cáo buộc được trình bày trong hồ sơ tố tụng, không đồng nghĩa với việc nghi phạm đã bị kết tội. Kết luận cuối cùng sẽ phụ thuộc vào quá trình xét xử và chứng cứ được tòa án xem xét.

WhatsApp và những trao đổi về cơ hội AI tại Saudi Arabia

Theo nội dung hồ sơ, một thành viên hoàng gia Saudi Arabia được cho là đã nói với Alfazan rằng nước này đang triển khai một sáng kiến về trí tuệ nhân tạo và muốn anh tham gia. Trong một cuộc trao đổi vào tháng 5/2026, người này được trích dẫn là đã nói: “Ả Rập Xê Út cần anh hơn là Mỹ!”. Hồ sơ cho biết Alfazan phản hồi bằng từ “100”, được các công tố viên diễn giải là dấu hiệu đồng tình.

Các công tố viên còn cáo buộc người này nhiều lần tìm cách tuyển dụng Alfazan và hỏi khi nào anh dự định rời OpenAI. Theo tài liệu, Alfazan từng nói sẽ chưa rời công ty cho đến khi cổ phần của mình được chuyển giao quyền sở hữu.

Tuy nhiên, hồ sơ không xác định danh tính thành viên hoàng gia, cũng không chứng minh mối liên hệ giữa các cuộc trao đổi này với hành vi nghe lén bị cáo buộc. Vì vậy, chưa thể kết luận rằng hoạt động tuyển dụng nhân sự có liên quan trực tiếp đến vụ việc tại OpenAI.

Alfazan cũng được mô tả là một đối tác đầu tư mạo hiểm tại Raed Ventures, công ty đầu tư mạo hiểm của Saudi Arabia. Hoàng tử Khalid bin Bader Al Saud gia nhập công ty với vai trò đối tác đầu tư mạo hiểm vào năm 2025. Dù vậy, hồ sơ mà các công tố viên đệ trình không nêu tên vị hoàng tử này là người đã liên lạc với Alfazan và không xác nhận mối liên hệ giữa người liên lạc giấu tên với Raed Ventures.

Những tình tiết này khiến vụ án không chỉ liên quan đến an ninh văn phòng và bảo mật doanh nghiệp, mà còn đặt ra câu hỏi về nguy cơ rò rỉ thông tin công nghệ có giá trị chiến lược trong bối cảnh nhiều quốc gia đang tăng tốc đầu tư vào trí tuệ nhân tạo.

Thiết bị ghi âm bị cáo buộc được cài trong phòng họp cấp cao

Theo hồ sơ tố tụng, khoảng ngày 28/9/2026, Alfazan bị cáo buộc bí mật cắm một thiết bị ghi âm vào cổng USB ở phía sau chiếc tivi trong phòng họp của ban điều hành OpenAI. Thiết bị được cho là đã nằm tại đó trong ít nhất vài ngày.

Đây là khu vực được sử dụng để trao đổi các thông tin kỹ thuật, thương mại và chiến lược mật của công ty. Nội dung các cuộc họp có thể bao gồm nghiên cứu độc quyền, tiến bộ kỹ thuật chưa công bố, định hướng phát triển sản phẩm, năng lực công nghệ, các ưu tiên kinh doanh và hoạt động hợp tác với chính phủ.

OpenAI được cho là phát hiện thiết bị đầu tiên vào ngày 30/9. Sau đó, công ty lắp camera giám sát tại khu vực liên quan. Theo các công tố viên, đến ngày 5/10, camera ghi lại hình ảnh Alfazan kiểm tra phía sau chiếc tivi, nơi thiết bị ghi âm trước đó bị phát hiện.

Cùng ngày, một thiết bị ghi âm khác được tìm thấy trong chiếc túi mà Alfazan bỏ quên tại phòng máy in. Các công tố viên cũng cho biết điện thoại của nghi phạm chứa những bức ảnh chụp từ ngày 22 đến 28/9, thể hiện ít nhất một thiết bị giấu kín khác và các bảng điều khiển đầu vào, đầu ra trên tivi cùng thiết bị điện tử tại nhiều vị trí trong các tòa nhà OpenAI.

Một số địa điểm được đề cập bao gồm phòng hội nghị khác, nơi thường xuyên diễn ra các cuộc họp nhạy cảm. Hồ sơ còn cho biết tại nơi ở của Alfazan có những linh kiện điện tử tương tự các thành phần được tìm thấy trong những thiết bị tùy chỉnh bị cáo buộc đã lắp đặt tại văn phòng công ty.

Điện thoại của nghi phạm cũng được cho là chứa một ghi chú đã bị xóa từ tháng 9/2026, trong đó có đường dẫn đến nhiều thiết bị ghi âm, bao gồm sản phẩm do Seeed Studio sản xuất. Một ghi chú khác có tiêu đề “Nghỉ phép OpenAI” được công tố viên viện dẫn để lập luận rằng Alfazan dự định lấy lại các thiết bị đã lắp đặt hoặc dự định lắp đặt, sau đó kéo dài thời gian nghỉ chăm con.

