Xuất khẩu chip Hàn Quốc tăng 209%, lập kỷ lục 46,65 tỷ USD: Thành công lớn hay dấu hiệu đáng lo?

Ngành công nghiệp bán dẫn đang tiếp tục trở thành động lực quan trọng nhất đối với nền kinh tế Hàn Quốc khi kim ngạch xuất khẩu chip trong tháng 8 tăng tới 209% so với cùng kỳ năm trước, đạt mức kỷ lục 46,65 tỷ USD.

Theo số liệu từ Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của nước này trong tháng 8 đạt 98,25 tỷ USD. Như vậy, riêng chất bán dẫn đã đóng góp khoảng 47,5% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Con số này cho thấy sức nóng chưa từng có của chu kỳ bán dẫn hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng điện toán đám mây tiếp tục gia tăng.

Tuy nhiên, đằng sau mức tăng trưởng đáng kinh ngạc này cũng xuất hiện một câu hỏi lớn: Liệu nền kinh tế Hàn Quốc có đang phụ thuộc quá nhiều vào sự bùng nổ của ngành chip?

AI trở thành động lực chính của xuất khẩu chip

Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất thúc đẩy xuất khẩu chất bán dẫn Hàn Quốc là nhu cầu ngày càng lớn đối với cơ sở hạ tầng AI.

Các tập đoàn công nghệ và nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây lớn trên thế giới đang đẩy mạnh chi tiêu vốn để xây dựng trung tâm dữ liệu, mở rộng năng lực tính toán và phát triển các hệ thống AI thế hệ mới.

Những khoản đầu tư này kéo theo nhu cầu khổng lồ đối với bộ nhớ, chip xử lý và nhiều loại linh kiện bán dẫn khác.

Theo Jeff Ng, người đứng đầu chiến lược kinh tế vĩ mô châu Á tại Ngân hàng Sumitomo Mitsui, xuất khẩu chất bán dẫn có thể chiếm gần 80% mức tăng trưởng xuất khẩu của Hàn Quốc trong tháng 8.

Điều này cho thấy mức tăng trưởng xuất khẩu tổng thể của Hàn Quốc hiện phụ thuộc rất lớn vào nhóm sản phẩm công nghệ cao.

Ngoài chip, máy tính và giá các sản phẩm dầu mỏ tăng cũng góp phần thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu.

Về mặt tích cực, đây là một tín hiệu mạnh đối với nền kinh tế lớn thứ tư châu Á. Hàn Quốc đang hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng đầu tư AI toàn cầu, đồng thời củng cố vị thế của mình trong chuỗi cung ứng chất bán dẫn.

Nhưng chính sự tập trung quá lớn này lại khiến các nhà kinh tế bắt đầu quan tâm đến giai đoạn tiếp theo của chu kỳ.

Tăng trưởng 209% có thể trở thành con dao hai lưỡi?

Tăng trưởng xuất khẩu 209% chắc chắn là một thành tích đáng chú ý. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng điều quan trọng không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng hiện tại mà còn ở khả năng duy trì nó trong tương lai.

Dave Chia, một nhà kinh tế học tại Moody’s Analytics, cho rằng một quá trình giảm tốc từ từ sẽ dễ kiểm soát hơn nhiều so với một cú đảo chiều đột ngột.

Vấn đề nằm ở chỗ nền kinh tế Hàn Quốc hiện đang vận hành theo hai tốc độ khác nhau.

Một bên là ngành bán dẫn đang bùng nổ nhờ AI và nhu cầu công nghệ toàn cầu. Bên còn lại là một số ngành truyền thống đang chịu sức ép và khó có thể ngay lập tức bù đắp nếu chu kỳ chip suy yếu.

Nếu nhu cầu bán dẫn tiếp tục tăng nhưng với tốc độ chậm hơn, nền kinh tế có thể thích nghi. Ngược lại, nếu thị trường chip giảm mạnh trong thời gian ngắn, tác động tới xuất khẩu, lợi nhuận doanh nghiệp, đầu tư và tăng trưởng GDP có thể đáng kể.

Chính sách tiền tệ khiến bài toán trở nên phức tạp hơn

Một yếu tố khác cần theo dõi là chính sách tiền tệ của Hàn Quốc.

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) đã nâng lãi suất cơ bản lên 3% trong tháng 8, đánh dấu lần tăng thứ hai liên tiếp, trong bối cảnh lạm phát lõi vẫn ở mức cao.

Việc duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt có thể giúp kiểm soát lạm phát nhưng đồng thời hạn chế khả năng nền kinh tế phản ứng nếu chu kỳ xuất khẩu bắt đầu suy yếu.

Theo Dave Chia, rủi ro lớn sẽ xuất hiện nếu nhu cầu chip giảm trong khi chính sách tiền tệ vẫn đang thắt chặt.

Trong trường hợp đó, phần lợi nhuận bất ngờ mà nền kinh tế có được từ xuất khẩu chip có thể biến mất nhanh chóng nếu nhu cầu trong nước không đủ mạnh để bù đắp.

