Đồng đô la Canada lao dốc khi Ottawa và Washington tiến gần cuộc chiến thương mại toàn diện

Đồng đô la Canada, thường được gọi là loonie, giảm giá so với hàng loạt đồng tiền chủ chốt trong phiên giao dịch đầu tuần, sau khi quan hệ thương mại giữa Ottawa và Washington bất ngờ chuyển sang giai đoạn căng thẳng mới.

Tâm điểm của thị trường là quyết định của Mỹ áp mức thuế quan 50% đối với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Canada. Động thái này được đưa ra sau khi các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước đổ vỡ, làm gia tăng nguy cơ một cuộc chiến thương mại toàn diện giữa hai nền kinh tế có mối quan hệ kinh tế đặc biệt chặt chẽ.

Khoảng 4h30 sáng theo giờ miền Đông Mỹ, đồng đô la Canada giảm khoảng 0,55% so với USD, đồng thời mất giá so với euro, bảng Anh và yen Nhật.

Các chiến lược gia ngoại hối của ING nhận định Canada có thể chịu tác động tương đối lớn do đây là một nền kinh tế nhỏ hơn và có độ mở thương mại cao. Tuy nhiên, chính phủ của Thủ tướng Mark Carney được cho là đang cân nhắc những biện pháp hỗ trợ tài khóa mạnh hơn để giảm tác động đối với doanh nghiệp trong nước.

Mỹ áp thuế 50% lên khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada

Theo thông tin được công bố, mức thuế mới của Mỹ nhắm vào khoảng 20 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Canada. Danh sách sản phẩm chịu ảnh hưởng bao gồm nhiều nhóm hàng như sữa, rượu vang, sản phẩm gỗ, đồ gốm và một số mặt hàng công nghiệp khác.

Đây là một đòn giáng đáng kể đối với Canada bởi nền kinh tế nước này phụ thuộc rất lớn vào thương mại xuyên biên giới với Mỹ.

Canada và Mỹ có chuỗi cung ứng liên kết sâu rộng trong nhiều ngành, từ năng lượng, nông nghiệp, sản xuất, ô tô cho tới hàng tiêu dùng. Vì vậy, bất kỳ sự gia tăng mạnh nào của thuế nhập khẩu cũng có khả năng tạo ra hiệu ứng lan tỏa đến cả doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Về phía Canada, Thủ tướng Mark Carney tuyên bố Ottawa sẽ đáp trả “từng đồng một” bằng các biện pháp thuế quan bắt đầu từ ngày 8/9.

Các lĩnh vực được đề cập bao gồm thép, sữa, thiết bị nông nghiệp, giấy và điện tử. Chi tiết về danh sách hàng hóa cũng như mức thuế cụ thể dự kiến được chính phủ Canada công bố trong những ngày tiếp theo.

Điều này đồng nghĩa nguy cơ trả đũa qua lại giữa hai nước đang trở nên rõ ràng hơn.

Mark Carney: Canada không chấp nhận thỏa hiệp chủ quyền

Điểm đáng chú ý trong diễn biến lần này là lập trường cứng rắn hơn của chính quyền Ottawa.

Thủ tướng Mark Carney cho rằng Mỹ đã “đòi hỏi quá nhiều và đưa ra quá ít” trong quá trình đàm phán.

Ông nhấn mạnh Canada không sẵn sàng thỏa hiệp chủ quyền hoặc làm suy yếu những ngành công nghiệp quan trọng của đất nước.

Phát biểu này cho thấy Ottawa không muốn đạt được một thỏa thuận thương mại bằng mọi giá. Thay vào đó, chính phủ Canada đang chuẩn bị cho khả năng xung đột thương mại kéo dài, đồng thời xây dựng các chính sách nhằm bảo vệ doanh nghiệp và người lao động trong nước.

Quan điểm này cũng phản ánh áp lực chính trị mà chính phủ Canada đang phải đối mặt. Bất kỳ thỏa thuận nào bị xem là nhượng bộ quá lớn trước Washington đều có thể gây phản ứng mạnh trong nước.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump tiếp tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn.

Trên mạng xã hội Truth Social hôm Chủ nhật, ông Trump cáo buộc Canada muốn hưởng lợi từ những quyền lợi của một quốc gia nhưng không muốn chịu trách nhiệm tương ứng, đồng thời chỉ trích mức thuế mà Canada áp dụng đối với nông sản Mỹ trong nhiều năm.

Những phát biểu này cho thấy khoảng cách giữa hai bên vẫn còn rất lớn.

Vì sao đồng đô la Canada giảm giá?

