Amazon ra mắt robot AI hiểu ngôn ngữ tự nhiên: Tương lai kho hàng thông minh hay làn sóng thay thế lao động mới?

Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo đang bước sang một giai đoạn mới khi Amazon chính thức trình làng thế hệ robot kho hàng mới có khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ tự nhiên. Động thái này cho thấy mức độ tự động hóa ngày càng sâu rộng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời làm dấy lên những tranh luận về tương lai việc làm trong thời đại AI.

Tại sự kiện “Delivering the Future” tổ chức ở London, Amazon đã giới thiệu phiên bản mới nhất của robot tự hành Proteus. Không giống các robot công nghiệp truyền thống vốn cần lập trình hoặc điều khiển thông qua giao diện kỹ thuật phức tạp, Proteus mới có thể hiểu và phản hồi các chỉ dẫn bằng ngôn ngữ giao tiếp thông thường của con người.

Đây được xem là bước tiến lớn trong việc đưa AI từ các phần mềm văn phòng sang môi trường vận hành thực tế tại các trung tâm logistics và kho vận.

Proteus: Robot có thể hiểu những gì con người nói

Proteus không phải là cái tên hoàn toàn mới. Phiên bản đầu tiên của robot này đã được Amazon triển khai từ năm 2022 tại các trung tâm phân phối ở Mỹ.

Ban đầu, nhiệm vụ của Proteus chủ yếu là vận chuyển các xe đẩy hàng nặng tới 400kg nhằm hỗ trợ công nhân giảm bớt sức lao động.

Đến nay, robot này đã hoạt động tại 25 trung tâm phân phối trên khắp nước Mỹ.

Điểm khác biệt của phiên bản mới nằm ở khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên. Nhân viên có thể đưa ra các chỉ dẫn bằng lời nói hoặc các câu lệnh thông thường mà không cần sử dụng mã lập trình hay hệ thống điều khiển chuyên biệt.

Theo Amazon, công nghệ này sẽ giúp việc phối hợp giữa con người và robot trở nên nhanh chóng, linh hoạt và hiệu quả hơn.

Dự kiến, Proteus thế hệ mới sẽ được triển khai tại các kho hàng ở châu Âu trong nửa đầu năm 2027.

Amazon đầu tư hàng tỷ euro để hiện đại hóa kho vận

Song song với việc giới thiệu robot mới, Amazon cũng công bố kế hoạch đầu tư khoảng 10 tỷ euro nhằm hiện đại hóa hệ thống logistics và kho vận tại châu Âu trong những năm tới.

Khoản đầu tư khổng lồ này sẽ tập trung vào tự động hóa, AI, robot thông minh và các công nghệ quản lý chuỗi cung ứng thế hệ mới.

Ngoài Proteus, Amazon còn giới thiệu hàng loạt công nghệ tiên tiến khác như:

• Vulcan – robot đầu tiên của Amazon có khả năng cảm nhận bằng xúc giác.
• STARK – hệ thống robot tự động xử lý và phân loại thùng hàng.
• Các nền tảng AI hỗ trợ dự báo nhu cầu và tối ưu hóa hoạt động vận chuyển.

Những công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp Amazon nâng cao hiệu quả hoạt động trong bối cảnh thương mại điện tử toàn cầu ngày càng cạnh tranh khốc liệt.

Robot xuất hiện khi Amazon liên tục cắt giảm nhân sự

Việc Amazon ra mắt robot mới diễn ra trong thời điểm nhạy cảm khi công ty đang thực hiện nhiều đợt cắt giảm nhân sự liên quan đến AI.

Trong tháng 10 vừa qua, Amazon đã sa thải khoảng 14.000 nhân viên văn phòng nhằm tái cơ cấu và tập trung nguồn lực cho các dự án trí tuệ nhân tạo.

Công ty cũng thông báo kế hoạch cắt giảm thêm khoảng 16.000 vị trí trong thời gian tới nhằm tinh gọn bộ máy quản lý và giảm các quy trình hành chính không cần thiết.

Trước đó, CEO Andy Jassy từng thừa nhận AI sẽ khiến Amazon cần ít nhân sự hơn ở một số bộ phận.

Theo ông, nhiều công việc hiện nay có thể được tự động hóa hoàn toàn hoặc một phần nhờ các hệ thống AI tiên tiến.

Tuy nhiên, Amazon cho rằng sự thay đổi này không đồng nghĩa với việc việc làm sẽ biến mất hoàn toàn.

