Trung Quốc: “Sống một cuộc sống của chính mình” trở thành mục tiêu mới của tầng lớp trung lưu Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Châu

Trong nhiều năm, hình mẫu lý tưởng của giới trẻ tại các thành phố lớn của Trung Quốc thường gắn với hình ảnh một người thuộc tầng lớp trung lưu thành đạt: ăn mặc thời thượng, sử dụng các thương hiệu cao cấp, quan tâm đến nghệ thuật, đầu tư, công nghệ, trường quốc tế và những xu hướng mới nhất của giới tinh hoa.

Một hình mẫu khác thậm chí còn tham vọng hơn là doanh nhân quyết liệt, không ngừng vượt qua các rào cản về địa vị xã hội, tích lũy tài sản và vươn lên tầng lớp thượng lưu.

Tuy nhiên, sau nhiều năm trải qua áp lực công việc, cạnh tranh nghề nghiệp, chi phí sinh hoạt và những kỳ vọng xã hội, một bộ phận người trẻ tại Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Châu đang dần nhận ra một điều tưởng như rất đơn giản: những người hạnh phúc nhất có thể không phải là những người thành công nhất theo tiêu chuẩn truyền thống, mà là những người có thể sống cuộc sống của chính mình.

Đây là sự thay đổi đáng chú ý trong quan niệm về thành công của tầng lớp trung lưu đô thị Trung Quốc.

Thay vì liên tục tìm cách chứng minh bản thân thông qua thu nhập, quần áo, du lịch, nghệ thuật, đầu tư hay mạng xã hội, ngày càng nhiều người lựa chọn một cuộc sống giản dị hơn: đi làm, trở về nhà, tự nấu ăn, xem phim ngắn, xem truyền hình, tập thể dục, chăm sóc thú cưng và tận hưởng những khoảng thời gian không bị ai làm phiền.

Nói cách khác, “sống một cuộc sống của chính mình” đang trở thành một dạng mục tiêu mới.

Khi cuộc sống giản dị trở thành một “triết lý sống”

Điều đáng chú ý là những người lựa chọn cuộc sống bình dị không nhất thiết là những người thiếu tham vọng.

Nhiều người trong số họ từng đầu tư chứng khoán, theo đuổi nghệ thuật, khám phá internet, tích lũy kiến thức và gu thẩm mỹ, tham gia các hoạt động xã hội hoặc cố gắng xây dựng hình ảnh cá nhân trên mạng.

Nhưng sau một thời gian, họ nhận ra rằng việc liên tục theo đuổi những mục tiêu mới cũng đồng nghĩa với việc phải trả giá bằng thời gian, tiền bạc và năng lượng.

Một người có thể nói về việc cổ phiếu đang tăng, nhưng người sống giản dị chỉ quan tâm đến việc hôm nay mua gì để nấu ăn.

Một người có thể tranh luận về tương lai công nghệ, tên lửa của Elon Musk hay trí tuệ nhân tạo, trong khi một người khác chỉ muốn xem một bộ phim ngắn sau giờ làm.

Sự khác biệt nằm ở chỗ họ không còn cảm thấy cần phải chứng minh rằng mình đang sống một cuộc đời đặc biệt.

Hình tượng “sống một cuộc sống giản dị” vì thế ngày càng phổ biến trên internet Trung Quốc. Nó không nhất thiết có nghĩa là từ bỏ mọi mục tiêu, mà thiên về việc giảm bớt áp lực phải liên tục tiến bộ theo những tiêu chuẩn do xã hội hoặc mạng xã hội đặt ra.

Không còn phải lập kế hoạch cuộc đời theo từng giai đoạn. Không còn quá đau khổ vì khoảng cách giữa lý tưởng và thực tế. Không nhất thiết phải tìm kiếm sự đồng cảm trong những tác phẩm nghệ thuật khó hiểu.

Thay vào đó là những điều rất đời thường: mua thực phẩm, nấu ăn, nghỉ ngơi, xem phim, đi dạo, ngủ sớm và tận hưởng ngày hôm nay.

Giới trẻ Trung Quốc bắt đầu “mệt” với hình ảnh sành điệu

Câu chuyện của TuTu, một phụ nữ 28 tuổi chuyển tới Bắc Kinh làm việc, cho thấy khá rõ sự thay đổi này.

