Mastercard cảnh báo: Stablecoin không tự động giúp thanh toán nhanh hơn, cơ sở hạ tầng mới là yếu tố quyết định

Stablecoin có thể tăng tốc thanh toán, nhưng không phải ở mọi thị trường

Stablecoin đang được chú ý như một giải pháp tiềm năng giúp cải thiện tốc độ và hiệu quả của các giao dịch tài chính xuyên biên giới. Tuy nhiên, theo Matthew Driver, Phó chủ tịch điều hành phụ trách dịch vụ khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Mastercard, việc sử dụng stablecoin không đồng nghĩa với việc toàn bộ quá trình thanh toán sẽ diễn ra nhanh hơn.

Trong cuộc phỏng vấn với CNBC, ông Driver cho biết stablecoin có thể mang lại lợi ích đáng kể tại một số hành lang chuyển tiền quốc tế và các cặp tiền tệ ít được giao dịch. Dù vậy, để công nghệ này phát huy hiệu quả, thị trường cần phát triển đồng bộ cơ sở hạ tầng kết nối giữa tiền pháp định, stablecoin và các hệ thống thanh toán hiện hữu.

Stablecoin là một loại tài sản kỹ thuật số được thiết kế để duy trì giá trị tương đối ổn định thông qua cơ chế neo giá với một tài sản tham chiếu, phổ biến nhất là đồng USD. Khác với những đồng tiền điện tử có mức biến động giá lớn, stablecoin thường được sử dụng trong giao dịch, chuyển tiền và lưu chuyển giá trị trên các mạng blockchain.

Về lý thuyết, công nghệ blockchain cho phép chuyển tài sản kỹ thuật số nhanh chóng giữa các địa chỉ mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào quy trình xử lý của hệ thống ngân hàng truyền thống. Tuy nhiên, tốc độ chuyển token trên blockchain chỉ là một phần của toàn bộ giao dịch tài chính.

Nếu người gửi phải mất thời gian chuyển đổi tiền pháp định sang stablecoin, sau đó người nhận tiếp tục chờ để đổi stablecoin trở lại tiền pháp định, tổng thời gian hoàn tất giao dịch vẫn có thể kéo dài. Đây chính là vấn đề Mastercard muốn nhấn mạnh khi đánh giá khả năng ứng dụng stablecoin trong hệ thống thanh toán thực tế.

Mô hình “bánh sandwich stablecoin” và điểm nghẽn trong thanh toán

Một trong những nội dung đáng chú ý trong nhận định của ông Driver là mô hình được ví như “chuỗi giao dịch stablecoin” hay “bánh sandwich stablecoin”.

Mô hình này mô tả quy trình trong đó tiền pháp định được chuyển đổi thành stablecoin ở đầu giao dịch, tài sản kỹ thuật số được chuyển nhanh ở giữa, rồi tiếp tục được đổi trở lại tiền pháp định tại điểm nhận.

Xét riêng khâu chuyển tài sản trên blockchain, giao dịch có thể được hoàn tất nhanh chóng. Tuy nhiên, hai bước chuyển đổi ở đầu và cuối quy trình vẫn có thể phát sinh thời gian chờ, chi phí và yêu cầu xử lý bổ sung.

Theo ông Driver, nếu những khâu chuyển đổi này vẫn chậm, việc đưa stablecoin vào giữa quy trình không nhất thiết tạo ra một hệ thống thanh toán nhanh hơn đáng kể.

Vấn đề không chỉ nằm ở công nghệ blockchain mà còn liên quan đến khả năng tiếp cận thanh khoản, quy trình xác minh khách hàng, hoạt động tuân thủ quy định, hệ thống ngân hàng và cơ chế chuyển đổi giữa các loại tiền tệ.

Ví dụ, một doanh nghiệp muốn thanh toán cho đối tác ở nước ngoài có thể sử dụng stablecoin để chuyển giá trị giữa hai thị trường. Tuy nhiên, nếu đơn vị nhận không thể đổi stablecoin thành đồng tiền cần thiết một cách thuận tiện, lợi thế về tốc độ chuyển tài sản sẽ bị hạn chế.

Tương tự, nếu các tổ chức trung gian chưa có đủ thanh khoản hoặc chưa kết nối trực tiếp với hệ thống thanh toán địa phương, giao dịch có thể tiếp tục phụ thuộc vào nhiều bước xử lý thủ công hoặc quy trình đối soát.

