Báo cáo PCE nóng hơn dự kiến: Lạm phát Mỹ lên mức cao nhất 3 năm, Fed đứng trước áp lực tăng lãi suất

Nền kinh tế Mỹ vừa đón nhận một tín hiệu đáng lo ngại khi chỉ số Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát được Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đặc biệt theo dõi – tiếp tục tăng mạnh trong tháng 5.

Theo báo cáo mới công bố, chỉ số PCE toàn phần tăng 4,1% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 3,8% ghi nhận trong tháng 4 và là mức cao nhất trong vòng ba năm trở lại đây. Trên cơ sở hàng tháng, lạm phát tăng 0,4%, tương đương tháng trước.

Diễn biến này cho thấy áp lực giá cả tại Mỹ vẫn chưa hạ nhiệt như kỳ vọng, bất chấp các đợt nâng lãi suất kéo dài trước đó của Fed.

Trong bối cảnh nền kinh tế vẫn duy trì sức chống chịu tốt, thị trường lao động mạnh mẽ và chi tiêu tiêu dùng ổn định, các nhà hoạch định chính sách đang đứng trước câu hỏi quan trọng: liệu đã đến lúc Fed phải tiếp tục tăng lãi suất?

Giá năng lượng là nguyên nhân chính nhưng không phải duy nhất

Một trong những động lực lớn nhất khiến lạm phát tăng trở lại là giá năng lượng leo thang trong tháng 5.

Tuy nhiên, điều khiến giới đầu tư lo ngại hơn là ngay cả khi loại bỏ các yếu tố biến động mạnh như thực phẩm và năng lượng, chỉ số PCE lõi vẫn tiếp tục tăng.

Điều này cho thấy áp lực lạm phát không chỉ đến từ các cú sốc giá dầu ngắn hạn mà đã lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác trong nền kinh tế.

Các chuyên gia nhận định lạm phát dịch vụ, giá hàng hóa nhập khẩu chịu tác động từ thuế quan và nhu cầu đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI đang tạo ra làn sóng tăng giá mới.

Fed phát tín hiệu giữ lãi suất cao lâu hơn

Trong cuộc họp gần đây, các quan chức Fed cho biết ưu tiên hàng đầu vẫn là đưa lạm phát quay trở lại mục tiêu 2%.

Chủ tịch Fed Kevin Warsh nhấn mạnh rằng ngân hàng trung ương chưa thể tuyên bố chiến thắng trong cuộc chiến chống lạm phát.

Dù Fed hiện vẫn giữ nguyên lãi suất, nhưng các dự báo nội bộ cho thấy:

• 9 thành viên Fed kỳ vọng ít nhất một lần tăng lãi suất trong năm nay.
• 6 thành viên dự báo hai lần tăng lãi suất hoặc nhiều hơn.
• 8 thành viên cho rằng lãi suất nên được giữ nguyên.

Những con số này phản ánh sự chia rẽ trong nội bộ Fed nhưng đồng thời cho thấy nguy cơ thắt chặt chính sách tiền tệ vẫn hiện hữu.

Giá dầu giảm có thể giúp lạm phát đạt đỉnh

Một yếu tố tích cực xuất hiện sau khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông hạ nhiệt.

Sau khi Tổng thống Donald Trump đạt được thỏa thuận với Iran và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu giảm xuống, giá dầu thế giới đã lao dốc đáng kể.

Nếu eo biển Hormuz tiếp tục duy trì hoạt động bình thường, áp lực lên giá năng lượng có thể giảm mạnh trong các tháng tới.

Joseph Brusuelas, Kinh tế trưởng tại RSM, cho rằng:

Với mức giảm gần 39% của dầu WTI kể từ đỉnh tháng 5, khả năng rất cao lạm phát đã đạt đỉnh trong tháng 5 và chỉ số tháng 6 có thể ghi nhận mức tăng trưởng âm theo tháng.

Đây là tín hiệu tích cực đối với người tiêu dùng Mỹ cũng như Fed.

Lạm phát lõi vẫn là mối đe dọa lớn nhất

Mặc dù giá dầu giảm có thể giúp kéo giảm lạm phát tổng thể, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng lạm phát lõi vẫn là bài toán nan giải.