Trước đây, cô từng xây dựng hình ảnh một phụ nữ trung lưu yêu nghệ thuật. Cuộc sống cuối tuần gắn với quần áo của các thương hiệu như Lululemon, Ralph Lauren hay Arc’teryx, những bộ phim độc đáo, các buổi đối thoại nghệ thuật và những chuyến đi đến các địa điểm nổi tiếng.

Đó từng là cách cô hình dung về một cuộc sống tinh tế.

Nhưng trong khoảng hai năm, sở thích của cô thay đổi đáng kể.

Sau một ngày làm việc dài, cô không còn đủ năng lượng để ngồi xem những bộ phim đen trắng dài và khó hiểu. Những podcast về triết lý sống cũng dễ khiến cô ngủ quên chỉ sau vài phút.

Ngay cả những hoạt động từng được coi là biểu hiện của một lối sống trí thức cũng dần mất sức hấp dẫn.

Thay vào đó, cô bắt đầu thích những nội dung đơn giản hơn, chẳng hạn phim ngắn, video về mèo AI hay những nhân vật đời thường.

Điều quan trọng là cô không còn cảm thấy mâu thuẫn khi lựa chọn những nội dung này.

Nếu trước đây cô lo lắng về việc thế giới có trở nên tốt đẹp hơn hay không, thì giờ đây mối quan tâm có thể đơn giản hơn rất nhiều: ngày mai bộ phim ngắn mình thích có được cập nhật hay không.

Sự thay đổi này phản ánh một xu hướng rộng hơn: khi con người phải đối mặt với áp lực công việc và cuộc sống ngày càng lớn, nhu cầu giải trí đơn giản, dễ tiếp cận và không đòi hỏi quá nhiều năng lượng tinh thần cũng tăng lên.

Từ “thời đại Odyssey” đến “thời đại Oreo”

Xiaotao, một cô gái sinh sau năm 2000 đang làm việc tại Thượng Hải, cũng trải qua một quá trình tương tự.

Khi mới tới Thượng Hải, cô từng lo lắng rằng mình chưa đủ “sành điệu”, chưa đủ thời trang và chưa đủ tinh tế so với hình ảnh mà cô hình dung về giới trẻ thành phố.

Cuối tuần của cô thậm chí còn bận rộn hơn ngày thường.

Buổi sáng tham gia câu lạc bộ đọc sách, buổi chiều đi triển lãm và buổi tối tham gia những hoạt động xã giao.

Cô từng nghĩ rằng càng tham gia nhiều hoạt động như vậy, bản thân sẽ càng trở nên tinh tế.

Nhưng cuối năm, kết quả lại hoàn toàn khác.

Cô gần như không tiết kiệm được tiền, mệt mỏi hơn và dù đăng hơn 300 bài viết trên mạng xã hội, cô vẫn không có một người bạn thân thực sự.

Sau đó, Xiaotao nhận ra rằng nhiều khoản tiêu dùng tưởng như thể hiện một cuộc sống phong phú thực chất chỉ đang làm tài khoản ngân hàng của cô vơi đi.

Cô bắt đầu thay đổi.

Tự nấu ăn. Dọn dẹp nhà cửa. Lên kế hoạch cho cuối tuần. Không đến những địa điểm du lịch chỉ để chụp ảnh đăng mạng xã hội. Cuối tuần thức dậy tự nhiên, nấu một bát mì và xem một bộ phim ngắn đơn giản.

Với cô, cuộc sống như vậy mang lại cảm giác nhẹ nhõm hơn.

Cô thậm chí gọi lối sống hiện tại của mình là “kỷ nguyên Oreo” thay vì chạy theo những xu hướng lớn lao đang được bàn luận trên mạng.

Mua gà quay, ăn vặt, sử dụng các ứng dụng mạng xã hội, xem phim ngắn do AI tạo ra và thư giãn sau giờ làm đã trở thành một phần của niềm vui hàng ngày.

“Người hoàn toàn bình thường” trở thành hình mẫu đáng mơ ước

Một trong những thay đổi thú vị nhất là khái niệm “người hoàn toàn bình thường” đang có cách hiểu khác trước.

