Đồng USD và trái phiếu lao dốc, vàng lập đỉnh khi nhà đầu tư toàn cầu tháo chạy khỏi tài sản Mỹ

Thị trường tài chính toàn cầu bước vào phiên giao dịch đầy biến động khi làn sóng được giới phân tích gọi là “bán tháo nước Mỹ” bùng phát mạnh mẽ. Đồng đô la Mỹ suy yếu, giá trái phiếu kho bạc giảm sâu kéo lợi suất tăng vọt, trong khi vàng tăng dựng đứng lên mức cao kỷ lục mới. Tất cả diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và thương mại leo thang sau những tuyên bố cứng rắn mới nhất của Tổng thống Donald Trump liên quan đến Greenland.

Đồng USD và trái phiếu Mỹ chịu áp lực bán mạnh

Ngay từ sáng thứ Ba, thị trường đã chứng kiến áp lực bán dồn dập đối với các tài sản gắn liền với Mỹ. Chỉ số đô la Mỹ, thước đo sức mạnh của USD so với rổ sáu đồng tiền chủ chốt, giảm gần 1%, hướng tới mức sụt giảm mạnh nhất kể từ tháng Tư. Ngược lại, đồng euro tăng khoảng 0,6% so với USD, phản ánh xu hướng dịch chuyển dòng vốn ra khỏi tài sản định giá bằng đồng bạc xanh.

Trên thị trường nợ, giá trái phiếu kho bạc Mỹ lao dốc khiến lợi suất tăng vọt, cho thấy nhà đầu tư đang yêu cầu mức bù rủi ro cao hơn khi nắm giữ nợ công của Mỹ. Theo Krishna Guha, người đứng đầu bộ phận chính sách toàn cầu và chiến lược ngân hàng trung ương tại Evercore ISI, đây là một làn sóng “bán tháo nước Mỹ” rõ rệt trong bối cảnh rủi ro toàn cầu gia tăng và niềm tin vào sự ổn định chính sách của Mỹ bị lung lay.

Vàng và kim loại quý hưởng lợi từ tâm lý trú ẩn

Trong khi các tài sản Mỹ bị bán tháo, vàng – kênh trú ẩn truyền thống – lại trở thành điểm đến an toàn của dòng tiền. Giá vàng tăng vọt lên mức cao kỷ lục mới và đang trên đà ghi nhận mức tăng trong ngày mạnh nhất kể từ năm 2020. Bạc và các kim loại quý khác cũng đi lên, phản ánh tâm lý phòng thủ ngày càng rõ nét của nhà đầu tư toàn cầu trước những bất ổn địa chính trị và thương mại.

Phố Wall đỏ lửa, chỉ số sợ hãi tăng vọt

Thị trường chứng khoán Mỹ không nằm ngoài làn sóng bán tháo. Chỉ số Dow Jones Industrial Average giảm hơn 800 điểm, trong khi S&P 500 và Nasdaq Composite đều mất trên 2%. Chỉ số biến động Cboe (VIX), thường được xem là “thước đo nỗi sợ hãi” của Phố Wall, tăng mạnh lên mức cao nhất kể từ tháng 11, cho thấy kỳ vọng biến động lớn trong thời gian tới.

Đà giảm này phản ánh việc nhà đầu tư chủ động cắt giảm rủi ro đối với tài sản Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh chính sách đối ngoại và thương mại trở nên khó đoán hơn.

Căng thẳng Greenland thổi bùng làn sóng “bán tháo nước Mỹ”

Nguyên nhân trực tiếp của làn sóng bán tháo lần này đến từ việc Tổng thống Donald Trump leo thang căng thẳng với châu Âu liên quan đến Greenland. Ông Trump đe dọa áp thuế 10% đối với hàng hóa từ tám quốc gia châu Âu, như một phần trong nỗ lực gây sức ép liên quan đến vấn đề Greenland, với kế hoạch tăng thuế lên 25% từ ngày 1/6.

Động thái này đã khiến đại diện của 27 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu phải triệu tập cuộc họp khẩn cấp để bàn biện pháp đối phó. Trong khi đó, Greenland tiếp tục bác bỏ mọi đề xuất mua lại, với Thủ tướng Jens-Frederik Nielsen khẳng định lập trường không nhượng bộ và tuân thủ luật pháp quốc tế. Các quan chức châu Âu được cho là đang cân nhắc các biện pháp trả đũa, bao gồm thuế quan và các công cụ kinh tế khác nhằm vào Mỹ.

Rủi ro “chiến tranh vốn” và niềm tin suy giảm vào tài sản Mỹ

Theo Ray Dalio, nhà sáng lập Bridgewater Associates, những căng thẳng hiện tại không chỉ dừng lại ở xung đột thương mại mà còn tiềm ẩn nguy cơ “chiến tranh vốn”. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, ông cảnh báo rằng trong bối cảnh bất ổn gia tăng, các quốc gia và nhà đầu tư có thể giảm hoặc chấm dứt xu hướng mua nợ của Mỹ.

Quan điểm này cũng được nhiều chuyên gia đồng tình khi cho rằng các nhà đầu tư toàn cầu đang bắt đầu định giá lại mức độ rủi ro của tài sản Mỹ. Việc đồng USD suy yếu và euro tăng giá cho thấy nhu cầu phòng ngừa rủi ro trước một nước Mỹ bị xem là ngày càng biến động và khó lường.

Xu hướng đa dạng hóa danh mục đầu tư ngoài nước Mỹ

Nhìn rộng hơn, làn sóng “bán tháo cổ phiếu Mỹ” có thể phản ánh một xu hướng dài hạn hơn. Khi các chỉ số chứng khoán Mỹ đang ở gần mức cao kỷ lục và chiếm tỷ trọng lớn trong vốn hóa toàn cầu, nhiều nhà đầu tư bắt đầu cân nhắc đa dạng hóa danh mục sang các thị trường khác.

Theo Russ Mould, giám đốc đầu tư tại AJ Bell, khái niệm “chủ nghĩa ngoại lệ của Mỹ” có thể đã được phản ánh đầy đủ vào giá tài sản. Trong bối cảnh đó, chỉ cần một cú hích tiêu cực về chính sách hoặc địa chính trị cũng đủ để thúc đẩy nhà đầu tư giảm tỷ trọng tài sản Mỹ và tăng cường phòng ngừa rủi ro.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Yếu tố then chốt trong thời gian tới sẽ là quy mô và thời gian kéo dài của những biến động hiện tại. Nếu chính quyền Mỹ không có động thái hạ nhiệt căng thẳng hoặc tìm kiếm giải pháp thỏa hiệp, áp lực lên đồng USD, trái phiếu và chứng khoán Mỹ có thể còn tiếp diễn. Ngược lại, bất kỳ tín hiệu hòa hoãn nào cũng có thể giúp thị trường ổn định trở lại, dù mức độ phục hồi vẫn là dấu hỏi lớn.