Các chi tiết này là một phần căn cứ mà bên công tố sử dụng để lập luận về tính chất có tổ chức của hành vi bị cáo buộc. Tuy nhiên, ý nghĩa pháp lý của từng chứng cứ vẫn cần được đánh giá trong quá trình tố tụng.

Mức lương và cổ phần của nghi phạm tại OpenAI

Hồ sơ cho biết Alfazan được tuyển dụng vào OpenAI vào tháng 7/2025 với vai trò kỹ sư. Mức lương cơ bản hằng năm ban đầu của người này được ghi nhận là 325.000 USD, tương đương khoảng 8,13 tỷ đồng/năm nếu quy đổi theo tỷ giá giả định 25.000 đồng/USD.

Sau đó, mức lương cơ bản được tăng lên 385.000 USD/năm, tương đương khoảng 9,63 tỷ đồng/năm theo cùng tỷ giá quy đổi. Ngoài tiền lương, Alfazan còn được cấp khoản quyền lợi cổ phần dành cho nhân viên mới trị giá 2,2 triệu USD, tương đương khoảng 55 tỷ đồng.

Đây là các giá trị được nêu trong hồ sơ, không nên hiểu khoản cổ phần là tiền mặt đã được nhận hoặc có thể chuyển đổi ngay thành tiền. Giá trị thực tế và điều kiện sở hữu còn phụ thuộc vào cơ chế cấp quyền lợi, thời hạn chuyển giao và các điều khoản liên quan.

Trước khi làm việc tại OpenAI, Alfazan từng làm việc tại nhiều công ty công nghệ ở Mỹ, trong đó có Meta. Hồ sơ cho biết người này đã sinh sống và làm việc tại Mỹ khoảng 15 năm, học thạc sĩ tại Đại học California, Berkeley và là thường trú nhân hợp pháp, đồng thời đã nộp đơn xin nhập quốc tịch Mỹ.

Những thông tin về nghề nghiệp và tài chính được các công tố viên đưa vào hồ sơ khi lập luận về khả năng tiếp cận nguồn lực của nghi phạm. Chúng cũng là một phần bối cảnh mà tòa án cần cân nhắc khi xem xét đề nghị giam giữ trước xét xử.

Tranh cãi về nguy cơ bỏ trốn và yêu cầu tại ngoại

Bên công tố cho rằng Alfazan có nguy cơ bỏ trốn vì có nguồn lực tài chính, các mối quan hệ quốc tế và khả năng nhận được hỗ trợ đi lại từ nước ngoài. Theo lập luận trong hồ sơ, chính phủ Saudi Arabia và sau đó là một thành viên quân đội nước này đã thu xếp chuyến bay riêng cho vợ của Alfazan, Lujain Alassaf, cùng con trai ba tháng tuổi của họ.

Gia đình ban đầu dự kiến bay một chiều đến Saudi Arabia vào ngày 12/10. Tuy nhiên, sau khi Alfazan bị bắt ngày 9/10, kế hoạch thay đổi. Theo hồ sơ, vợ và con trai của nghi phạm đã bay từ San Francisco đến Doha, Qatar, ngày 10/10 trên chuyến bay hạng thương gia do một thành viên quân đội Saudi Arabia không được nêu tên chi trả.

Các công tố viên cho rằng những sắp xếp này thể hiện khả năng hỗ trợ đi lại đáng kể, qua đó làm tăng lo ngại nghi phạm có thể rời khỏi Mỹ nếu được tại ngoại.

Ngược lại, luật sư William Pernik đề nghị cho Alfazan được tại ngoại với điều kiện quản thúc tại gia, giám sát bằng thiết bị GPS và khoản bảo lãnh có người đồng ký. Phía bào chữa cũng viện dẫn cam kết bằng văn bản của Tổng Lãnh sự quán Saudi Arabia về việc không cấp giấy tờ đi lại cho Alfazan trong thời gian được thả và thông báo ngay cho cơ quan giám sát nếu người này yêu cầu giấy tờ.

Luật sư lập luận rằng quốc tịch không thể tự nó được xem là bằng chứng của ý định bỏ trốn. Ông cũng cho rằng chuyến đi dự kiến đến Saudi Arabia xuất phát từ lý do gia đình và nhập cư, trong bối cảnh thị thực của vợ Alfazan sắp hết hạn.

Theo phía bào chữa, Alfazan đã sống tại Mỹ khoảng 15 năm và có nhiều mối quan hệ xã hội tại khu vực Vịnh San Francisco. Luật sư cho biết 54 người đã gửi thư cho tòa án, mô tả nghi phạm là người thường tổ chức các bữa tối, giúp đỡ người mới đến, hướng dẫn sinh viên và tham dự những sự kiện của bạn bè.

Sự khác biệt giữa lập luận của công tố và bào chữa cho thấy vấn đề trọng tâm ở giai đoạn này không chỉ là cáo buộc nghe lén, mà còn là việc liệu nghi phạm có nên tiếp tục bị giam giữ trong khi chờ xét xử hay không.

