Công ty bán dẫn truyền thông quang học của Israel sẽ đầu tư 600 tỷ yên vào Nhật Bản

Tower Semiconductor, nhà sản xuất bán dẫn chuyên dụng có trụ sở tại Israel, đang triển khai một kế hoạch đầu tư quy mô lớn tại Nhật Bản với tổng giá trị dự án vượt 600 tỷ yên. Trọng tâm của kế hoạch là mở rộng năng lực sản xuất các loại bán dẫn phục vụ truyền thông quang học, đặc biệt là silicon photonics (SiPho) và silicon germanium (SiGe).

Theo thông báo chính thức của Tower Semiconductor, kế hoạch được thực hiện với sự hỗ trợ của Chính phủ Nhật Bản và tập trung vào hai địa điểm tại tỉnh Toyama và tỉnh Niigata. Công ty dự kiến nâng cấp cơ sở hiện có tại Myoko, Niigata, đồng thời mở rộng năng lực sản xuất 300mm tại Uozu, Toyama.

CEO Russell Ellwanger cho biết Nhật Bản đang trở thành một trong những trung tâm sản xuất chiến lược quan trọng nhất của Tower Semiconductor. Công ty dự kiến đầu tư thực tế tối đa khoảng 3 tỷ USD sau khi tính các khoản hỗ trợ, trong khi tổng quy mô dự án tại Nhật Bản vượt 6.000 tỷ? Không, con số chính xác theo thông báo của công ty là hơn 600 tỷ yên, với khoản hỗ trợ của Chính phủ Nhật Bản có thể lên tới khoảng 160 tỷ yên.

Đây là bước đi đáng chú ý trong bối cảnh nhu cầu về hạ tầng AI, trung tâm dữ liệu và truyền tải dữ liệu tốc độ cao đang tăng nhanh trên toàn cầu.

Vì sao bán dẫn quang học trở thành lĩnh vực được chú ý?

Khác với các chip xử lý thông thường, silicon photonics sử dụng ánh sáng để truyền dữ liệu thay vì chỉ dựa vào tín hiệu điện.

Công nghệ này đặc biệt quan trọng đối với các trung tâm dữ liệu AI, nơi hàng nghìn hoặc hàng chục nghìn bộ xử lý phải trao đổi lượng dữ liệu khổng lồ với tốc độ rất cao.

Khi mô hình AI ngày càng lớn, yêu cầu về GPU, bộ nhớ và hệ thống kết nối giữa các máy chủ cũng tăng theo. Điều đó tạo ra một nút thắt mới: không chỉ cần chip tính toán nhanh mà còn phải có hạ tầng truyền dữ liệu đủ nhanh và tiêu thụ điện năng hợp lý.

Silicon photonics được xem là một trong những công nghệ có khả năng giải quyết bài toán này bằng cách đưa truyền thông quang học đến gần hơn với hệ thống xử lý.

Tower Semiconductor cũng đang tập trung vào Near-Package Optics (NPO) và các công nghệ quang học thế hệ mới, trong khi doanh nghiệp cho biết năng lực 300mm tại Nhật Bản sẽ được mở rộng đáng kể để đáp ứng nhu cầu dài hạn.

Khoản đầu tư sẽ được triển khai như thế nào?

Kế hoạch của Tower Semiconductor được thiết kế theo hai hướng chính.

Mở rộng nhà máy tại Niigata

Giai đoạn đầu sẽ tận dụng cơ sở Arai tại Myoko, tỉnh Niigata, từng được biết đến là Fab 6. Nhà máy này sẽ được chuyển đổi và mở rộng để trở thành nền tảng sản xuất silicon photonics 300mm và phục vụ các hoạt động đóng gói tiên tiến.

Theo kế hoạch, Tower Semiconductor đặt mục tiêu xây dựng năng lực sản xuất thương mại tại đây trong khoảng thời gian đến quý IV/2027. Một số nguồn tin tại Nhật Bản cho biết việc cung ứng sản phẩm mới có thể bắt đầu từ tháng 5/2027.

Việc tận dụng nhà máy có sẵn giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian so với xây dựng một fab hoàn toàn mới.

Mở rộng Fab 7 tại Toyama

Tại Uozu, tỉnh Toyama, Tower Semiconductor sẽ tiếp tục khai thác năng lực sản xuất 300mm hiện có và triển khai giai đoạn mở rộng tiếp theo.

Theo Reuters, giai đoạn thứ hai bao gồm việc xây dựng một cơ sở 300mm mới bên cạnh Fab 7 hiện hữu. Tower kỳ vọng cơ sở mở rộng này sẽ trở thành nền tảng quan trọng cho tăng trưởng sau năm 2028.

Trong cuộc trao đổi với nhà đầu tư, CEO Russell Ellwanger cho biết giai đoạn mở rộng thứ hai có thể giúp năng lực 300mm tại Nhật Bản tăng hơn bốn lần, qua đó hỗ trợ các sản phẩm quang học đang phát triển cũng như những kiến trúc quang học trong tương lai.

