Chính quyền Trump siết nhập cư: Vì sao số liệu việc làm Mỹ đang gây tranh cãi?

Thị trường lao động Mỹ đang trở thành tâm điểm tranh luận sau báo cáo việc làm mới nhất được công bố trong tháng 4.

Trong khi nhiều nhà kinh tế cho rằng số lượng việc làm mới đang chậm lại đáng kể so với giai đoạn phục hồi hậu đại dịch, ông Kevin Hassett lại đưa ra một cách lý giải hoàn toàn khác.

Theo quan chức kinh tế cấp cao của chính quyền Donald Trump, các con số việc làm hiện tại “không hề yếu” như nhiều người nghĩ.

Lý do nằm ở việc Mỹ đã siết chặt nhập cư, khiến nhu cầu tạo việc làm mới để duy trì tỷ lệ thất nghiệp ổn định thấp hơn nhiều so với trước đây.

Quan điểm này đang làm dấy lên cuộc tranh luận lớn giữa giới kinh tế học, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm hơn sau nhiều năm phục hồi mạnh hậu COVID-19.

Kevin Hassett: 120.000 việc làm hiện nay tương đương 200.000 việc làm trước đây

Xuất hiện trên chương trình Squawk Box của CNBC, Kevin Hassett cho rằng giới quan sát đang đánh giá sai số liệu lao động.

Theo ông:

“Số liệu việc làm hiện tại thực sự khá tích cực.”

Hassett lập luận rằng trước đây Mỹ cần tạo ra số lượng việc làm lớn hơn nhiều mỗi tháng do dòng người nhập cư ồ ạt gia nhập lực lượng lao động.

Tuy nhiên hiện tại, sau khi chính quyền Trump siết chặt biên giới và giảm tốc độ nhập cư, “điểm hòa vốn việc làm” đã giảm đáng kể.

Ông cho rằng:

• mức tăng khoảng 120.000 – 130.000 việc làm/tháng hiện nay
• tương đương khoảng 200.000 việc làm cách đây vài năm

vì lực lượng lao động không còn tăng nhanh như trước.

Báo cáo việc làm tháng 4 cho thấy điều gì?

Báo cáo việc làm tháng 4 của Mỹ đang mang tới tín hiệu trái chiều.

Điểm tích cực

Số lượng việc làm phi nông nghiệp tăng thêm khoảng 115.000 việc làm sau điều chỉnh theo mùa.

Con số này cao hơn dự báo của nhiều chuyên gia kinh tế.

Điều đó cho thấy doanh nghiệp Mỹ vẫn tiếp tục tuyển dụng bất chấp:

• lãi suất cao
• tăng trưởng kinh tế chậm lại
• áp lực thương mại và địa chính trị

Điểm tiêu cực

Tuy nhiên, báo cáo cũng xuất hiện nhiều dấu hiệu đáng lo:

• thu nhập trung bình theo giờ tăng chậm hơn dự kiến
• lực lượng lao động giảm
• việc làm trong lĩnh vực công nghệ tiếp tục suy yếu

Ngoài ra, nhiều vị trí việc làm mới tập trung ở các lĩnh vực biến động mạnh như:

• bán lẻ
• vận tải
• kho bãi

đây không phải các ngành tạo việc làm ổn định dài hạn.

“Điểm hòa vốn việc làm” là gì?

Lập luận của Kevin Hassett dựa trên khái niệm kinh tế gọi là “điểm hòa vốn việc làm” (job growth breakeven).

Đây là số lượng việc làm tối thiểu nền kinh tế cần tạo ra mỗi tháng để:

• giữ tỷ lệ thất nghiệp không tăng
• hấp thụ số người mới gia nhập lực lượng lao động

Nếu dân số lao động tăng nhanh, nền kinh tế cần tạo ra nhiều việc làm hơn.

Ngược lại, khi:

• tốc độ nhập cư giảm
• dân số già hóa
• số lao động mới ít đi

thì số lượng việc làm cần thiết cũng giảm xuống.