Joseph Brusuelas cho rằng các yếu tố sau sẽ tiếp tục duy trì áp lực giá:

Lạm phát dịch vụ dai dẳng

Các lĩnh vực như:

• Nhà ở
• Y tế
• Bảo hiểm
• Giáo dục
• Dịch vụ tài chính

vẫn đang ghi nhận mức tăng giá cao hơn trung bình lịch sử.

Chi phí AI bùng nổ

Cuộc đua trí tuệ nhân tạo đang khiến hàng loạt doanh nghiệp tăng đầu tư vào:

• Trung tâm dữ liệu
• Hạ tầng điện năng
• Chip bán dẫn
• Điện toán đám mây

Điều này tạo ra áp lực lớn lên chuỗi cung ứng và giá cả.

Chi tiêu quốc phòng tăng mạnh

Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu phức tạp, ngân sách quốc phòng của Mỹ tiếp tục mở rộng, góp phần thúc đẩy nhu cầu và áp lực lạm phát.

Capital Economics: Fed có thể tăng lãi suất ba lần

Thomas Ryan, chuyên gia kinh tế của Capital Economics, nhận định rằng lạm phát lõi có thể đã đạt đỉnh trong tháng 5.

Tuy nhiên, ông cho rằng Fed vẫn sẽ phải hành động cứng rắn hơn do:

• Tăng trưởng kinh tế vẫn mạnh.
• Tỷ lệ thất nghiệp duy trì thấp.
• Thị trường lao động chưa có dấu hiệu suy yếu đáng kể.

Theo dự báo của Ryan, Fed có thể thực hiện tới ba đợt tăng lãi suất trong thời gian tới.

Deutsche Bank dự báo hai lần tăng lãi suất trong năm nay

Trong khi đó, Deutsche Bank cho rằng Fed sẽ nâng lãi suất hai lần:

• Tháng 9
• Tháng 12

Ngân hàng này nhận định áp lực lạm phát hiện không còn tập trung ở năng lượng hay thuế quan mà đã lan rộng sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ khác.

Đây là dấu hiệu khiến Fed khó có thể sớm nới lỏng chính sách tiền tệ.

Thị trường tài chính đang đặt cược điều gì?

Các hợp đồng tương lai lãi suất hiện cho thấy giới đầu tư đánh giá khoảng 50% khả năng Fed sẽ tăng thêm 25 điểm cơ bản vào tháng 9.

Nếu các báo cáo lạm phát tiếp theo tiếp tục nóng hơn kỳ vọng, xác suất này có thể còn tăng cao hơn.

Đối với thị trường chứng khoán, tiền điện tử và bất động sản, việc lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài sẽ tiếp tục là yếu tố gây áp lực lên dòng tiền và định giá tài sản.

Triển vọng lạm phát Mỹ từ nay đến cuối năm

Fed hiện dự báo:

Điều này cho thấy Fed vẫn còn chặng đường dài để đưa lạm phát quay trở lại mức mục tiêu.

Theo Ellen Zentner, Chiến lược gia Kinh tế trưởng của Morgan Stanley Wealth Management:

Dữ liệu mới nhất là lời nhắc nhở rằng lạm phát vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu của Fed. Điều này sẽ khiến ngân hàng trung ương duy trì lãi suất cao trong một khoảng thời gian tương đối dài.

Lạm phát Mỹ tăng cao sẽ tác động thế nào đến thị trường toàn cầu?

Nếu Fed tiếp tục tăng lãi suất:

• Đồng USD có thể mạnh lên.
• Thị trường chứng khoán toàn cầu chịu áp lực điều chỉnh.
• Dòng vốn quốc tế có xu hướng quay về Mỹ.
• Giá vàng và Bitcoin biến động mạnh.
• Chi phí vay vốn của doanh nghiệp tăng cao.

Đối với các nền kinh tế mới nổi như Việt Nam, chính sách tiền tệ của Fed vẫn là yếu tố có ảnh hưởng lớn tới tỷ giá, dòng vốn đầu tư và thị trường tài chính.