Đạo luật CLARITY đã chết hay bị trì hoãn?

Đạo luật CLARITY, một trong những nỗ lực lớn nhất nhằm xây dựng khung pháp lý toàn diện cho thị trường tài sản kỹ thuật số tại Mỹ, đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng.

Ngày 15/9/2026, Thượng viện Mỹ không thể đưa dự luật tiến tới bước tiếp theo sau cuộc bỏ phiếu thủ tục với kết quả 49 phiếu thuận và 50 phiếu chống, thấp hơn đáng kể so với ngưỡng 60 phiếu cần thiết để chấm dứt tranh luận và mở đường cho quá trình xem xét dự luật.

Tuy nhiên, chỉ một ngày sau thất bại này, 7 Thượng nghị sĩ Dân chủ do Kirsten Gillibrand dẫn đầu tuyên bố rằng đây “không phải là dấu chấm hết”. Nhóm này cho biết họ vẫn cam kết tiếp tục làm việc theo hướng lưỡng đảng để thúc đẩy Đạo luật CLARITY.

Điều đó đặt ra câu hỏi lớn đối với thị trường: CLARITY đã thực sự chết hay chỉ đang bị trì hoãn?

CLARITY thất bại ở đâu?

Đạo luật CLARITY, có tên đầy đủ là Digital Asset Market CLARITY Act, được thiết kế nhằm tạo ra một khuôn khổ liên bang rõ ràng hơn cho thị trường tài sản kỹ thuật số.

Mục tiêu quan trọng của dự luật là phân định vai trò quản lý giữa SEC và CFTC, đồng thời tạo ra các quy tắc rõ ràng hơn đối với token, sàn giao dịch, DeFi, hoạt động lưu ký và nhiều mô hình kinh doanh liên quan đến tài sản kỹ thuật số.

Nhưng để dự luật tiếp tục tiến lên tại Thượng viện, các nhà lập pháp cần đạt ngưỡng 60 phiếu.

Cuộc bỏ phiếu ngày 15/9 chỉ đạt 49 phiếu ủng hộ, trong khi 50 phiếu chống. Tất cả các Thượng nghị sĩ Dân chủ thuộc nhóm đàm phán chủ chốt đều bỏ phiếu chống, cùng với một số thành viên Cộng hòa. Thượng nghị sĩ Thom Tillis sau đó thay đổi phiếu thủ tục để mở khả năng xem xét lại trong tương lai.

Như vậy, điều xảy ra không phải là CLARITY bị Quốc hội bỏ phiếu bác bỏ hoàn toàn ở một cuộc bỏ phiếu cuối cùng. Dự luật không vượt qua được một cuộc bỏ phiếu thủ tục quan trọng, khiến quá trình tiến tới tranh luận và xem xét tiếp theo bị đình trệ.

Đây là điểm quan trọng khi đánh giá tương lai của dự luật.

7 Thượng nghị sĩ Dân chủ nói CLARITY “chưa phải dấu chấm hết”

Một ngày sau cuộc bỏ phiếu, 7 Thượng nghị sĩ Dân chủ gồm Kirsten Gillibrand, Angela Alsobrooks, Cory Booker, Catherine Cortez Masto, Ruben Gallego, Mark Warner và Raphael Warnock đã đưa ra tuyên bố chung.

Nhóm này cho biết họ đã dành khoảng hai năm tham gia quá trình đàm phán nhằm xây dựng một đạo luật về tiền điện tử có khả năng mở rộng cơ hội, bảo vệ người tiêu dùng, xử lý hành vi sai phạm và tạo sự rõ ràng về mặt pháp lý.

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở cam kết tiếp tục làm việc theo hướng lưỡng đảng để đưa dự luật trở lại.

Theo The Block, tuyên bố mới không đưa ra lịch trình cụ thể, không công bố văn bản sửa đổi mới và cũng không đưa ra một cam kết về số phiếu có thể đạt được. Tuy nhiên, nó cho thấy nhóm Dân chủ này chưa muốn đóng lại hoàn toàn quá trình đàm phán.