Điều này cho thấy hiệu quả của stablecoin phải được đánh giá dựa trên toàn bộ vòng đời giao dịch, từ thời điểm người gửi khởi tạo thanh toán đến khi người nhận có thể sử dụng số tiền thực nhận.

Cơ sở hạ tầng kết nối quyết định tốc độ thanh toán

Theo Matthew Driver, một trong những hướng đi có thể cải thiện tốc độ thanh toán là kết nối các hệ thống thanh toán thời gian thực với những nền tảng giao dịch stablecoin ở cả hai đầu.

Cách tiếp cận này có thể giúp giảm số bước trung gian, tạo điều kiện chuyển đổi tài sản thuận tiện hơn và cải thiện khả năng phối hợp giữa hệ thống tiền pháp định với mạng blockchain.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng cơ sở hạ tầng cần được kích hoạt và phát triển đầy đủ. Nói cách khác, việc sở hữu công nghệ hoặc triển khai một nền tảng stablecoin mới chưa đủ để bảo đảm rằng người dùng sẽ nhận được tiền nhanh hơn.

Các thành phần tham gia thị trường phải có khả năng vận hành hệ thống, kết nối với nhau và sử dụng công nghệ một cách hiệu quả. Điều này đòi hỏi sự phối hợp giữa ngân hàng, doanh nghiệp thanh toán, công ty công nghệ tài chính, nhà cung cấp thanh khoản và các đơn vị phát triển hạ tầng blockchain.

Khả năng chuyển đổi giữa tiền pháp định và stablecoin cũng đóng vai trò quan trọng. Nếu thị trường có nhiều nhà cung cấp hỗ trợ chuyển đổi, thanh khoản đủ sâu và hệ thống thanh toán được kết nối tốt, người dùng có thể tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn.

Ngược lại, tại những thị trường có quy mô giao dịch nhỏ, thanh khoản hạn chế hoặc các quy định chưa rõ ràng, chi phí chuyển đổi có thể làm giảm đáng kể lợi ích mà stablecoin mang lại.

Do đó, tốc độ xử lý trên blockchain không nên được xem là thước đo duy nhất để đánh giá chất lượng của một giải pháp thanh toán. Thời gian hoàn tất giao dịch, tổng chi phí, độ tin cậy, khả năng truy xuất và mức độ thuận tiện đối với người nhận cũng cần được xem xét.

Singapore: Thanh toán bán lẻ hiệu quả không đồng nghĩa stablecoin sẽ phổ biến hơn

Cơ hội ứng dụng stablecoin có thể khác nhau đáng kể giữa các quốc gia, tùy thuộc vào mức độ phát triển của hệ thống tài chính và nhu cầu thực tế của người dùng.

Ông Driver lấy Singapore làm ví dụ. Đây là thị trường có hệ thống thanh toán bán lẻ phát triển và hoạt động tương đối hiệu quả. Vì vậy, stablecoin có thể không tạo ra nhiều lợi thế rõ rệt đối với một số giao dịch tiêu dùng thông thường, đặc biệt khi các phương thức thanh toán hiện có đã đáp ứng tốt nhu cầu về tốc độ và sự tiện lợi.

Khi một thị trường đã có hạ tầng thanh toán hiện đại, việc đưa thêm một công nghệ mới vào không mặc nhiên tạo ra sự cải thiện đáng kể. Giải pháp mới cần chứng minh được giá trị bổ sung so với hệ thống hiện hành, chẳng hạn như giảm chi phí, mở rộng khả năng tiếp cận hoặc hỗ trợ những loại giao dịch chưa được phục vụ hiệu quả.

Trong khi đó, thanh toán giữa các doanh nghiệp có thể là lĩnh vực mang lại nhiều cơ hội hơn.

Các doanh nghiệp hoạt động tại nhiều quốc gia thường phải xử lý những khoản thanh toán có giá trị lớn, quản lý dòng tiền ở nhiều đồng tiền khác nhau và phối hợp với nhiều đối tác tài chính. Những quy trình này có thể phát sinh chi phí đối soát, thời gian chờ và yêu cầu quản lý thanh khoản.

Stablecoin có khả năng hỗ trợ việc chuyển giá trị giữa các bên, đặc biệt khi các doanh nghiệp cần thực hiện giao dịch xuyên biên giới hoặc hoạt động trong những thị trường mà hệ thống thanh toán truyền thống chưa thực sự thuận tiện.