Nhật Bản có thể trở thành cơ sở sản xuất lớn nhất của Tower Semiconductor

Tower Semiconductor hiện có mạng lưới sản xuất tại nhiều quốc gia, bao gồm Israel, Mỹ, Italy và Nhật Bản.

Riêng tại Nhật Bản, hoạt động sản xuất đã có lịch sử lâu dài. Tower và Panasonic thành lập liên doanh TowerJazz Panasonic Semiconductor vào năm 2014, sử dụng các cơ sở bán dẫn của Panasonic tại khu vực Hokuriku. Sau đó doanh nghiệp được đổi tên thành Tower Partners Semiconductor Co., Ltd. (TPSCo).

Các cơ sở tại Hokuriku có lịch sử sản xuất bán dẫn kéo dài hàng chục năm. TPSCo hiện tập trung vào nhiều công nghệ như RF, analog hiệu năng cao, quản lý nguồn, cảm biến hình ảnh CMOS và mixed-signal CMOS. Công ty cũng có năng lực xử lý wafer 200mm và 300mm cùng nhiều quy trình sản xuất chuyên dụng.

Đáng chú ý, vào tháng 3/2026, Tower Semiconductor công bố kế hoạch tái cấu trúc hoạt động tại Nhật Bản. Theo đó, Tower sẽ nắm toàn bộ quyền sở hữu đối với cơ sở 300mm Fab 7 tại Uozu, trong khi Nuvoton Technology Corporation Japan sẽ sở hữu Fab 5 200mm tại Toyama.

Những thay đổi này tạo nền tảng để Tower tiếp tục mở rộng hoạt động sản xuất chuyên sâu tại Nhật Bản.

Chính phủ Nhật Bản hỗ trợ khoảng 160 tỷ yên

Một điểm đáng chú ý trong dự án là sự tham gia trực tiếp của Chính phủ Nhật Bản.

Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) đã phê duyệt kế hoạch đầu tư của Tower Semiconductor theo khuôn khổ Luật Thúc đẩy An ninh Kinh tế. Chính phủ dự kiến hỗ trợ tối đa khoảng 160 tỷ yên cho dự án có tổng quy mô hơn 600 tỷ yên.

Đây là một phần trong chiến lược của Nhật Bản nhằm tăng khả năng tự chủ và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng bán dẫn.

Theo các điều kiện đi kèm chương trình hỗ trợ, Tower được yêu cầu duy trì sản xuất trong thời gian dài và ưu tiên cung ứng cho thị trường Nhật Bản trong trường hợp xảy ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung.

Điều này cho thấy Nhật Bản không chỉ xem dự án dưới góc độ đầu tư công nghiệp mà còn gắn nó với an ninh chuỗi cung ứng.

AI data center là động lực lớn phía sau khoản đầu tư

Một trong những nguyên nhân quan trọng thúc đẩy Tower Semiconductor mở rộng tại Nhật Bản là sự bùng nổ của AI data center.

Các hệ thống AI hiện đại đòi hỏi lượng dữ liệu được truyền giữa bộ xử lý, bộ nhớ và các máy chủ ngày càng lớn. Khi năng lực tính toán tăng lên, hệ thống kết nối cũng phải được nâng cấp tương ứng.

Đây chính là thị trường mà silicon photonics có thể đóng vai trò quan trọng.

Theo Tower Semiconductor, kế hoạch mở rộng tại Nhật Bản nhằm đáp ứng nhu cầu dài hạn đang gia tăng đối với silicon photonics 300mm, silicon germanium và đóng gói tiên tiến. Công ty cho rằng việc tăng năng lực sản xuất sẽ giúp mở rộng đáng kể quy mô hoạt động trong những năm tới.

Reuters cũng nhận định khoản đầu tư của Tower tại Nhật Bản nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với các linh kiện phục vụ AI và trung tâm dữ liệu, đặc biệt là các công nghệ giúp truyền dữ liệu nhanh hơn và sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.

Khả năng hợp tác với NTT và công nghệ quang điện

Một yếu tố khác khiến dự án nhận được sự chú ý là khả năng Tower Semiconductor hợp tác với các doanh nghiệp Nhật Bản, trong đó có NTT.

Bộ trưởng METI Ryosei Akazawa cho biết ông kỳ vọng sự hợp tác giữa Tower và các doanh nghiệp trong nước, bao gồm NTT, sẽ được thúc đẩy, qua đó hỗ trợ việc đưa công nghệ quang điện tích hợp (photon-electronics integration) vào ứng dụng thực tế.

NTT đang phát triển kiến trúc mạng thế hệ mới IOWN, trong đó công nghệ quang học đóng vai trò quan trọng.

Nếu các công nghệ silicon photonics, truyền thông quang học và kiến trúc mạng thế hệ mới có thể kết hợp hiệu quả, Nhật Bản có thể hình thành một hệ sinh thái rộng hơn, từ sản xuất chip quang học cho tới thiết bị mạng và trung tâm dữ liệu.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ rằng việc hợp tác với NTT hiện được đề cập ở mức kỳ vọng và khả năng hợp tác, chứ không nên hiểu rằng Tower và NTT đã công bố một liên doanh hoặc hợp đồng sản xuất cụ thể.