Nói cách khác, CLARITY hiện đang ở trạng thái đình trệ về mặt lập pháp, chứ chưa thể khẳng định mọi khả năng hồi sinh đều đã biến mất.

Vì sao các bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung?

Một trong những vấn đề gây tranh cãi lớn nhất trong quá trình đàm phán là các điều khoản liên quan đến đạo đức, xung đột lợi ích và bảo vệ người tiêu dùng.

Các Thượng nghị sĩ Dân chủ cho rằng phiên bản dự luật chưa giải quyết đầy đủ một số yêu cầu liên quan đến đạo đức và cơ chế chống lạm dụng.

Trong khi đó, phía Cộng hòa cho rằng phiên bản mới đã tiếp thu một số lượng lớn đề xuất của Dân chủ. Theo các nguồn tin được báo chí Mỹ dẫn lại, phiên bản cuối cùng của dự luật đã bao gồm 126 thay đổi mà phía Dân chủ từng yêu cầu.

Các cuộc thương lượng vì vậy rơi vào thế giằng co.

Đảng Dân chủ đưa ra đề xuất phản biện chỉ vài giờ trước cuộc bỏ phiếu. Phía Cộng hòa không chấp nhận đề xuất này và cuộc bỏ phiếu vẫn được tiến hành.

Điều đó khiến khoảng cách giữa hai bên chưa được thu hẹp đủ để tạo ra 60 phiếu cần thiết.

Cynthia Lummis nói gì về tương lai CLARITY?

Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis từ lâu được xem là một trong những nhân vật quan trọng trong quá trình thúc đẩy khung pháp lý cho tài sản kỹ thuật số tại Mỹ.

Trước cuộc bỏ phiếu, bà từng mô tả đây là một cơ hội quan trọng để đưa dự luật tiến lên.

Sau thất bại, Lummis cho rằng triển vọng của dự luật trong Quốc hội hiện tại đã trở nên rất khó khăn.

Các nhà phân tích của StoneX thậm chí nhận định chỉ còn khoảng 14 ngày làm việc của Thượng viện trước khi mùa tranh cử giữa nhiệm kỳ làm thay đổi đáng kể lịch trình lập pháp. Điều này khiến khả năng CLARITY được xử lý nhanh trong thời gian ngắn trở nên hạn chế.

Tuy nhiên, việc Thượng nghị sĩ Thom Tillis thay đổi phiếu để mở khả năng xem xét lại cũng đồng nghĩa với việc cánh cửa thủ tục chưa hoàn toàn bị khóa.

Nếu các cuộc đàm phán giữa hai đảng tiếp tục đạt tiến triển, một cuộc bỏ phiếu mới vẫn là kịch bản có thể được xem xét.

SEC và CFTC có thể trở thành tâm điểm tiếp theo

Nếu Quốc hội chưa thể tạo ra một khuôn khổ pháp lý mới, thị trường tiền điện tử không đồng nghĩa với việc sẽ hoàn toàn đứng yên.

Một hướng khác đang được các nhà phân tích chú ý là SEC và CFTC tiếp tục sử dụng thẩm quyền hiện có để xây dựng các quy định cụ thể.

Bernstein nhận định hai cơ quan này có thể đẩy mạnh quá trình xây dựng quy tắc liên quan đến:

• Phân loại các token kỹ thuật số.
• Cơ chế quản lý DeFi.
• Quyền tự lưu ký tài sản kỹ thuật số.
• Token hóa cổ phiếu và tài sản truyền thống.
• Các sản phẩm phái sinh liên quan đến tài sản thực.
• Phân định phạm vi quản lý giữa SEC và CFTC.

Cựu Chủ tịch CFTC J. Christopher Giancarlo cũng cho rằng tiến trình đổi mới trong lĩnh vực tài sản kỹ thuật số không nhất thiết phải dừng lại chỉ vì CLARITY chưa được Quốc hội thông qua.

Chủ tịch CFTC Michael Selig cũng cho biết người dân Mỹ vẫn cần một hệ thống quản lý rõ ràng hơn sau cuộc bỏ phiếu thất bại.