Vì sao vụ việc có ý nghĩa đối với ngành AI?

Các công ty phát triển trí tuệ nhân tạo sở hữu nhiều loại tài sản có giá trị, từ mô hình, dữ liệu, nghiên cứu kỹ thuật đến kế hoạch thương mại và thỏa thuận hợp tác. Những thông tin này có thể ảnh hưởng đến lợi thế cạnh tranh, chiến lược đầu tư và quan hệ giữa doanh nghiệp với các cơ quan chính phủ.

Nếu cáo buộc được chứng minh, việc sử dụng thiết bị ghi âm bí mật trong phòng họp cấp cao sẽ cho thấy rủi ro an ninh không chỉ đến từ tấn công mạng mà còn có thể xuất phát từ việc tiếp cận vật lý các khu vực nội bộ.

Vụ việc cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của các biện pháp kiểm soát thiết bị điện tử, giám sát phòng họp, quản lý quyền truy cập và quy trình phản ứng khi phát hiện thiết bị đáng ngờ. Đối với doanh nghiệp AI, bảo vệ bí mật công nghệ đòi hỏi kết hợp cả an ninh thông tin lẫn an ninh tại nơi làm việc.

Dù vậy, cần phân biệt giữa rủi ro được đặt ra bởi cáo buộc trong một vụ án cụ thể và kết luận về trách nhiệm của cá nhân hoặc tổ chức liên quan. Hồ sơ hiện được mô tả chưa chứng minh rằng thành viên hoàng gia Saudi Arabia đã chỉ đạo hành vi bị cáo buộc. Việc trao đổi về cơ hội nghề nghiệp tại Saudi Arabia cũng không tự động chứng minh có âm mưu đánh cắp thông tin.

Theo hồ sơ, Alfazan bị cáo buộc sử dụng hoặc cố gắng sử dụng thiết bị điện tử, cơ khí hoặc phương tiện khác để nghe lén các cuộc trao đổi bằng lời nói. Nếu bị kết tội theo cáo buộc được nêu, người này có thể đối mặt mức án tối đa năm năm tù. OpenAI đã sa thải Alfazan sau khi người này bị bắt.

Nguồn tham khảo

Bài viết được biên soạn dựa trên nội dung hồ sơ vụ án và các thông tin được cung cấp trong tài liệu nguồn. Những cáo buộc chưa được tòa án xác định cần tiếp tục được theo dõi theo diễn biến tố tụng.

Thông tin phục vụ mục đích tham khảo, không thay thế kết luận chính thức của cơ quan tố tụng.

Câu hỏi thường gặp

1. Abdulrahman Alfazan bị cáo buộc điều gì?

Người này bị cáo buộc bí mật đặt thiết bị ghi âm trong phòng họp cấp cao của OpenAI và sử dụng hoặc cố gắng sử dụng thiết bị để nghe lén các cuộc trao đổi bằng lời nói.

2. Alfazan có liên lạc với thành viên hoàng gia Saudi Arabia không?

Theo hồ sơ của công tố viên, Alfazan thường xuyên liên lạc qua WhatsApp với một thành viên Hoàng gia Saudi Arabia trong năm 2025 và 2026. Danh tính người này chưa được công bố trong tài liệu được mô tả.

3. Thành viên hoàng gia có bị cáo buộc chỉ đạo việc nghe lén không?

Hồ sơ được cung cấp không nêu rõ rằng thành viên hoàng gia đã chỉ đạo Alfazan lắp thiết bị ghi âm hoặc đánh cắp thông tin của OpenAI. Không nên xem các cuộc trao đổi về cơ hội việc làm là bằng chứng kết luận về hành vi phạm pháp.

4. Alfazan kiếm được bao nhiêu tại OpenAI?

Theo hồ sơ, mức lương cơ bản của người này tăng từ 325.000 USD lên 385.000 USD/năm, tương đương khoảng 8,13 tỷ đồng và 9,63 tỷ đồng theo tỷ giá giả định 25.000 đồng/USD. Ngoài ra, người này được cấp quyền lợi cổ phần trị giá 2,2 triệu USD, tương đương khoảng 55 tỷ đồng; đây không nhất thiết là tiền mặt đã nhận.

5. Vì sao công tố viên muốn tiếp tục giam giữ nghi phạm?

Bên công tố viện dẫn tính chất nhạy cảm của vụ án, khả năng tiếp cận nguồn lực và mối quan hệ quốc tế, cùng những sắp xếp chuyến bay cho gia đình nghi phạm. Phía bào chữa phản đối và đề xuất quản thúc tại gia, giám sát GPS cùng các điều kiện bảo đảm khác.

6. Alfazan đã bị kết tội chưa?

Nội dung được cung cấp mô tả các cáo buộc và lập luận của hai bên trong hồ sơ tòa án, không xác nhận bản án kết tội cuối cùng. Vì vậy, cần sử dụng từ ngữ như “bị cáo buộc” và không coi cáo buộc là kết luận pháp lý đã được xác lập.