Cục Dự trữ Liên bang từng đưa ra các mốc lịch sử

Theo một báo cáo của Federal Reserve được công bố gần đây:

• trong thập niên 2010, mức hòa vốn trung bình khoảng 80.000 việc làm/tháng
• trong thập niên 1970, con số này từng lên tới 185.000 việc làm/tháng

Nguyên nhân là thời điểm đó:

• thế hệ baby boomer bước vào độ tuổi lao động
• phụ nữ gia nhập lực lượng lao động với tốc độ cao

Điều này cho thấy nhu cầu tạo việc làm phụ thuộc rất lớn vào yếu tố nhân khẩu học.

Các nhà kinh tế đang tranh cãi điều gì?

Quan điểm của Kevin Hassett nhận được sự đồng tình một phần từ một số chuyên gia.

Chủ tịch Fed Chicago: Thị trường lao động đang “ổn định”

Austan Goolsbee nhận định thị trường lao động Mỹ đã duy trì trạng thái tương đối ổn định suốt khoảng 18 tháng qua.

Ông mô tả tình hình là:

• “ổn định”
• nhưng “không thực sự mạnh”

Điều này phản ánh nền kinh tế Mỹ chưa rơi vào suy thoái nhưng cũng không còn bùng nổ như giai đoạn hậu đại dịch.

Allianz: Báo cáo việc làm vẫn khá vững

Ông Dan North cho rằng báo cáo việc làm tháng này nhìn chung vẫn tích cực.

Theo ông, nền kinh tế Mỹ vẫn cho thấy khả năng chống chịu khá tốt dù chịu áp lực từ:

• lãi suất cao
• chi phí vay vốn
• bất ổn thương mại

Nhiều chuyên gia phản đối cách lý giải của Hassett

Dù vậy, không phải ai cũng đồng tình với quan điểm của Nhà Trắng.

RSM US: Không thể đổ hết cho yếu tố nhân khẩu học

Joseph Brusuelas cho rằng việc dùng yếu tố nhập cư để giải thích tăng trưởng việc làm yếu đi là:
“một nỗ lực nhằm đánh lạc hướng dư luận khỏi chính sách nhập cư và thương mại.”

Theo ông, thị trường lao động đang chịu tác động thực sự từ:

• chi phí vốn cao
• tăng trưởng doanh nghiệp chậm lại
• nhu cầu tiêu dùng suy yếu

LinkedIn: Việc làm mới tập trung ở ngành thiếu ổn định

Kory Kantenga cảnh báo rằng gần một nửa số việc làm mới đến từ:

• bán lẻ
• vận tải
• kho bãi

Đây là những lĩnh vực vốn biến động mạnh theo mùa vụ và nhu cầu tiêu dùng ngắn hạn.

Điều đó khiến chất lượng tăng trưởng việc làm trở thành vấn đề đáng quan tâm hơn số lượng đơn thuần.

Chính sách nhập cư đang ảnh hưởng thế nào tới kinh tế Mỹ?

Trong nhiều năm, nhập cư được xem là yếu tố quan trọng hỗ trợ thị trường lao động Mỹ.

Người nhập cư giúp:

• bổ sung lao động thiếu hụt
• hỗ trợ ngành dịch vụ
• duy trì tăng trưởng kinh tế

Tuy nhiên, chính quyền Trump cho rằng nhập cư quá mức có thể:

• gây áp lực lên tiền lương
• tăng cạnh tranh việc làm
• tạo gánh nặng xã hội

Việc siết nhập cư vì thế trở thành một trong những chính sách trọng tâm của Nhà Trắng.

Mỹ đang bước vào giai đoạn thị trường lao động mới?

Các chuyên gia cho rằng nền kinh tế Mỹ hiện đang chuyển từ:

• giai đoạn phục hồi nóng hậu COVID-19
• sang trạng thái tăng trưởng chậm và ổn định hơn

Điều này đồng nghĩa:

• số việc làm mới có thể giảm
• tăng lương chậm lại
• doanh nghiệp tuyển dụng thận trọng hơn

Tuy nhiên, nếu tỷ lệ thất nghiệp vẫn được duy trì thấp, thị trường lao động Mỹ chưa hẳn đang suy yếu nghiêm trọng.

Nguồn bài viết

Chúng tôi chỉ dựa vào các nguồn tin đã được kiểm chứng và các báo cáo đáng tin cậy từ bên thứ ba. Để biết thêm chi tiết, vui lòng xem quy tắc đạo đức thông tin và hướng dẫn của chúng tôi .