Điều này tạo ra một kịch bản đáng chú ý: SEC và CFTC có thể tiếp tục định hình một phần thị trường trước khi Quốc hội hoàn tất luật mới.

Tuy nhiên, quy định của cơ quan quản lý và một đạo luật được Quốc hội thông qua không hoàn toàn giống nhau. Một đạo luật có thể tạo ra nền tảng pháp lý lâu dài hơn, trong khi quy định hành chính có thể phụ thuộc vào thẩm quyền hiện có và những thay đổi trong chính sách quản lý.

Thị trường crypto phản ứng ra sao?

Thất bại của CLARITY nhanh chóng tác động đến tâm lý thị trường.

Bitcoin, Ethereum và XRP đều chịu áp lực bán sau cuộc bỏ phiếu. Đặc biệt, dữ liệu dòng vốn ETF Bitcoin giao ngay cho thấy nhà đầu tư đã rút khoảng 450,4 triệu USD trong một phiên, mức rút vốn lớn nhất kể từ cuối tháng 6.

Fidelity Wise Origin Bitcoin Fund ghi nhận khoảng 214,8 triệu USD rút ròng, trong khi iShares Bitcoin Trust của BlackRock ghi nhận khoảng 161,7 triệu USD.

Điều này cho thấy vấn đề pháp lý tại Mỹ không chỉ là câu chuyện chính sách.

Đối với thị trường tài sản kỹ thuật số, khả năng xác định rõ token nào thuộc phạm vi SEC, token nào thuộc CFTC và doanh nghiệp phải tuân thủ những quy tắc nào có thể ảnh hưởng trực tiếp tới quyết định đầu tư, niêm yết, lưu ký và phát triển sản phẩm.

Dù vậy, không nên quy toàn bộ biến động giá crypto chỉ cho CLARITY. Trong cùng thời điểm, thị trường cũng chịu tác động từ chính sách tiền tệ Mỹ, lợi suất trái phiếu, đồng USD và khẩu vị rủi ro toàn cầu.

Hạ viện lại mở một hướng khác: luật thuế crypto

Một diễn biến đáng chú ý xuất hiện ngay sau thất bại của CLARITY.

Ngày 16/9, Ủy ban Ways and Means của Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu 38-5 để thúc đẩy Digital Asset Tax Certainty Act, một dự luật tập trung vào khung thuế liên bang đối với tài sản kỹ thuật số.

Dự luật đề cập tới nhiều vấn đề như thuế đối với hoạt động staking, mining và một số giao dịch tài sản kỹ thuật số.

Một nội dung đáng chú ý là đề xuất ngưỡng miễn áp dụng thuế đối với một số khoản phí giao dịch hoặc phí mạng nhỏ, với mức được nêu là 10 USD hoặc thấp hơn trong một số trường hợp.

Ủy ban cũng đề xuất chương trình tự nguyện khai báo tài sản kỹ thuật số do Bộ Tài chính quản lý.

Việc Hạ viện thúc đẩy dự luật thuế chỉ một ngày sau khi CLARITY gặp trở ngại cho thấy chính sách crypto tại Mỹ có thể tiếp tục được phát triển theo nhiều hướng song song, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một dự luật duy nhất.

Điều gì sẽ quyết định tương lai của CLARITY?

Trong những tuần tới, giới đầu tư có thể tập trung vào một số dấu hiệu cụ thể.

1. Có đề xuất bỏ phiếu lại hay không?

Đây sẽ là tín hiệu trực tiếp nhất cho thấy CLARITY có thực sự được đưa trở lại chương trình nghị sự hay không.

2. Hai bên có công bố văn bản sửa đổi mới?

Nếu nhóm Dân chủ và Cộng hòa tiếp tục đàm phán, một văn bản sửa đổi cụ thể sẽ có ý nghĩa hơn nhiều so với những tuyên bố chính trị chung chung.

3. SEC và CFTC có ban hành quy định mới?

Nếu hai cơ quan quản lý đẩy nhanh quá trình xây dựng quy tắc về token, DeFi, tự lưu ký và token hóa tài sản, thị trường có thể nhận được một phần sự rõ ràng pháp lý mà CLARITY từng hướng tới.