Đây là điểm đặc biệt đáng chú ý đối với Hàn Quốc: nền kinh tế không chỉ cần một ngành xuất khẩu mạnh mà còn cần tiêu dùng nội địa và các ngành kinh tế khác cùng tham gia vào quá trình phục hồi.

Xuất khẩu ô tô giảm gần 30%

Trong khi chất bán dẫn tạo ra mức tăng trưởng kỷ lục, một số ngành công nghiệp truyền thống lại cho thấy bức tranh trái ngược.

Xuất khẩu ô tô của Hàn Quốc trong tháng 8 giảm 29,8% so với cùng kỳ năm trước.

Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc cho rằng một phần nguyên nhân đến từ thời điểm nghỉ hè và các cuộc đình công cục bộ.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định đây không phải là những yếu tố duy nhất.

Thuế quan của Mỹ và xu hướng chuyển dịch sản xuất sang các nhà máy đặt tại Mỹ cũng có thể tạo ra những trở ngại dài hạn hơn đối với các nhà sản xuất Hàn Quốc.

Điều này cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các ngành kinh tế. Trong khi bán dẫn hưởng lợi từ cuộc chạy đua AI toàn cầu, một số lĩnh vực truyền thống phải đối mặt với cạnh tranh, thay đổi chuỗi cung ứng và các chính sách thương mại mới.

Xuất khẩu ngoài bán dẫn vẫn có tín hiệu tích cực

Dù sự phụ thuộc vào chip là vấn đề đáng quan tâm, bức tranh kinh tế Hàn Quốc không hoàn toàn tiêu cực.

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cho biết trong quyết định chính sách tiền tệ tháng 8 rằng quá trình phục hồi tiêu dùng đang dần tăng tốc.

Đáng chú ý, dữ liệu của Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên cũng cho thấy xuất khẩu phi bán dẫn tăng 20% trong tháng 8.

Đây là yếu tố giúp giảm bớt lo ngại rằng toàn bộ nền kinh tế Hàn Quốc chỉ đang được kéo lên bởi một ngành duy nhất.

Homin Lee, chiến lược gia vĩ mô cấp cao tại ngân hàng tư nhân Thụy Sĩ Lombard Odier, nhận định rằng nếu tăng trưởng bán dẫn giảm tốc nhưng các ngành kinh tế chu kỳ khác tiếp tục hoạt động tốt, Hàn Quốc vẫn có thể duy trì mức tăng trưởng thực hàng năm khoảng 2%-3%.

Điều này phụ thuộc đáng kể vào khả năng các ngành khác tiếp tục phục hồi trong bối cảnh kinh tế toàn cầu thay đổi.

Triển vọng xuất khẩu Hàn Quốc trong 12 tháng tới

Trong ngắn hạn, các chuyên gia vẫn duy trì quan điểm tương đối tích cực đối với xuất khẩu Hàn Quốc.

Jeff Ng của SMBC dự báo tăng trưởng xuất khẩu nói chung có thể tiếp tục tích cực trong 12 tháng tới. Tuy nhiên, tốc độ tăng có khả năng chậm lại do hiệu ứng nền so sánh và giá cả dần ổn định.

Điều này là hoàn toàn dễ hiểu.

Khi một nền kinh tế ghi nhận mức tăng trưởng cực kỳ cao trong một năm, việc duy trì cùng tốc độ trong năm tiếp theo trở nên khó khăn hơn. Ngay cả khi kim ngạch xuất khẩu tiếp tục tăng, tỷ lệ tăng trưởng phần trăm có thể giảm đáng kể.

Với ngành bán dẫn, triển vọng vẫn gắn chặt với nhu cầu AI, trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây.

Nếu các công ty công nghệ lớn tiếp tục duy trì mức chi tiêu vốn cao, Hàn Quốc có thể tiếp tục hưởng lợi.

Ngược lại, nếu các doanh nghiệp công nghệ bắt đầu giảm đầu tư sau một giai đoạn mở rộng mạnh, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu chip có thể nhanh chóng hạ nhiệt.

Hàn Quốc có thực sự phụ thuộc quá mức vào chip?

Đây có lẽ là câu hỏi quan trọng nhất đối với nền kinh tế Hàn Quốc trong thời điểm hiện tại.

Sự bùng nổ xuất khẩu chất bán dẫn và công nghệ rõ ràng là đặc biệt. Tuy nhiên, Homin Lee cho rằng chưa nên gọi đây là tình trạng “phụ thuộc quá mức”.

Lý do là Hàn Quốc vẫn sở hữu nhiều ngành kinh tế chu kỳ quan trọng khác. Những ngành này thường có khả năng hưởng lợi khi nền kinh tế toàn cầu tăng trưởng mạnh.

Điều đó có nghĩa rủi ro không nhất thiết nằm ở việc chip chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu, mà nằm ở khả năng các ngành còn lại có thể bù đắp cho chip hay không nếu chu kỳ công nghệ đảo chiều.