Diễn biến của đồng CAD phản ánh trực tiếp những lo ngại của thị trường về tác động kinh tế của chiến tranh thương mại.

Canada là một nền kinh tế có độ mở thương mại cao. Khi Mỹ áp thuế lớn lên hàng hóa Canada, doanh nghiệp xuất khẩu của nước này có thể phải đối mặt với một số lựa chọn khó khăn: tăng giá bán, giảm biên lợi nhuận hoặc tìm kiếm thị trường thay thế.

Cả ba kịch bản đều có thể tạo sức ép lên hoạt động kinh tế.

Nếu xuất khẩu giảm, tốc độ tăng trưởng GDP của Canada có thể chịu ảnh hưởng. Trong trường hợp doanh nghiệp phải cắt giảm đầu tư hoặc việc làm, tác động sẽ lan sang tiêu dùng nội địa.

Đây là lý do các chiến lược gia của ING đánh giá Canada có thể chịu thiệt hại tương đối lớn.

Tuy nhiên, đồng CAD giảm giá cũng có mặt khác. Một đồng tiền yếu hơn có thể giúp hàng hóa Canada trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế. Điều này phần nào hỗ trợ các nhà xuất khẩu.

Nhưng lợi ích này không nhất thiết đủ để bù đắp tác động từ thuế quan, đặc biệt nếu các biện pháp trả đũa tiếp tục được mở rộng.

Chiến tranh thương mại có thể khiến người tiêu dùng hai nước chịu ảnh hưởng

Một trong những hệ quả đáng chú ý nhất của căng thẳng thương mại là giá hàng hóa có thể tăng.

Khi Mỹ áp thuế 50% đối với một sản phẩm nhập khẩu từ Canada, chi phí đưa sản phẩm đó vào thị trường Mỹ tăng lên đáng kể. Doanh nghiệp có thể chuyển một phần hoặc toàn bộ chi phí này sang người mua.

Canada cũng có thể đối mặt với tình trạng tương tự nếu Ottawa áp thuế trả đũa đối với hàng hóa Mỹ.

Như vậy, cuộc đối đầu không chỉ ảnh hưởng đến các nhà xuất khẩu mà còn có thể tác động trực tiếp đến:

• Giá thực phẩm.
• Giá nguyên vật liệu.
• Giá hàng tiêu dùng.
• Chi phí sản xuất.
• Lợi nhuận doanh nghiệp.
• Sức mua của người dân.
• Tỷ giá CAD/USD.

Đặc biệt, những ngành có chuỗi cung ứng xuyên biên giới phức tạp có thể chịu ảnh hưởng mạnh hơn.

Đàm phán từng được kỳ vọng đạt thỏa thuận nhưng bất ngờ đổ vỡ

Điều khiến thị trường bất ngờ là hai bên từng được cho là đang tiến khá gần đến một thỏa thuận.

Các nhà đàm phán đã làm việc tích cực trong suốt tuần trước. Một số quan chức thậm chí cho rằng một thỏa thuận có thể sớm được ký kết.

Tuy nhiên, đến cuối tuần, ngôn từ giữa hai bên trở nên gay gắt hơn.

Washington và Ottawa bắt đầu công khai đổ lỗi cho nhau về việc đàm phán thất bại. Cuối cùng, Mỹ triển khai mức thuế mới, trong khi Canada chuẩn bị các biện pháp trả đũa.

Diễn biến này cho thấy thị trường không nên kỳ vọng quá nhiều vào khả năng hai bên nhanh chóng đạt được thỏa thuận.

Ngay cả khi các cuộc đàm phán được nối lại, việc tháo gỡ các bất đồng liên quan đến thuế quan có thể mất nhiều thời gian.

Canada có thể tung các biện pháp kích thích kinh tế

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang, chính phủ Canada có thể phải sử dụng chính sách tài khóa để giảm tác động lên nền kinh tế.

ING cho rằng lập trường của Thủ tướng Mark Carney có thể mở đường cho các biện pháp hỗ trợ mạnh hơn đối với doanh nghiệp bị ảnh hưởng.

Các chính sách tiềm năng có thể bao gồm hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu, giảm hoặc hoãn một số loại thuế, hỗ trợ người lao động, thúc đẩy đầu tư trong nước và tìm kiếm thị trường xuất khẩu mới.

Tuy nhiên, kích thích tài khóa cũng đi kèm rủi ro.

Nếu chính phủ chi tiêu quá mạnh trong bối cảnh lạm phát vẫn cao, áp lực giá có thể quay trở lại. Ngược lại, nếu hỗ trợ không đủ lớn, doanh nghiệp xuất khẩu có thể phải chịu thiệt hại kéo dài.

