Ngay cả các gia đình tỷ phú cũng lo con cái thất nghiệp: Điều gì đang xảy ra với thị trường việc làm giới trẻ?

Khi nỗi lo thất nghiệp không còn là vấn đề của người nghèo

Trong nhiều năm, thất nghiệp và bấp bênh nghề nghiệp thường được xem là nỗi lo của tầng lớp trung lưu hoặc thu nhập thấp. Tuy nhiên, thực tế hiện nay đang đảo chiều. Ngay cả những gia đình sở hữu tài sản hàng trăm triệu đến hàng tỷ USD cũng bắt đầu lo lắng về tương lai việc làm của con cái họ.

Patrick Dwyer, Giám đốc điều hành của Aligned by NewEdge Wealth – công ty quản lý tài sản cao cấp có trụ sở tại Miami – cho biết: mối quan tâm lớn nhất của nhiều khách hàng siêu giàu hiện nay không còn là lợi nhuận đầu tư, mà là liệu con cái họ có thể duy trì được sự nghiệp ổn định trong thị trường lao động ngày càng khắc nghiệt hay không.

Đáng chú ý, con cái của các gia đình này phần lớn ở độ tuổi 22–35, từng được kỳ vọng sẽ thành công trong những ngành “an toàn” như công nghệ, luật hay y khoa – những lĩnh vực từng được xem là xương sống của tầng lớp tinh hoa.

Thị trường việc làm khó khăn: vấn đề mang tính hệ thống

Nỗi lo của giới siêu giàu không phải là cảm tính. Dữ liệu từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cho thấy tỷ lệ thất nghiệp của sinh viên mới tốt nghiệp đại học đã tăng liên tục trong ba năm, chạm mức gần 10% vào cuối năm 2025.

Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ, năm trước đó ghi nhận mức tuyển dụng thấp nhất kể từ năm 2009, nếu không tính giai đoạn đặc biệt của đại dịch 2020. Điều này phản ánh một thực tế: cánh cửa gia nhập thị trường lao động đang hẹp lại, đặc biệt với người trẻ.

Nich Tremper, nhà kinh tế học cấp cao của nền tảng nhân sự Gusto, mô tả tình trạng này bằng một hình ảnh đơn giản: “Mọi người đang đứng yên tại chỗ.”
Người lao động lớn tuổi không rời bỏ công việc, doanh nghiệp không mở rộng tuyển dụng, và người trẻ gần như không còn “chỗ trống” để bước vào.

AI, chi phí sống và sự trì trệ của cơ hội

Một số chuyên gia cho rằng trí tuệ nhân tạo đang âm thầm thu hẹp nhu cầu tuyển dụng ở các vị trí đầu vào. Số khác lại chỉ ra những yếu tố vĩ mô quen thuộc hơn: chi phí sinh hoạt leo thang, giá nhà ở tăng cao và bất ổn kinh tế khiến người lao động lâu năm bám trụ chặt vào vị trí của mình.

Dù nguyên nhân là gì, hệ quả vẫn giống nhau: thế hệ trẻ bước vào thị trường lao động với ít lựa chọn hơn, cạnh tranh cao hơn và con đường thăng tiến kém rõ ràng hơn trước.

Ngay cả khi các gia đình siêu giàu có thể hỗ trợ tài chính cho con cái trong nhiều năm, họ vẫn lo ngại về một điều sâu xa hơn: sự thiếu tự chủ và khả năng tạo dựng giá trị lâu dài của thế hệ kế tiếp.

Khi con đường “truyền thống” không còn đảm bảo thành công

Nhiều tỷ phú hiện tại đã đi lên theo một lộ trình quen thuộc: học trường danh tiếng, thực tập tại tập đoàn lớn, xây dựng sự nghiệp dựa trên mạng lưới quan hệ. Nhưng theo Patrick Dwyer, “trò chơi đó không còn giống như trước nữa.”

Các gia đình giàu có đang buộc phải đặt ra câu hỏi mới:
Điều gì sẽ xảy ra nếu con bạn cần học lại, chuyển nghề hoặc tái đào tạo ở tuổi 33?

Từ đó, một xu hướng đáng chú ý xuất hiện: khuyến khích – thậm chí tài trợ – cho con cái khởi nghiệp từ sớm.

Khởi nghiệp: rủi ro lớn với người thường, nhưng là “phòng thí nghiệm” với con nhà giàu

Khởi nghiệp vốn nổi tiếng là con đường nhiều rủi ro, thu nhập bấp bênh và tỷ lệ thất bại cao. Với đa số người trẻ, đây không phải lựa chọn an toàn. Nhưng với con cái các gia đình siêu giàu, bức tranh lại khác.

Họ có “đệm tài chính” đủ dày để thất bại nhiều lần, miễn là mỗi lần thất bại đều mang lại bài học. Theo Dwyer, nhiều phụ huynh không đặt nặng thành công tài chính ngắn hạn, mà muốn con cái hình thành đạo đức nghề nghiệp, khả năng phục hồi và tính thích nghi – những phẩm chất ngày càng được săn đón trong nền kinh tế hiện đại.

“Những doanh nhân trẻ 25–26 tuổi ngày nay hiểu tiếp thị, tài chính và cách xây dựng doanh nghiệp. Điều đó cực kỳ có giá trị,” Dwyer nhận xét.

Một thị trường mới đang hình thành

Trong bối cảnh tương lai việc làm trở nên khó đoán, tinh thần kinh doanh, khả năng học nhanh và thích nghi có thể trở thành “tài sản” quan trọng hơn cả bằng cấp hay chức danh.

Nỗi lo của các tỷ phú, xét cho cùng, không chỉ là câu chuyện của giới giàu. Nó phản ánh một sự chuyển dịch sâu rộng trong cấu trúc thị trường lao động toàn cầu, nơi mà không ai – kể cả người thừa tiền – có thể chắc chắn về con đường sự nghiệp truyền thống cho thế hệ kế tiếp.

Một số câu hỏi liên quan