Trong quá khứ, nếu một người bị mô tả là “hoàn toàn bình thường”, điều đó có thể mang hàm ý rằng họ không có gì nổi bật.

Nhưng hiện nay, khả năng sống một cuộc sống bình thường, ổn định và vui vẻ lại được nhìn nhận như một kỹ năng đáng giá.

Bởi để sống tốt cuộc sống thường nhật, một người cần biết cách chăm sóc bản thân, quản lý tài chính, duy trì sức khỏe, kiểm soát cảm xúc và xây dựng một môi trường sống khiến họ cảm thấy thoải mái.

Một người biết chợ nào bán rau quả tươi, công viên nào thích hợp để đi bộ, chương trình truyền hình nào đáng xem trong lúc ăn tối và món ăn nào gia đình yêu thích có thể không hào nhoáng trên mạng xã hội.

Nhưng đó lại có thể là người tạo ra một cuộc sống ổn định và dễ chịu.

Trong thị trường hẹn hò, hình mẫu này cũng trở nên hấp dẫn hơn. Một người có thể rất giỏi sử dụng tiếng lóng trên mạng hoặc sở hữu hình ảnh cá nhân nổi bật, nhưng điều đó không đảm bảo họ có thể mang lại một cuộc sống bình yên trong mối quan hệ.

Ngược lại, những người tập trung vào cuộc sống thường nhật thường được đánh giá là ổn định về cảm xúc và có khả năng tự chăm sóc bản thân tốt hơn.

Vì sao tầng lớp trung lưu Trung Quốc đang thay đổi quan niệm về hạnh phúc?

Có thể nhìn nhận xu hướng này từ nhiều góc độ.

1. Áp lực công việc ngày càng lớn

Tại các thành phố lớn như Bắc Kinh và Thượng Hải, thời gian và năng lượng của người lao động trở thành nguồn tài nguyên quý giá.

Sau một ngày làm việc dài, không phải ai cũng muốn tiếp tục tham gia các hoạt động xã hội, học thêm kỹ năng mới hoặc theo đuổi những trải nghiệm được coi là “cao cấp”.

Nhu cầu được nghỉ ngơi trở nên quan trọng hơn.

2. Chi phí theo đuổi lối sống hình ảnh ngày càng cao

Một cuộc sống được xây dựng để đăng lên mạng xã hội có thể đòi hỏi rất nhiều tiền.

Quần áo, nhà hàng, du lịch, triển lãm, sự kiện xã hội và các sản phẩm tiêu dùng đều có thể trở thành chi phí để duy trì hình ảnh.

Khi nhận ra rằng những khoản chi đó không nhất thiết tạo ra hạnh phúc tương ứng, một bộ phận người trẻ bắt đầu giảm tiêu dùng mang tính biểu tượng.

3. Mạng xã hội tạo ra sự mệt mỏi

Internet từng là nơi giúp con người tìm kiếm cơ hội, kiến thức và cảm hứng.

Nhưng nó cũng liên tục đưa ra những hình mẫu thành công mới.

Người dùng có thể liên tục nhìn thấy người khác kiếm nhiều tiền hơn, đi du lịch nhiều hơn, sở hữu nhà đẹp hơn hoặc có sự nghiệp ấn tượng hơn.

Điều này dễ tạo ra cảm giác bản thân luôn chưa đủ tốt.

Lựa chọn “chỉ sống cuộc sống của mình” vì vậy cũng có thể được hiểu như một cách giảm bớt áp lực so sánh xã hội.

Không phải từ bỏ cuộc sống, mà là lấy lại quyền lựa chọn

Có người cho rằng trở thành một người sống giản dị là biểu hiện của việc mất hy vọng hoặc tách khỏi thực tế.

Tuy nhiên, cách nhìn khác cho rằng đây có thể là một hình thức tái định nghĩa thành công.

Thay vì đặt câu hỏi “Tôi phải trở thành ai?”, người ta chuyển sang hỏi “Tôi muốn sống như thế nào?”.

Thay vì liên tục theo đuổi một vị trí cao hơn, họ quan tâm đến việc ăn ngon, ngủ đủ, giữ sức khỏe, chăm sóc gia đình và có thời gian riêng.