Dù vậy, lợi ích cụ thể vẫn phụ thuộc vào khả năng tích hợp với hệ thống kế toán, ngân hàng, quản trị rủi ro và các quy trình tuân thủ của doanh nghiệp.

Hợp đồng thông minh mở rộng ứng dụng trong thanh toán doanh nghiệp

Bên cạnh khả năng chuyển tiền, ông Driver cũng đề cập đến hợp đồng thông minh như một trường hợp ứng dụng tiềm năng của stablecoin trong thanh toán doanh nghiệp.

Hợp đồng thông minh là chương trình được triển khai trên blockchain, có thể tự động thực hiện những hành động đã được xác định trước khi các điều kiện tương ứng được đáp ứng.

Trong thanh toán thương mại, cơ chế này có thể được sử dụng để gắn việc chuyển tiền với một điều kiện cụ thể. Chẳng hạn, một giao dịch có thể được thiết lập để thực hiện thanh toán sau khi dữ liệu xác nhận giao hàng được ghi nhận hoặc khi các yêu cầu trong hợp đồng đã hoàn thành.

Nếu được triển khai phù hợp, cơ chế này có thể giảm một số thao tác thủ công, cải thiện khả năng đối soát và giúp các bên theo dõi trạng thái giao dịch rõ ràng hơn.

Tuy nhiên, hợp đồng thông minh không tự động loại bỏ mọi rủi ro. Dữ liệu đầu vào cần đáng tin cậy, điều kiện thanh toán phải được thiết kế chính xác và các bên vẫn cần cơ chế xử lý tranh chấp khi xảy ra sai sót hoặc khi nghĩa vụ thực tế không được đáp ứng như dự kiến.

Ngoài ra, việc tự động hóa thanh toán phải phù hợp với quy định pháp luật, yêu cầu phòng chống rửa tiền và các tiêu chuẩn quản trị của tổ chức tham gia.

Đối với Mastercard, tiềm năng của stablecoin vì vậy không chỉ nằm ở việc thay thế một phương tiện chuyển tiền bằng tài sản kỹ thuật số. Giá trị lớn hơn có thể đến từ khả năng kết hợp blockchain, hợp đồng thông minh và hệ thống thanh toán hiện hữu để xây dựng những quy trình giao dịch hiệu quả hơn.

Đạo luật GENIUS thúc đẩy sự quan tâm đối với stablecoin

Theo Matthew Driver, sự quan tâm đến stablecoin đã gia tăng sau khi Đạo luật GENIUS của Mỹ được ban hành.

Đạo luật này là một bước phát triển quan trọng trong quá trình xây dựng khuôn khổ quản lý stablecoin thanh toán tại Mỹ. Việc hình thành những quy định rõ ràng hơn có thể giúp các tổ chức tài chính và doanh nghiệp đánh giá cơ hội triển khai sản phẩm, xây dựng mô hình hoạt động và xác định các yêu cầu tuân thủ.

Đối với thị trường stablecoin, sự rõ ràng về pháp lý có ý nghĩa đáng kể bởi đây là lĩnh vực nằm giữa tài chính truyền thống và tài sản kỹ thuật số. Các doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến tốc độ chuyển tiền mà còn phải xem xét tính hợp pháp của tài sản, cơ chế bảo đảm giá trị, quyền lợi của người nắm giữ và khả năng chuyển đổi khi cần thiết.

Tuy nhiên, sự quan tâm tăng lên sau một thay đổi về chính sách không đồng nghĩa với việc toàn bộ thị trường sẽ chuyển sang sử dụng stablecoin ngay lập tức.

Quá trình ứng dụng còn phụ thuộc vào khả năng đáp ứng các yêu cầu pháp lý, mức độ chấp nhận của ngân hàng, chất lượng hạ tầng và nhu cầu thực tế của khách hàng.

Đối với các tổ chức thanh toán quốc tế, việc xây dựng niềm tin và bảo đảm khả năng vận hành ổn định có thể quan trọng không kém việc phát triển công nghệ mới.

Mastercard mở rộng hoạt động trong lĩnh vực tài sản kỹ thuật số

Những nhận định của ông Driver được đưa ra trong bối cảnh Mastercard tăng cường sự hiện diện trong lĩnh vực tài sản kỹ thuật số.

Một bước đi đáng chú ý là việc Mastercard hoàn tất thương vụ mua lại BVNK vào tháng 8, theo thông tin được nêu trong bài viết nguồn. BVNK là nhà cung cấp hạ tầng hỗ trợ các hoạt động thanh toán bằng stablecoin và tài sản kỹ thuật số.

