Bài học bậc thầy của Warren Buffett về vàng: Vì sao kim loại quý tăng mạnh nhưng không phải khoản đầu tư dài hạn

Bài học bậc thầy của Warren Buffett về vấn đề của vàng

Giá vàng đang trải qua một giai đoạn tăng trưởng hiếm thấy trong lịch sử thị trường tài chính toàn cầu. Trong tuần này, vàng giao ngay đã vượt mốc 4.300 USD/ounce, thiết lập mức cao kỷ lục trước khi điều chỉnh nhẹ vào cuối tuần. Tính từ đầu năm, kim loại quý này tăng hơn 50%, và gần như gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái – một hiệu suất khiến nhiều nhà đầu tư không khỏi bất ngờ.

Đáng chú ý, vàng hiện đang vượt trội rõ rệt so với thị trường chứng khoán, ghi nhận năm tăng trưởng mạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Điều khiến đợt tăng giá lần này trở nên đặc biệt là hầu hết các giai đoạn vàng vượt trội trong quá khứ đều gắn liền với thị trường cổ phiếu suy thoái hoặc các cú sốc kinh tế lớn, trong khi hiện tại, chứng khoán vẫn chưa rơi vào trạng thái khủng hoảng toàn diện.

Vàng trở lại trung tâm chiến lược phân bổ tài sản

Sự bứt phá mạnh mẽ của vàng, cùng với việc đầu tư vào kim loại quý trở nên dễ dàng hơn thông qua các quỹ ETF, đã khiến vàng quay trở lại vị trí trung tâm trong các cuộc thảo luận về chiến lược phân bổ tài sản. Nhiều nhà đầu tư và chiến lược gia cho rằng việc tiếp cận thuận tiện hơn cũng góp phần không nhỏ vào đà tăng giá của vàng trong thời gian qua.

Trong bối cảnh đó, mô hình phân bổ truyền thống 60% cổ phiếu – 40% trái phiếu đang dần bị đặt dấu hỏi. Thay vào đó, một số quan điểm mới đề xuất tỷ lệ 60/20/20, trong đó:

• 60% dành cho cổ phiếu
• 20% dành cho trái phiếu
• 20% phân bổ cho vàng và bitcoin

Lập luận cốt lõi nằm ở chỗ cổ phiếu và trái phiếu ngày càng có xu hướng biến động cùng chiều, trong khi lạm phát kéo dài, rủi ro địa chính trị, chi tiêu ngân sách lớn và gánh nặng nợ công toàn cầu khiến trái phiếu không còn phát huy vai trò phòng vệ như trước đây.

Warren Buffett và quan điểm nhất quán về vàng

Giữa làn sóng hưng phấn xoay quanh vàng, Warren Buffett, nhà đầu tư huyền thoại ở tuổi 95, gần như không đưa ra bất kỳ bình luận mới nào. Tuy nhiên, trong suốt nhiều thập kỷ, quan điểm của ông về vàng vẫn không thay đổi: vàng không phải là một khoản đầu tư dài hạn hấp dẫn.

Trong một cuộc trao đổi với cổ đông, Buffett từng phân loại các khoản đầu tư thành ba nhóm chính. Nhóm thứ nhất là những tài sản được định giá bằng tiền tệ, bao gồm tiền mặt, trái phiếu, tiền gửi ngân hàng. Theo ông, đây thực chất là một canh bạc vào cách chính phủ quản lý giá trị đồng tiền trong tương lai, bởi phần lớn các loại tiền tệ đều mất giá theo thời gian.

Nhóm thứ hai là những tài sản không tạo ra giá trị, mà người mua chỉ kỳ vọng sẽ bán lại với giá cao hơn. Và với Buffett, vàng là ví dụ điển hình nhất. Ông từng ví von rằng nếu gom toàn bộ vàng trên thế giới thành một khối lập phương khổng lồ, bạn có thể trèo lên đó, ngắm nhìn, đánh bóng hay chiêm ngưỡng – nhưng nó không tạo ra bất kỳ giá trị kinh tế nào.

Theo Buffett, mua vàng đồng nghĩa với việc đặt cược vào mức độ sợ hãi của con người đối với tiền giấy, không chỉ ở hiện tại mà còn ở tương lai.

Tài sản tạo ra giá trị mới là nền tảng của sự giàu có bền vững

Nhóm tài sản thứ ba – và cũng là nhóm mà Buffett và cộng sự quá cố Charlie Munger luôn ưu tiên – là những tài sản có khả năng tạo ra giá trị, như trang trại, doanh nghiệp hay cổ phiếu của các công ty có dòng tiền ổn định. Giá trị của chúng đến từ năng suất và lợi nhuận, chứ không phải từ sự hưng phấn giá ngắn hạn.

Buffett từng thừa nhận rằng giá tăng cao luôn tạo ra cảm giác phấn khích, và con người thường bị thu hút bởi những tài sản đang “nóng”. Tuy nhiên, theo ông, đó không phải con đường bền vững để làm giàu. Charlie Munger cũng cho rằng việc đầu tư vào một tài sản chỉ thực sự tăng giá khi thế giới rơi vào khủng hoảng là điều “khó có thể xem là hợp lý về lâu dài”.

Berkshire Hathaway và sự đối lập giữa đầu tư và đầu cơ

Trong khi tránh xa vàng, Berkshire Hathaway vẫn kiên định với chiến lược đầu tư vào doanh nghiệp tạo ra giá trị thực. Một ví dụ tiêu biểu là việc Duracell – công ty con của Berkshire – mở rộng thương hiệu pin Coppertop sang hệ thống trạm sạc xe điện tại Vương quốc Anh. Thương hiệu quen thuộc này được kỳ vọng mang lại cảm giác tin cậy và sự quen thuộc cho người tiêu dùng trong quá trình chuyển đổi sang xe điện.

Đây không chỉ là một bước đi kinh doanh, mà còn phản ánh rõ triết lý của Buffett: đầu tư vào dòng tiền, thương hiệu và năng lực sản xuất, thay vì chạy theo những tài sản tăng giá nhờ tâm lý đám đông.

Một số câu hỏi liên quan đến quan điểm của Warren Buffett về vàng