Việt Nam thúc đẩy sàn giao dịch carbon: Hoàn thiện pháp lý, siết quản lý phát thải khí nhà kính

Đẩy mạnh kinh tế xanh, hoàn thiện thị trường carbon

Ngày 25/3/2026, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 67/NQ-CP nhằm triển khai Nghị quyết 247/2025/QH15 của Quốc hội về tăng cường hiệu quả thực thi chính sách bảo vệ môi trường.

Kế hoạch này được xem là bước đi chiến lược nhằm thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng sang kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, phù hợp với định hướng phát triển bền vững mà Việt Nam đặt ra trong giai đoạn mới.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là yêu cầu thiết lập và vận hành sàn giao dịch carbon trong nước, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý liên quan đến trao đổi tín chỉ carbon với quốc tế.

Hoàn thiện pháp lý tín chỉ carbon, đảm bảo lợi ích quốc gia

Theo kế hoạch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì xây dựng và hoàn thiện các quy định pháp lý liên quan đến:

• Trao đổi kết quả giảm phát thải khí nhà kính
• Chuyển nhượng tín chỉ carbon ra quốc tế
• Quy định tỷ lệ tín chỉ carbon tối thiểu phải giữ lại

Việc này nhằm đảm bảo khi tham gia thị trường carbon toàn cầu, Việt Nam vẫn duy trì được mục tiêu giảm phát thải trong Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), đồng thời bảo vệ lợi ích quốc gia.

Song song đó, Bộ Tài chính Việt Nam phối hợp thiết lập và vận hành sàn giao dịch carbon nội địa – nền tảng quan trọng để định giá và giao dịch hạn ngạch phát thải.

Kiểm soát ô nhiễm không khí tại Hà Nội và TP.HCM

Một nội dung cấp bách khác trong kế hoạch là cải thiện chất lượng không khí tại hai đô thị lớn nhất cả nước: Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Chính phủ yêu cầu UBND hai thành phố này phối hợp với các bộ, ngành triển khai các giải pháp cấp bách nhằm:

• Kiểm soát nguồn gây ô nhiễm
• Ngăn chặn tình trạng gia tăng bụi mịn
• Cải thiện chất lượng không khí đô thị

Đây là động thái mạnh mẽ trong bối cảnh ô nhiễm không khí đang trở thành vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân và chất lượng sống tại các đô thị lớn.

Cải thiện môi trường nước và hệ sinh thái sông

Không chỉ tập trung vào không khí, kế hoạch cũng yêu cầu cải thiện chất lượng môi trường nước tại nhiều lưu vực quan trọng.

Cụ thể, các cơ quan chức năng sẽ tập trung xử lý ô nhiễm tại:

• sông Tô Lịch
• sông Ngũ Huyện Khê
• hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải

Đồng thời, sẽ đánh giá khả năng chịu tải của các lưu vực sông liên tỉnh và công bố kế hoạch quản lý chất lượng nước, góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên nước phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia

Một điểm đột phá trong kế hoạch là việc xây dựng hệ thống dữ liệu môi trường quốc gia, tích hợp và kết nối với các hệ thống dữ liệu khác.

Hệ thống này sẽ:

• Cập nhật dữ liệu môi trường theo thời gian thực
• Tích hợp bản đồ chất lượng môi trường
• Công khai thông tin cho người dân và doanh nghiệp

Việc minh bạch hóa dữ liệu không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tăng cường giám sát xã hội đối với các hoạt động gây ô nhiễm.

Cập nhật kế hoạch giảm phát thải theo từng ngành

Chính phủ yêu cầu các bộ ngành như:

• Bộ Xây dựng Việt Nam
• Bộ Công Thương Việt Nam

phối hợp rà soát và cập nhật kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính cho từng lĩnh vực trong giai đoạn 2026–2035.

Điều này giúp đảm bảo các mục tiêu phát thải được phân bổ rõ ràng, phù hợp với đặc thù từng ngành, từ đó nâng cao hiệu quả thực thi.

Sàn giao dịch carbon: Cơ hội và thách thức

Trước đó, ngày 19/1/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 29/2026/NĐ-CP quy định về sàn giao dịch carbon trong nước, bao gồm:

• Đăng ký và cấp mã giao dịch
• Chuyển nhượng quyền phát thải
• Lưu ký và thanh toán tín chỉ carbon
• Công bố thông tin và chế độ báo cáo

Sàn giao dịch carbon được kỳ vọng sẽ tạo ra một thị trường minh bạch, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí phát thải và thúc đẩy đầu tư vào công nghệ xanh.

Tuy nhiên, thách thức lớn vẫn nằm ở việc hoàn thiện khung pháp lý và đảm bảo hệ thống vận hành hiệu quả, tránh rủi ro gian lận.

Bước chuyển mạnh sang nền kinh tế xanh

Việc thúc đẩy sàn giao dịch carbon và hoàn thiện pháp lý liên quan cho thấy Việt Nam đang đi đúng hướng trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh. Đây không chỉ là yêu cầu tất yếu trước áp lực biến đổi khí hậu mà còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Một số câu hỏi về sàn carbon