Migu, một người đàn ông sinh sau năm 1980 làm việc trong ngành đầu tư tại Thượng Hải, cũng lựa chọn cuộc sống như vậy.

Anh cho rằng nếu liên tục mày mò đầu tư mà không chắc kiếm được nhiều tiền, thậm chí còn có thể mất tiền, thì sống một cuộc sống tốt đẹp và duy trì sự hòa thuận trong gia đình có thể đáng giá hơn.

Theo thời gian, anh cũng ít suy nghĩ quá nhiều về những chuyện khiến bản thân mất ngủ.

Người khác có thể nghĩ anh trở nên ổn định về cảm xúc, nhưng thực tế chỉ đơn giản là anh không còn muốn dành quá nhiều năng lượng cho những điều nằm ngoài khả năng kiểm soát.

Một ngày bình thường cũng có thể là một ngày hạnh phúc

Cuối cùng, triết lý của những người lựa chọn cuộc sống giản dị có thể được tóm gọn bằng những điều rất nhỏ.

Ba bữa ăn ngon.

Một buổi tối không bị làm phiền.

Một chút bia.

Một chương trình truyền hình yêu thích.

Một giấc ngủ ngon.

Một buổi đi bộ trong công viên.

Một chú mèo.

Một bộ phim ngắn.

Không cần phải có một thành tựu lớn nào xảy ra mỗi ngày.

Trong một xã hội từng đề cao tốc độ, thành tích và sự tiến bộ không ngừng, quan niệm này có vẻ rất đơn giản. Nhưng chính sự đơn giản đó lại có thể trở thành điều mà nhiều người đang tìm kiếm.

Khi con người bắt đầu tập trung vào cuộc sống thường nhật, định nghĩa về một cuộc sống tốt đẹp cũng thay đổi.

Không nhất thiết phải giàu có hơn người khác.

Không nhất thiết phải nổi tiếng.

Không nhất thiết phải sở hữu một cuộc đời đáng để đăng lên mạng xã hội.

Chỉ cần mỗi ngày đều có thể sống theo cách mình muốn, ăn một bữa ngon, ngủ một giấc yên và không bị ai làm phiền, đó cũng có thể là một ngày thành công.

Câu hỏi về tầng lớp trung lưu ở Trung Quốc

“Sống một cuộc sống của chính mình” ở Trung Quốc nghĩa là gì?

Đây là cách diễn đạt cho xu hướng một bộ phận người trẻ và tầng lớp trung lưu giảm bớt việc chạy theo địa vị, tiêu dùng, hình ảnh trên mạng xã hội và những chuẩn mực thành công truyền thống, thay vào đó tập trung vào cuộc sống thường nhật và nhu cầu cá nhân.

Đây có phải là xu hướng từ bỏ tham vọng?

Không nhất thiết. Những người lựa chọn cuộc sống giản dị có thể vẫn làm việc, kiếm tiền và phát triển bản thân. Điểm khác biệt là họ không còn coi việc liên tục tiến lên hoặc chứng minh thành công với người khác là mục tiêu duy nhất.

Vì sao xem phim ngắn và tự nấu ăn lại trở thành một phần của xu hướng này?

Đây là những hoạt động tương đối đơn giản, chi phí thấp và không đòi hỏi nhiều năng lượng sau giờ làm. Chúng mang lại cảm giác thư giãn trực tiếp mà không cần phải duy trì một hình ảnh xã hội nhất định.

“Người hoàn toàn bình thường” có thực sự trở thành hình mẫu mới?

Theo nội dung được phản ánh, hình ảnh một người bình thường nhưng ổn định, biết chăm sóc bản thân và có khả năng tận hưởng cuộc sống đang được đánh giá tích cực hơn, đặc biệt trong các mối quan hệ và đời sống hàng ngày.

Xu hướng này nói lên điều gì về tầng lớp trung lưu Trung Quốc?

Nó cho thấy một bộ phận người dân đô thị đang có xu hướng đánh giá lại mối quan hệ giữa tiền bạc, địa vị, tiêu dùng và hạnh phúc. Sau thời gian dài theo đuổi thành công và hình ảnh xã hội, họ có thể đang tìm kiếm một cuộc sống ít áp lực và thực tế hơn.