Nếu AI tiếp tục tạo ra một chu kỳ đầu tư dài hạn, sự tập trung vào bán dẫn có thể trở thành lợi thế chiến lược của Hàn Quốc.

Nhưng nếu nhu cầu chip suy giảm đột ngột, nền kinh tế sẽ cần những động lực tăng trưởng khác để tránh một cú sốc lớn.

Những yếu tố cần theo dõi

Trong thời gian tới, giới đầu tư và các nhà kinh tế có thể tập trung vào một số chỉ báo quan trọng.

Thứ nhất, chi tiêu AI của các tập đoàn công nghệ lớn. Đây là nguồn cầu quan trọng đối với ngành bán dẫn Hàn Quốc.

Thứ hai, giá và nhu cầu chip nhớ. Nếu giá chip duy trì ở mức cao, doanh thu và lợi nhuận của các nhà sản xuất Hàn Quốc có thể tiếp tục được hỗ trợ.

Thứ ba, xuất khẩu phi bán dẫn. Đây là thước đo quan trọng để đánh giá mức độ cân bằng của nền kinh tế.

Thứ tư, tiêu dùng nội địa. Nếu người dân tăng chi tiêu, nền kinh tế sẽ có thêm động lực tăng trưởng và giảm sự phụ thuộc vào xuất khẩu.

Thứ năm, chính sách tiền tệ của BOK. Lãi suất cao có thể kiểm soát lạm phát nhưng đồng thời tạo sức ép lên tín dụng, đầu tư và tiêu dùng.

Thứ sáu, chính sách thương mại của Mỹ. Thuế quan và xu hướng sản xuất tại Mỹ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các ngành công nghiệp lớn của Hàn Quốc.

Thành công của ngành chip là cơ hội nhưng cũng là phép thử

Xuất khẩu chất bán dẫn tăng 209% lên 46,65 tỷ USD là một thành tích đặc biệt đối với Hàn Quốc và cho thấy quốc gia này đang hưởng lợi mạnh mẽ từ làn sóng đầu tư AI toàn cầu.

Nhưng mức tăng trưởng quá nhanh cũng đặt ra một bài toán không dễ giải.

Nếu nhu cầu AI tiếp tục tăng, ngành bán dẫn sẽ tiếp tục là động lực quan trọng giúp Hàn Quốc duy trì tăng trưởng, thu hút đầu tư và củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Ngược lại, nếu chu kỳ chip đảo chiều đột ngột, những ngành đang gặp khó khăn như ô tô có thể không đủ sức bù đắp khoảng trống.

Vì vậy, câu chuyện quan trọng nhất đối với kinh tế Hàn Quốc trong thời gian tới không đơn giản là xuất khẩu chip tăng bao nhiêu, mà là các động lực tăng trưởng khác có thể phát triển nhanh đến mức nào khi ngành bán dẫn bắt đầu giảm tốc.

Với mức tăng trưởng xuất khẩu phi bán dẫn 20% và dấu hiệu tiêu dùng nội địa phục hồi, Hàn Quốc vẫn có cơ sở để kỳ vọng vào một kịch bản tương đối tích cực. Tuy nhiên, khả năng duy trì tăng trưởng 2%-3% mỗi năm sẽ phụ thuộc vào việc nền kinh tế có thể chuyển từ một câu chuyện “bùng nổ chip” sang một chu kỳ tăng trưởng cân bằng hơn hay không.

Câu hỏi thường gặp chip Trung Quốc

Vì sao xuất khẩu chất bán dẫn Hàn Quốc tăng mạnh?

Nguyên nhân chính đến từ nhu cầu toàn cầu đối với cơ sở hạ tầng AI, trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây. Các tập đoàn công nghệ lớn đang tăng đầu tư vào năng lực tính toán, kéo theo nhu cầu đối với nhiều loại chip và linh kiện bán dẫn.

Xuất khẩu chip chiếm bao nhiêu trong tổng xuất khẩu Hàn Quốc?

Trong tháng 8, xuất khẩu chất bán dẫn đạt 46,65 tỷ USD, tương đương khoảng 47,5% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa 98,25 tỷ USD của Hàn Quốc.

Xuất khẩu ô tô Hàn Quốc có đang suy yếu?

Xuất khẩu ô tô giảm 29,8% so với cùng kỳ trong tháng 8. Một phần nguyên nhân được cho là liên quan đến kỳ nghỉ hè và đình công, nhưng thuế quan của Mỹ và xu hướng chuyển dịch sản xuất sang Mỹ cũng là những thách thức dài hạn.

Tăng trưởng xuất khẩu chip có bền vững không?

Triển vọng ngắn hạn vẫn tích cực nhờ nhu cầu AI và trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng có thể giảm do hiệu ứng nền cao và giá cả ổn định. Rủi ro lớn nhất là nhu cầu chip giảm đột ngột.