Lạm Phát Bán Buôn Nhật Bản Tăng Mạnh Nhất 3 Năm: BOJ Đứng Trước Áp Lực Nâng Lãi Suất Lên 1%

Nền kinh tế Nhật Bản đang phải đối mặt với làn sóng áp lực giá cả mới khi lạm phát bán buôn tăng mạnh trong tháng 5, ghi nhận tốc độ tăng nhanh nhất trong vòng ba năm. Diễn biến này được thúc đẩy chủ yếu bởi giá năng lượng leo thang do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đồng thời tạo thêm cơ sở để Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ.

Theo dữ liệu vừa được BOJ công bố, chỉ số giá sản xuất (Producer Price Index – PPI) của Nhật Bản trong tháng 5 tăng 6,3% so với cùng kỳ năm trước. Con số này vượt đáng kể dự báo của giới phân tích là 5,5%, đồng thời cao hơn mức tăng đã điều chỉnh 5,3% của tháng 4.

Đây là tốc độ tăng mạnh nhất kể từ tháng 3/2023, phản ánh áp lực chi phí đầu vào ngày càng lớn đối với các doanh nghiệp Nhật Bản.

Giá dầu tăng mạnh vì xung đột Trung Đông

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến đà tăng của lạm phát bán buôn là sự leo thang của giá năng lượng toàn cầu. Việc eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển dầu mỏ thế giới – bị gián đoạn đã khiến giá dầu thô cùng nhiều sản phẩm liên quan như naphtha tăng vọt.

Bên cạnh đó, giá kim loại màu, hóa chất công nghiệp và các sản phẩm dầu mỏ cũng đồng loạt đi lên, làm gia tăng đáng kể chi phí sản xuất trong nhiều lĩnh vực.

Đối với Nhật Bản, quốc gia phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhiên liệu và nguyên liệu thô, biến động giá năng lượng luôn là yếu tố có tác động mạnh đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế.

Đồng yên yếu tiếp tục làm gia tăng áp lực lạm phát

Ngoài yếu tố năng lượng, đồng yên suy yếu kéo dài cũng đang làm trầm trọng thêm áp lực giá cả.

Dữ liệu cho thấy chỉ số giá nhập khẩu tính theo đồng yên đã tăng tới 25,5% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm ngoái, sau khi tăng 21,0% trong tháng 4. Đây là mức tăng nhanh nhất kể từ tháng 11/2022.

Khi đồng nội tệ mất giá, chi phí nhập khẩu hàng hóa, nguyên liệu và nhiên liệu từ nước ngoài trở nên đắt đỏ hơn. Điều này khiến các doanh nghiệp Nhật Bản phải đối mặt với chi phí sản xuất cao hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ các khoản chi phí này sẽ được chuyển sang người tiêu dùng thông qua giá bán lẻ.

BOJ gần như chắc chắn sẽ nâng lãi suất

Các chuyên gia kinh tế nhận định số liệu PPI mới nhất đã củng cố khả năng BOJ sẽ tiếp tục tăng lãi suất trong cuộc họp chính sách diễn ra vào tuần tới.

Ông Abhijit Surya, chuyên gia kinh tế cấp cao khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Capital Economics, cho rằng lạm phát giá sản xuất tăng liên tục khiến việc nâng lãi suất gần như là điều chắc chắn.

Theo dự báo của nhiều tổ chức tài chính quốc tế, BOJ có thể nâng lãi suất chính sách ngắn hạn từ 0,75% lên 1%, đánh dấu thêm một bước chuyển quan trọng trong quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ.

Đáng chú ý, thị trường hiện đã phản ánh gần như đầy đủ khả năng xảy ra kịch bản này sau những phát biểu mang tính “diều hâu” của Thống đốc BOJ Kazuo Ueda trong tuần trước.

Xuất khẩu chip AI hỗ trợ nền kinh tế Nhật Bản

Mặc dù phải đối mặt với áp lực từ giá năng lượng và chi phí nhập khẩu, kinh tế Nhật Bản vẫn nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ lĩnh vực công nghệ.

Theo dữ liệu mới nhất, chỉ số giá xuất khẩu đã tăng 20,6% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm ngoái. Một trong những động lực chính đến từ nhu cầu mạnh mẽ đối với các loại chip liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).

Sự bùng nổ đầu tư AI trên toàn cầu đang tạo ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp công nghệ Nhật Bản, góp phần bù đắp phần nào những tác động tiêu cực từ chi phí năng lượng tăng cao.

BOJ đối mặt bài toán cân bằng khó khăn

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã chính thức chấm dứt chương trình kích thích kinh tế quy mô lớn kéo dài hơn một thập kỷ vào năm 2024. Kể từ đó, cơ quan này đã nhiều lần nâng lãi suất với niềm tin rằng Nhật Bản đang tiến gần hơn tới mục tiêu lạm phát bền vững 2%.

Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại đặt BOJ vào tình thế không hề dễ dàng.

Một mặt, lạm phát gia tăng buộc ngân hàng trung ương phải kiểm soát giá cả bằng chính sách tiền tệ chặt chẽ hơn. Mặt khác, việc nâng lãi suất quá nhanh có thể gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nền kinh tế Nhật Bản vẫn phụ thuộc nhiều vào nhu cầu tiêu dùng và hoạt động xuất khẩu.

Các nhà phân tích cho rằng quyết định của BOJ trong cuộc họp ngày 16/6 sẽ được giới đầu tư toàn cầu theo dõi sát sao bởi nó có thể định hình xu hướng của đồng yên, thị trường trái phiếu cũng như triển vọng kinh tế Nhật Bản trong nửa cuối năm.

Lạm phát sản xuất: Chỉ báo quan trọng cho lạm phát tiêu dùng

Chỉ số giá sản xuất thường được xem là tín hiệu sớm của lạm phát tiêu dùng. Khi doanh nghiệp phải trả nhiều hơn cho nguyên liệu đầu vào, họ thường có xu hướng chuyển phần chi phí này sang khách hàng thông qua việc tăng giá bán.

Do đó, mức tăng mạnh của PPI trong tháng 5 có thể báo hiệu áp lực lạm phát tiêu dùng tại Nhật Bản sẽ còn kéo dài trong những tháng tới.

Điều này càng khiến BOJ có thêm lý do để tiếp tục lộ trình tăng lãi suất, bất chấp những lo ngại về tăng trưởng kinh tế.

Số liệu lạm phát bán buôn mới nhất cho thấy áp lực giá cả tại Nhật Bản vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Giá năng lượng tăng mạnh, đồng yên suy yếu và chi phí nhập khẩu leo thang đang tạo ra môi trường lạm phát dai dẳng hơn dự kiến. Trong bối cảnh đó, khả năng BOJ tiếp tục nâng lãi suất trong cuộc họp tháng 6 gần như đã trở thành kịch bản cơ sở của thị trường. Quyết định sắp tới của ngân hàng trung ương không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế Nhật Bản mà còn có tác động đáng kể đến thị trường tài chính toàn cầu.