Tower Semiconductor đang thay đổi vị thế của Nhật Bản trong chuỗi cung ứng

Nhật Bản từ lâu có thế mạnh về vật liệu bán dẫn, thiết bị sản xuất chip, cảm biến, linh kiện điện tử và các công nghệ sản xuất chính xác.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Tokyo muốn nâng cao hơn nữa vai trò của mình trong lĩnh vực sản xuất bán dẫn.

Sự xuất hiện của các dự án từ TSMC, Micron và Tower Semiconductor đang tạo ra một hệ sinh thái sản xuất đa dạng hơn.

Trong trường hợp của Tower, điểm đặc biệt không nằm ở việc cạnh tranh trực tiếp với các nhà sản xuất chip logic tiên tiến nhất ở các tiến trình vài nanomet. Tower tập trung vào specialty foundry, tức sản xuất các loại chip chuyên dụng dựa trên những công nghệ và quy trình phù hợp với từng ứng dụng.

Điều này bao gồm chip analog, RF, cảm biến hình ảnh, quản lý nguồn, silicon photonics và nhiều nền tảng khác.

Do đó, khoản đầu tư tại Nhật Bản có thể được xem là sự mở rộng năng lực trong một phân khúc bán dẫn có vai trò quan trọng đối với AI, ô tô, công nghiệp, viễn thông và trung tâm dữ liệu.

Khoản đầu tư hơn 600 tỷ yên của Tower Semiconductor đang đưa Nhật Bản trở thành một mắt xích ngày càng quan trọng trong chiến lược phát triển bán dẫn quang học của công ty.

Điểm đáng chú ý nhất không chỉ nằm ở quy mô vốn mà còn ở loại công nghệ được lựa chọn. Thay vì tập trung vào những chip xử lý AI tiên tiến nhất, Tower đặt cược vào silicon photonics, silicon germanium và đóng gói tiên tiến – những lĩnh vực ngày càng quan trọng khi AI làm gia tăng nhu cầu truyền dữ liệu trong các trung tâm dữ liệu.

Với việc Chính phủ Nhật Bản hỗ trợ tài chính, các nhà máy tại Toyama và Niigata được mở rộng, cùng khả năng tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp như NTT, Nhật Bản đang từng bước xây dựng thêm năng lực trong chuỗi cung ứng bán dẫn phục vụ kỷ nguyên AI.

Đối với Tower Semiconductor, Nhật Bản không còn đơn thuần là một cụm nhà máy có lịch sử từ thời Panasonic. Các kế hoạch 300mm mới có thể biến nơi đây thành một trong những trung tâm sản xuất chiến lược của công ty trong lĩnh vực quang học và hạ tầng kết nối dữ liệu thế hệ mới.

Câu hỏi về việc Tower Semiconductor đầu tư vào Nhật Bản

1. Tower Semiconductor là công ty của nước nào?

Tower Semiconductor là một nhà sản xuất bán dẫn theo mô hình foundry có nguồn gốc từ Israel. Công ty cung cấp các nền tảng công nghệ và dịch vụ sản xuất cho khách hàng trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp, ô tô, tiêu dùng, hạ tầng, y tế và hàng không vũ trụ.

2. Tower Semiconductor đầu tư bao nhiêu tiền vào Nhật Bản?

Tổng quy mô dự án tại Nhật Bản được công bố là hơn 600 tỷ yên. Trong đó, khoản hỗ trợ của Chính phủ Nhật Bản có thể lên tới khoảng 160 tỷ yên.

3. Tower Semiconductor sẽ sản xuất gì tại Nhật Bản?

Trọng tâm của kế hoạch là mở rộng sản xuất silicon photonics 300mm, silicon germanium và công nghệ đóng gói tiên tiến. Đây là những công nghệ có liên quan trực tiếp tới truyền thông tốc độ cao và hạ tầng AI data center.

4. Nhà máy của Tower Semiconductor đặt ở đâu?

Các hoạt động mở rộng tập trung tại Uozu, tỉnh Toyama và Myoko, tỉnh Niigata. Tower sẽ tận dụng cơ sở hiện hữu tại Arai và mở rộng năng lực 300mm tại Uozu.

5. Vì sao silicon photonics quan trọng với AI?

AI data center cần truyền một lượng dữ liệu rất lớn giữa các bộ xử lý và máy chủ. Công nghệ silicon photonics sử dụng ánh sáng để truyền dữ liệu, qua đó có tiềm năng hỗ trợ tốc độ truyền cao và hiệu quả năng lượng tốt hơn so với việc chỉ dựa vào kết nối điện trong một số kiến trúc hệ thống.

6. Tower Semiconductor có hợp tác với NTT không?

Hiện thông tin được công bố cho thấy phía Chính phủ Nhật Bản kỳ vọng Tower có thể tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp trong nước, trong đó có NTT. Đây nên được hiểu là định hướng hợp tác được kỳ vọng, chưa phải thông báo về một liên doanh cụ thể giữa hai bên.