Meta bị Trung Quốc điều tra thương vụ thâu tóm startup AI Manus

Meta bị Trung Quốc điều tra thương vụ thâu tóm startup AI Manus: Cuộc va chạm giữa tham vọng AI và kiểm soát công nghệ

Meta trước “bài kiểm tra” từ Trung Quốc sau thương vụ mua Manus

Gã khổng lồ công nghệ Mỹ Meta đang đứng trước một thách thức mới khi Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố tiến hành điều tra thương vụ mua lại công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo Manus, có trụ sở tại Singapore. Cuộc điều tra nhằm đánh giá liệu thương vụ này có tuân thủ các quy định về kiểm soát xuất khẩu, nhập khẩu công nghệ và đầu tư nước ngoài của Trung Quốc hay không.

Động thái này diễn ra chỉ một tháng sau khi Meta hoàn tất việc thâu tóm Manus, trong bối cảnh công ty đang tăng tốc tích hợp tự động hóa và tác nhân AI vào các sản phẩm dành cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Thương vụ 2 tỷ USD và nguồn gốc phức tạp của Manus

Dù các điều khoản chính thức không được Meta công bố, Wall Street Journal dẫn nguồn tin thân cận cho biết thương vụ có giá trị hơn 2 tỷ USD. Manus ban đầu là sản phẩm của startup Trung Quốc Butterfly Effect, còn được biết đến với tên Monica.im, trước khi tách ra hoạt động độc lập và chuyển trụ sở sang Singapore vào đầu năm nay.

Việc thay đổi pháp nhân và địa điểm đặt trụ sở không khiến Manus tránh khỏi sự chú ý của Bắc Kinh. Theo tuyên bố được Google dịch lại, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết sẽ xem xét toàn diện liệu thương vụ có liên quan đến việc chuyển giao công nghệ, dữ liệu hoặc sở hữu trí tuệ nhạy cảm hay không.

Người phát ngôn Bộ Thương mại, ông He Yadong, nhấn mạnh rằng Trung Quốc ủng hộ hợp tác công nghệ quốc tế, nhưng các hoạt động xuyên biên giới phải tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp và quy định hiện hành.

Manus – “DeepSeek tiếp theo” của làng AI

Manus nhanh chóng nổi lên trong cộng đồng công nghệ sau khi ra mắt tác nhân AI đầu tiên vào tháng 3, có khả năng hỗ trợ nghiên cứu thị trường, lập trình và phân tích dữ liệu. Startup này từng được giới chuyên môn ca ngợi là “DeepSeek tiếp theo”, nhờ tốc độ phát triển và khả năng thương mại hóa sản phẩm đáng kinh ngạc.

Theo công bố của công ty, Manus đã vượt mốc 100 triệu USD doanh thu định kỳ hàng năm (ARR) chỉ sau tám tháng ra mắt – một kỷ lục hiếm thấy trong thế giới startup AI. Đến tháng 12, công ty có 105 nhân viên làm việc tại Singapore, Tokyo và San Francisco, sau khi sa thải phần lớn nhân sự tại Bắc Kinh để phục vụ chiến lược mở rộng toàn cầu.

AI trở thành tài sản chiến lược trong địa chính trị công nghệ

Giới phân tích cho rằng cuộc điều tra của Trung Quốc không đơn thuần là vấn đề pháp lý. Theo Nick Patience, trưởng bộ phận AI tại The Futurum Group, động thái này cho thấy Bắc Kinh coi tác nhân AI, mô hình tiên tiến và sở hữu trí tuệ liên quan là tài sản chiến lược.

Ông nhận định khả năng cao nhất không phải là lệnh cấm hoàn toàn, mà là quy trình phê duyệt kéo dài kèm theo các điều kiện về cách sử dụng công nghệ được phát triển tại Trung Quốc. Tuy nhiên, mối đe dọa về các biện pháp cứng rắn hơn cũng đủ để mang lại lợi thế đàm phán đáng kể cho Trung Quốc trong một thương vụ do Mỹ dẫn đầu.

Tham vọng AI ngày càng lớn của Meta

Thương vụ Manus chỉ là một phần trong chiến lược AI đầy tham vọng của Meta. Công ty đã chi hàng tỷ USD để củng cố năng lực trí tuệ nhân tạo nhằm bắt kịp và vượt qua các đối thủ như OpenAI và Google.

Tháng 6 vừa qua, Meta đầu tư 14,3 tỷ USD để mua 49% cổ phần Scale AI, đưa nhà sáng lập Alexandr Wang vào đội ngũ lãnh đạo cấp cao. Đến tháng 12, Meta tiếp tục công bố kế hoạch mua lại startup thiết bị đeo AI Limitless. Đồng thời, CEO Mark Zuckerberg được cho là đang giảm ưu tiên cho bộ phận FAIR, chuyển trọng tâm sang GenAI hướng sản phẩm và cải thiện hệ sinh thái mô hình Llama.

Trong bối cảnh đó, cuộc điều tra của Trung Quốc có thể trở thành phép thử lớn đối với tham vọng mở rộng AI toàn cầu của Meta.