Việc mở rộng năng lực thông qua thương vụ này cho thấy Mastercard đang tìm cách kết nối các dịch vụ tài chính truyền thống với những phương thức thanh toán dựa trên blockchain.

Theo thông tin được cung cấp, Mastercard và BVNK đã ra mắt Global Money Platform, hay Nền tảng Tiền tệ Toàn cầu, trong tháng 10/2026. Nền tảng được thiết kế để giúp ngân hàng, công ty công nghệ tài chính và doanh nghiệp quản lý những khoản thanh toán liên quan đến tiền pháp định và stablecoin thông qua một giao diện lập trình ứng dụng duy nhất.

API là giao diện cho phép các hệ thống phần mềm trao đổi dữ liệu và sử dụng chức năng của nhau. Thông qua một giao diện tích hợp, các tổ chức có thể thuận tiện hơn trong việc kết nối dịch vụ thanh toán vào hệ thống đang vận hành, thay vì phải xây dựng những kết nối riêng biệt cho từng quy trình.

Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này có thể giúp doanh nghiệp quản lý các luồng tiền truyền thống và tài sản kỹ thuật số trong cùng một kiến trúc dịch vụ. Đây cũng là hướng tiếp cận có thể giảm sự phân mảnh giữa các hệ thống thanh toán.

Tuy nhiên, khả năng mang lại lợi ích thực tế của nền tảng sẽ phụ thuộc vào phạm vi thị trường được hỗ trợ, mức độ kết nối với các tổ chức tài chính, khả năng chuyển đổi tiền tệ và những yêu cầu tuân thủ tại từng quốc gia.

Việc ra mắt một nền tảng mới mới chỉ là bước đầu. Để tạo ra thay đổi đáng kể, giải pháp cần được tích hợp vào hoạt động thực tế của doanh nghiệp và chứng minh khả năng cải thiện chi phí, tốc độ cũng như độ tin cậy của giao dịch.

Blockchain và dữ liệu định danh: Yếu tố xây dựng niềm tin

Ngoài tốc độ thanh toán, Mastercard cũng quan tâm đến việc kết hợp công nghệ blockchain với dữ liệu định danh nhằm xây dựng mức độ tin cậy tương tự các hệ thống thanh toán hiện có.

Đây là một vấn đề quan trọng đối với quá trình mở rộng stablecoin. Trong môi trường tài chính truyền thống, các tổ chức thường dựa vào quy trình xác minh khách hàng, giám sát giao dịch, kiểm soát gian lận và những tiêu chuẩn bảo mật để đánh giá mức độ đáng tin cậy của một giao dịch.

Trong khi đó, việc chuyển tài sản trên blockchain không tự động bảo đảm rằng danh tính của các bên đã được xác minh, nguồn tiền hợp pháp hoặc giao dịch đáp ứng đầy đủ các quy định liên quan.

Vì vậy, sự kết hợp giữa dữ liệu định danh và hạ tầng blockchain có thể giúp các tổ chức cải thiện khả năng xác minh đối tác, quản lý rủi ro và phát hiện những hoạt động bất thường.

Tuy nhiên, giải pháp này cần cân bằng giữa yêu cầu bảo mật, quyền riêng tư, khả năng chia sẻ dữ liệu và nghĩa vụ tuân thủ pháp luật. Đây sẽ là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng mở rộng stablecoin từ các giao dịch thử nghiệm sang hoạt động thanh toán có quy mô lớn.

Triển vọng stablecoin: Giá trị nằm ở toàn bộ hệ thống, không chỉ ở blockchain

Những nhận định của Mastercard phản ánh một thực tế rằng cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực thanh toán bằng stablecoin không chỉ xoay quanh tốc độ xử lý giao dịch trên blockchain.

Để tạo ra lợi thế thực sự, các nhà cung cấp dịch vụ cần giải quyết đồng thời nhiều vấn đề: chuyển đổi giữa tiền pháp định và stablecoin, khả năng tiếp cận thanh khoản, kết nối hệ thống thanh toán, quản lý định danh, tuân thủ quy định và hỗ trợ người nhận sử dụng số tiền đã chuyển.