Vì vậy, bài toán của Ottawa hiện nay không đơn giản chỉ là đáp trả Mỹ, mà còn phải tìm cách giữ cân bằng giữa tăng trưởng, việc làm, lạm phát và ổn định tài chính.

Đồng CAD sẽ tiếp tục giảm giá?

Không thể khẳng định đồng đô la Canada sẽ tiếp tục giảm trong mọi trường hợp. Diễn biến tỷ giá sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Nếu Mỹ và Canada tiếp tục nâng thuế trả đũa, triển vọng kinh tế Canada xấu đi và dòng tiền tìm đến USD như một tài sản tương đối an toàn, CAD có thể tiếp tục chịu áp lực.

Ngược lại, nếu hai bên quay trở lại bàn đàm phán và đạt được một thỏa thuận, đồng CAD có thể phục hồi nhanh chóng do thị trường đã phản ánh một phần rủi ro vào tỷ giá.

Giá dầu cũng là yếu tố quan trọng đối với đồng tiền Canada. Canada là một trong những nước xuất khẩu năng lượng lớn, vì vậy diễn biến giá dầu quốc tế có thể hỗ trợ hoặc gây sức ép lên CAD tùy từng giai đoạn.

Do đó, nhà đầu tư cần theo dõi đồng thời chính sách thuế quan, tăng trưởng kinh tế Canada, giá dầu, chính sách tiền tệ và dòng vốn quốc tế thay vì chỉ nhìn vào một yếu tố duy nhất.

Cuộc đối đầu thương mại bước vào giai đoạn nhạy cảm

Việc đồng đô la Canada giảm giá chỉ là một trong những phản ứng đầu tiên của thị trường trước nguy cơ cuộc chiến thương mại Mỹ – Canada mở rộng.

Điều đáng quan tâm hơn nằm ở khả năng thuế quan trở thành một vòng xoáy trả đũa. Mỹ áp thuế, Canada đáp trả; Washington tiếp tục nâng thuế, Ottawa lại đưa ra biện pháp mới. Nếu kịch bản này kéo dài, chi phí kinh tế có thể vượt xa giá trị của những khoản thuế ban đầu.

Đối với Canada, thách thức lớn nhất là duy trì tăng trưởng trong khi bảo vệ các ngành công nghiệp chủ chốt. Với Mỹ, việc gây sức ép lên một đối tác thương mại lớn cũng có thể tạo ra tác động ngược thông qua giá hàng hóa và chuỗi cung ứng.

Với thị trường tài chính, đồng CAD sẽ tiếp tục là một chỉ báo đáng chú ý về mức độ lo ngại của nhà đầu tư.

Trong những ngày tới, quy mô các biện pháp trả đũa của Canada và phản ứng tiếp theo từ Washington sẽ là hai biến số quyết định hướng đi của cuộc khủng hoảng thương mại.

Câu hỏi thường gặp về đồng đô la Canada

1. Vì sao đồng đô la Canada giảm giá?

Nguyên nhân trực tiếp là căng thẳng thương mại Mỹ – Canada leo thang sau khi Washington áp thuế 50% đối với khoảng 20 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Canada. Nhà đầu tư lo ngại xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế Canada sẽ chịu tác động.

2. Canada có trả đũa Mỹ không?

Có. Thủ tướng Mark Carney cho biết Canada sẽ đáp trả bằng các biện pháp thuế quan bắt đầu từ ngày 8/9, tập trung vào một số nhóm hàng như thép, sữa, thiết bị nông nghiệp, giấy và điện tử.

3. Chiến tranh thương mại Mỹ – Canada có thể khiến giá hàng hóa tăng không?

Có khả năng. Thuế nhập khẩu làm tăng chi phí hàng hóa xuyên biên giới. Doanh nghiệp có thể phải chuyển một phần chi phí sang người tiêu dùng, khiến giá bán tại cả hai thị trường tăng.

4. Đồng CAD có thể phục hồi không?

Có. Nếu hai nước nối lại đàm phán và đạt được thỏa thuận thương mại, tâm lý thị trường có thể cải thiện và hỗ trợ đồng CAD. Giá dầu và triển vọng kinh tế Canada cũng sẽ đóng vai trò quan trọng.

5. Điều gì cần theo dõi trong thời gian tới?

Thị trường sẽ tập trung vào danh sách hàng hóa bị Canada áp thuế trả đũa, mức thuế cụ thể, phản ứng tiếp theo của Washington và khả năng hai bên quay trở lại bàn đàm phán.