Amazon khẳng định robot đang tạo thêm việc làm

Trái với những lo ngại phổ biến, lãnh đạo Amazon cho rằng robot và AI đang tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới.

Ông Tye Brady, kỹ sư trưởng của Amazon Robotics, cho biết kể từ khi công ty bắt đầu đầu tư mạnh vào robot, hàng trăm nghìn việc làm mới đã được tạo ra trên toàn hệ thống.

Theo ông, việc kết hợp giữa máy móc thông minh và nâng cao kỹ năng cho người lao động đang tạo ra những nghề nghiệp hoàn toàn mới.

Ông John Boumphrey, Phó Chủ tịch Amazon phụ trách Anh và Ireland, cũng nhấn mạnh rằng thực tế tại các trung tâm phân phối cho thấy robot giúp tăng năng suất nhưng không làm giảm nhu cầu nhân lực.

Thậm chí, công ty hiện vẫn gặp khó khăn trong việc tuyển dụng đủ nhân sự có trình độ kỹ thuật cao.

“Tôi tin rằng chúng tôi sẽ cần rất nhiều người trong các kho hàng của mình trong tương lai. Kinh nghiệm thực tế cho thấy robot đang thúc đẩy việc làm chứ không phải thay thế con người”, ông Boumphrey nhận định.

Những lo ngại về tương lai việc làm vẫn tồn tại

Dù vậy, không phải chuyên gia nào cũng lạc quan như Amazon.

Nhiều nghiên cứu dự báo số lượng robot AI sẽ tăng mạnh trong những thập kỷ tới.

Theo báo cáo của Citi năm 2024, số lượng robot trên toàn cầu có thể đạt 1,3 tỷ đơn vị vào năm 2035 và vượt mốc 4 tỷ vào năm 2050.

Ông Rob Garlick, cựu Giám đốc đổi mới và tương lai việc làm tại Citi Global Insights, cho rằng các doanh nghiệp cuối cùng sẽ ưu tiên robot khi chi phí đầu tư thấp hơn và thời gian hoàn vốn nhanh hơn so với việc thuê lao động.

Ông cảnh báo rằng AI và robot hình người có thể trở thành làn sóng thay đổi lớn nhất trong lịch sử thị trường lao động hiện đại.

Thế hệ trẻ đang chịu nhiều áp lực hơn

Trong khi cuộc tranh luận về robot và việc làm tiếp tục diễn ra, giới trẻ đang đối mặt với những khó khăn ngày càng lớn trên thị trường lao động.

Theo số liệu mới từ Anh, hơn một triệu người trẻ từ 16 đến 24 tuổi hiện không tham gia học tập, làm việc hoặc đào tạo nghề.

Các chuyên gia cho rằng AI đang khiến những vị trí công việc đầu vào ngày càng khan hiếm hơn, trong khi yêu cầu kỹ năng ngày càng cao.

Ông Boumphrey mô tả đây là một “cuộc khủng hoảng quốc gia”, khi nhiều thanh niên chưa được chuẩn bị đầy đủ cho môi trường làm việc hiện đại.

Tuy nhiên, Amazon cho biết công ty đang tích cực giải quyết khoảng cách kỹ năng này thông qua hơn 6.000 chương trình học nghề tại Anh cùng chính sách hỗ trợ tài chính lên tới 3.000 bảng Anh mỗi năm cho nhân viên tham gia các khóa đào tạo chuyên môn được công nhận.

AI và robot sẽ thay thế hay hỗ trợ con người?

Đây có lẽ là câu hỏi lớn nhất mà cả thế giới đang tìm lời giải.

Một mặt, AI đang giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, tăng năng suất và mở ra những mô hình kinh doanh mới.

Mặt khác, hàng chục nghìn việc làm đã bị cắt giảm tại các tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft, Salesforce, IBM, Oracle, Meta và Amazon trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế AI.

Tương lai có thể không phải là cuộc cạnh tranh giữa con người và robot, mà là cuộc cạnh tranh giữa những người biết sử dụng AI và những người không có kỹ năng thích nghi với công nghệ mới.

Sự ra đời của robot Proteus thế hệ mới đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược AI và tự động hóa của Amazon. Dù công ty khẳng định robot sẽ tạo thêm cơ hội việc làm, thực tế cho thấy thị trường lao động đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc chưa từng có.

Trong cuộc đua công nghệ hiện nay, lợi thế không chỉ thuộc về các doanh nghiệp sở hữu AI mạnh nhất mà còn thuộc về những người lao động có khả năng thích nghi, học hỏi và làm việc cùng các hệ thống thông minh trong tương lai.