Stablecoin có thể phù hợp với những hành lang chuyển tiền chưa được phục vụ hiệu quả, các cặp tiền tệ ít được giao dịch và một số hoạt động thanh toán giữa doanh nghiệp. Ngược lại, tại các thị trường có hệ thống thanh toán bán lẻ đã phát triển, lợi ích của công nghệ này cần được đánh giá kỹ lưỡng hơn.

Chiến lược của Mastercard cho thấy các tổ chức thanh toán lớn đang tìm cách khai thác tiềm năng của tài sản kỹ thuật số mà không tách rời những yêu cầu cốt lõi của tài chính truyền thống.

Trong thời gian tới, yếu tố quyết định sự phát triển của stablecoin có thể không đơn thuần là tốc độ chuyển token, mà là khả năng đưa công nghệ này vào một hệ thống thanh toán hoàn chỉnh, đáng tin cậy và dễ sử dụng.

Đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư theo dõi lĩnh vực tài sản kỹ thuật số, cần phân biệt giữa tiềm năng công nghệ và mức độ ứng dụng thương mại thực tế. Việc stablecoin được quan tâm nhiều hơn chưa đủ để khẳng định mô hình này sẽ thay thế các phương thức thanh toán hiện hành trên diện rộng.

Nguồn tham khảo: CNBC; thông tin công bố của Mastercard và BVNK về hạ tầng thanh toán bằng stablecoin và Global Money Platform; thông tin chính thức về Đạo luật GENIUS của Mỹ.

Lưu ý: Bài viết mang tính cung cấp thông tin, không phải khuyến nghị đầu tư. Stablecoin vẫn có thể phát sinh rủi ro về tổ chức phát hành, cơ chế bảo đảm giá trị, thanh khoản, vận hành, bảo mật và quy định pháp luật.

Câu hỏi thường gặp về stablecoin và thanh toán

1. Stablecoin là gì?

Stablecoin là tài sản kỹ thuật số được thiết kế để duy trì giá trị tương đối ổn định thông qua cơ chế neo với một tài sản tham chiếu, chẳng hạn như đồng USD. Stablecoin thường được sử dụng để chuyển giá trị, giao dịch và thanh toán trên các mạng blockchain.

2. Vì sao sử dụng stablecoin chưa chắc giúp thanh toán nhanh hơn?

Bởi giao dịch có thể vẫn cần thời gian để chuyển đổi tiền pháp định sang stablecoin ở đầu gửi và đổi trở lại tiền pháp định ở đầu nhận. Nếu hai khâu này chậm hoặc thiếu thanh khoản, tổng thời gian thanh toán vẫn có thể kéo dài.

3. Mô hình “bánh sandwich stablecoin” là gì?

Đây là cách mô tả quy trình chuyển tiền pháp định thành stablecoin, chuyển stablecoin giữa hai bên rồi đổi trở lại tiền pháp định. Điểm nghẽn nằm ở các bước chuyển đổi trước và sau giao dịch trên blockchain.

4. Stablecoin có thể được ứng dụng ở đâu?

Stablecoin có thể phù hợp với thanh toán xuyên biên giới, một số hành lang chuyển tiền, các cặp tiền tệ ít được giao dịch và thanh toán giữa doanh nghiệp. Mức độ phù hợp phụ thuộc vào chi phí, thanh khoản, hạ tầng và quy định tại từng thị trường.

5. Hợp đồng thông minh có vai trò gì trong thanh toán doanh nghiệp?

Hợp đồng thông minh có thể tự động thực hiện thanh toán khi các điều kiện đã lập trình được đáp ứng. Cơ chế này có thể hỗ trợ giảm thao tác thủ công và cải thiện đối soát, nhưng vẫn cần dữ liệu đầu vào đáng tin cậy và quy trình quản lý rủi ro phù hợp.

6. Mastercard đang làm gì trong lĩnh vực stablecoin?

Mastercard đang mở rộng hoạt động trong lĩnh vực tài sản kỹ thuật số, bao gồm thương vụ mua lại BVNK và việc phát triển Global Money Platform cùng BVNK nhằm hỗ trợ các tổ chức quản lý thanh toán liên quan đến tiền pháp định và stablecoin.

7. Stablecoin có thể thay thế hệ thống thanh toán truyền thống không?

Chưa có cơ sở để khẳng định stablecoin sẽ thay thế toàn bộ hệ thống thanh toán truyền thống. Khả năng ứng dụng phụ thuộc vào lợi ích thực tế, mức độ chấp nhận của người dùng, khả năng kết nối hạ tầng và khung pháp lý tại từng quốc gia.