4. Hạ viện có tiếp tục thúc đẩy luật thuế crypto?

Việc Digital Asset Tax Certainty Act vượt qua Ủy ban Ways and Means cho thấy các vấn đề liên quan tới tiền điện tử vẫn đang được xử lý tại Quốc hội, dù CLARITY gặp trở ngại tại Thượng viện.

Đạo luật CLARITY đã chết hay chỉ bị trì hoãn?

Câu trả lời phụ thuộc vào cách định nghĩa “chết”.

Nếu xét riêng kỳ Quốc hội hiện tại, triển vọng của CLARITY đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau khi không đạt 60 phiếu cần thiết để vượt qua thủ tục tại Thượng viện. StoneX cho rằng dự luật khó có khả năng được xử lý trong phần còn lại của kỳ họp do lịch lập pháp ngày càng ngắn.

Nhưng nếu hiểu “chết” là dự luật không còn bất kỳ cơ hội nào để trở lại, thì tuyên bố của 7 Thượng nghị sĩ Dân chủ cho thấy kết luận đó vẫn còn quá sớm.

Nhóm Gillibrand đã công khai khẳng định họ tiếp tục cam kết với một giải pháp lưỡng đảng. Việc Thom Tillis mở khả năng xem xét lại cũng giữ lại một con đường thủ tục nhất định.

Vì vậy, trạng thái phù hợp nhất ở thời điểm hiện tại có thể được mô tả là: CLARITY đang bị đình trệ nghiêm trọng, nhưng chưa thể xem là đã biến mất hoàn toàn khỏi chương trình nghị sự.

Nhà đầu tư crypto cần theo dõi điều gì?

Trong ngắn hạn, nhà đầu tư không chỉ cần theo dõi giá Bitcoin hay Ethereum.

Các yếu tố đáng chú ý gồm:

• Dòng tiền vào và ra khỏi ETF Bitcoin giao ngay.
• Các cuộc đàm phán mới tại Thượng viện.
• Văn bản sửa đổi CLARITY nếu được công bố.
• Quy định mới từ SEC và CFTC.
• Tiến trình Digital Asset Tax Certainty Act tại Hạ viện.
• Chính sách của Mỹ đối với stablecoin.
• Diễn biến lãi suất và lợi suất trái phiếu Mỹ.
• Khả năng các doanh nghiệp crypto điều chỉnh chiến lược trước môi trường pháp lý chưa hoàn toàn thống nhất.

Đặc biệt, việc SEC và CFTC tiếp tục hành động có thể tạo ra những thay đổi thực tế trước cả khi Quốc hội đạt được thỏa thuận cuối cùng.

Cuộc bỏ phiếu 49-50 tại Thượng viện là một bước lùi lớn đối với Đạo luật CLARITY và thị trường crypto Mỹ. Tuy nhiên, tuyên bố mới của 7 Thượng nghị sĩ Dân chủ cho thấy câu chuyện chưa hoàn toàn kết thúc.

Trong khi Quốc hội chưa đạt được đồng thuận, SEC và CFTC có thể trở thành hai trung tâm chính của quá trình định hình thị trường tài sản kỹ thuật số trong thời gian tới. Song song với đó, Hạ viện đã mở một hướng khác thông qua việc thúc đẩy dự luật thuế tài sản kỹ thuật số với tỷ lệ 38-5.

Với nhà đầu tư, điều quan trọng không chỉ là CLARITY có được thông qua hay không, mà còn là Mỹ sẽ xây dựng sự rõ ràng pháp lý cho crypto bằng luật của Quốc hội, quy định của cơ quan quản lý hay sự kết hợp của cả hai.

Những tín hiệu đáng theo dõi nhất trong thời gian tới là một đề xuất bỏ phiếu lại, văn bản sửa đổi mới từ hai đảng, lịch trình đàm phán cụ thể hoặc các quy định mới được SEC và CFTC công bố.

Cho đến khi một trong những tín hiệu này xuất hiện, CLARITY vẫn là một dự án pháp lý đang bị đình trệ với con đường phía trước chưa rõ ràng.