Kevin Warsh và bài toán lạm phát: Khi uy tín Cục Dự trữ Liên bang đứng trước bước ngoặt lịch sử

Kevin Warsh: Từ Thống đốc Fed đến ứng viên Chủ tịch trong thời kỳ nhạy cảm

Nhiệm kỳ của Kevin Warsh trên cương vị Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) là một giai đoạn đặc biệt, khi ngân hàng trung ương phải liên tục cân bằng giữa ổn định giá cả, hỗ trợ tăng trưởng và bảo vệ uy tín chính sách tiền tệ. Trong suốt 5 năm phục vụ tại Fed (2006–2011), Warsh nổi lên như một nhà hoạch định chính sách đặc biệt nhạy cảm với rủi ro lạm phát, nhưng đồng thời vẫn trung thành với nguyên tắc ra quyết định dựa trên dữ liệu kinh tế.

Dù thường xuyên bày tỏ lo ngại rằng kỳ vọng lạm phát có thể vượt tầm kiểm soát, Warsh không phải là người “diều hâu cực đoan”. Trên thực tế, ông đã bỏ phiếu đồng thuận với Hội đồng Thị trường Mở Liên bang (FOMC) trong toàn bộ nhiệm kỳ, bao gồm cả các giai đoạn tăng lãi suất, giữ nguyên lãi suất và sau đó là cắt giảm lãi suất khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu bắt đầu.

Theo cựu Chủ tịch Fed Atlanta Dennis Lockhart, Warsh hiểu rõ rằng chính sách tiền tệ hiệu quả nhất là chính sách để dữ liệu dẫn đường, chứ không phải chạy theo áp lực chính trị hay biến động ngắn hạn của thị trường.

Quan điểm về lạm phát trong khủng hoảng tài chính

Một trong những thời điểm then chốt thể hiện rõ tư duy của Kevin Warsh là cuộc họp chính sách Fed tháng 4/2008, chỉ vài tháng trước khi Lehman Brothers sụp đổ. Dù ủng hộ cắt giảm lãi suất 25 điểm cơ bản nhằm hỗ trợ nền kinh tế, Warsh vẫn cảnh báo mạnh mẽ rằng việc tiếp tục nới lỏng có thể gửi đi tín hiệu sai lầm về mức độ dung thứ lạm phát của Fed.

Ông nhấn mạnh, nếu thị trường tin rằng Fed sẵn sàng chấp nhận lạm phát cao hơn để cứu tăng trưởng, kỳ vọng lạm phát sẽ nhanh chóng leo thang – và đó là điều đặc biệt nguy hiểm đối với uy tín của ngân hàng trung ương.

Ngay cả khi Fed tuyên bố duy trì lãi suất gần bằng 0 trong “một thời gian dài” vào năm 2009, Warsh vẫn cảnh báo rằng việc chờ đến khi kinh tế hoàn toàn phục hồi mới nâng lãi suất có thể khiến Fed “chờ quá lâu”, đặt nền móng cho các vấn đề lạm phát trong tương lai.

Bài học từ thập niên 1970 và nỗi lo đánh đổi sai lầm

Trong một bài phát biểu năm 2010, Warsh thẳng thắn chỉ ra rằng việc chấp nhận lạm phát cao hơn để đổi lấy tỷ lệ thất nghiệp thấp hơn chính là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến giai đoạn lạm phát kéo dài của thập niên 1970 tại Mỹ. Theo ông, bất kỳ sự điều chỉnh nào làm tăng mục tiêu lạm phát ngầm định đều sẽ khiến kỳ vọng lạm phát dịch chuyển lên cao – và rất khó thuyết phục công chúng rằng đó chỉ là tạm thời.

Lập trường này khiến Warsh được xem là người bảo vệ kỷ luật tiền tệ, đặt ổn định giá cả làm nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Bước ngoặt ôn hòa: AI và năng suất thay đổi cuộc chơi

Điều đáng chú ý là trong những năm gần đây, Kevin Warsh đã thể hiện quan điểm linh hoạt hơn. Ông ủng hộ khả năng giảm lãi suất trong bối cảnh mới, khi trí tuệ nhân tạo (AI) được kỳ vọng trở thành động lực lớn giúp nâng cao năng suất lao động và giảm áp lực lạm phát dài hạn.

Theo Warsh, tăng trưởng kinh tế mạnh hơn không nhất thiết đồng nghĩa với lạm phát cao hơn nếu năng suất được cải thiện thực chất. Tuy nhiên, để hiện thực hóa hướng đi này, ông sẽ phải xây dựng sự đồng thuận trong một ủy ban Fed vốn đang bị chia rẽ sâu sắc.

Fed dưới thời Warsh: Kỷ luật hơn, ít can thiệp hơn?

Jeffrey Roach, kinh tế trưởng của LPL Financial, cho rằng một Fed do Kevin Warsh lãnh đạo có thể đánh dấu bước chuyển sang mô hình ngân hàng trung ương kỷ luật hơn, tuân thủ quy tắc rõ ràng hơn và giảm dần các biện pháp can thiệp mang tính tùy ý như mua tài sản quy mô lớn.

Điều này có thể khiến lợi suất dài hạn tăng lên, đường cong lợi suất dốc hơn và buộc thị trường vốn phải tự điều chỉnh theo tín hiệu rủi ro thực tế – thay vì phụ thuộc vào “bàn tay” của ngân hàng trung ương.

Thách thức lớn nhất: Giữ vững tính độc lập trước áp lực chính trị

Trong suốt nhiệm kỳ tại Fed, Warsh luôn nhấn mạnh rằng uy tín của ngân hàng trung ương chỉ có thể được duy trì nếu Fed độc lập trước cả Washington lẫn Phố Wall. Tuy nhiên, nếu trở thành Chủ tịch Fed, ông gần như chắc chắn sẽ phải đối mặt với áp lực mạnh mẽ từ Nhà Trắng trong việc hạ lãi suất.

Theo Dennis Lockhart, đây sẽ là “bài kiểm tra khó khăn nhất” đối với Warsh: vừa phải thể hiện đủ độc lập để giữ được sự ủng hộ của ủy ban, vừa phải khéo léo xử lý kỳ vọng chính trị trong bối cảnh kinh tế đầy bất định.

Một số câu hỏi về Warsh